Ảnh: Thành đoàn
Nếu trước đây mục tiêu là xóa mù chữ để nâng cao dân trí, thì hôm nay, phổ cập tri thức và kỹ năng số trở thành điều kiện để mỗi người dân có thể tham gia vào quá trình phát triển đất nước.
Tiếp nối tư tưởng của Bác trong kỷ nguyên số
Năm 1945, ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định đất nước phải đối mặt với ba "giặc": giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Trong đó, "giặc dốt" được xem là một trở lực lớn đối với công cuộc xây dựng một quốc gia độc lập, tự cường.Bằng tầm nhìn vượt thời đại, Người khẳng định: "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu." Câu nói ấy không chỉ phản ánh quan điểm về giáo dục mà còn đặt nền móng cho tư duy phát triển quốc gia dựa trên tri thức.
Phong trào Bình dân học vụ ra đời từ tinh thần ấy. Hàng triệu người dân, từ nông thôn đến thành thị, từ người lao động đến cán bộ, đều tham gia học chữ. Chỉ trong khoảng một năm, hơn 2,5 triệu người trưởng thành đã biết đọc, biết viết, tạo nên một kỳ tích trong bối cảnh đất nước còn vô cùng khó khăn.
Lễ phát động phong trào Bình dân học vụ số (Ảnh: Thu Trang)
Đến hôm nay, khi cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và đời sống xã hội, tư tưởng ấy vẫn còn nguyên giá trị. Chỉ khác rằng, bên cạnh biết đọc, biết viết, người dân còn cần biết sử dụng công nghệ số, khai thác dữ liệu, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong học tập, lao động cũng như sinh hoạt hằng ngày. Chính vì vậy, việc phát động phong trào "Bình dân học vụ số" được xem là sự kế thừa trực tiếp tư tưởng "khai dân trí" của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong một bối cảnh phát triển mới.
Tại Hội nghị triển khai Nghị quyết 57 đầu năm 2026, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh - Trần Lưu Quang - nhấn mạnh yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực chủ đạo cho tăng trưởng của thành phố. Thông điệp ấy cho thấy chuyển đổi số không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với sự phát triển của đô thị lớn nhất cả nước. Nghị quyết 57 đóng vai trò như một khung định hướng chiến lược, giúp TP Hồ Chí Minh từng bước hình thành mô hình phát triển mới dựa trên tri thức, công nghệ và dữ liệu, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển cao hơn trong nhiệm kỳ 2025-2030.
Phong trào được triển khai rộng khắp đến mọi người dân (Ảnh: Thu Trang)
Tuy nhiên, mọi mục tiêu lớn về chính quyền số, kinh tế số hay xã hội số sẽ khó trở thành hiện thực nếu người dân không đủ kiến thức và kỹ năng để tham gia vào tiến trình ấy.
Đưa Nghị quyết 57 vào cuộc sống từ mỗi công dân số
Điểm đặc biệt của TP Hồ Chí Minh là không xem Bình dân học vụ số như một chiến dịch ngắn hạn, mà xác định đây là phong trào có ý nghĩa lâu dài, góp phần đưa tinh thần của Nghị quyết 57 đi vào đời sống. Thông điệp "Mỗi công dân là một hạt nhân chuyển đổi số" được lựa chọn làm tinh thần xuyên suốt của phong trào. Điều đó đồng nghĩa, chuyển đổi số không còn là câu chuyện của cơ quan quản lý hay doanh nghiệp công nghệ, mà trở thành trách nhiệm và quyền lợi của mỗi người dân.
Từ cách tiếp cận ấy, thành phố đặt ra mục tiêu rất cụ thể: đến hết năm 2026, 100% người dân trong độ tuổi trưởng thành có kiến thức cơ bản về chuyển đổi số, sử dụng thành thạo thiết bị thông minh, các nền tảng và dịch vụ số thiết yếu, đồng thời được xác nhận hoàn thành phổ cập tri thức số trên nền tảng VNeID.
UBND TP Hồ Chí Minh và Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh đã ký kết chương trình phối hợp triển khai phong trào Bình dân học vụ số (Ảnh: Thu Trang)
Thành phố còn xây dựng hàng loạt mô hình để đưa kỹ năng số đến tận khu dân cư điển hình như "Cà phê sáng cùng nhân dân" tạo không gian để người dân được hướng dẫn trực tiếp về VNeID, VssID, chữ ký số, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử cũng như ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong học tập và công việc. Ở cấp cơ sở, các Tổ công nghệ số cộng đồng tiếp tục phát huy vai trò với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", giúp người dân "hiểu ngay - làm được - dùng liền". Đó chính là cách mà chuyển đổi số được triển khai từ những nhu cầu thiết thực nhất của cuộc sống.
Tinh thần ấy còn được lan tỏa bằng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. UBND TP Hồ Chí Minh và Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh đã ký kết chương trình phối hợp triển khai phong trào Bình dân học vụ số. Các tổ chức chính trị - xã hội đồng loạt xây dựng đội hình tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ người dân tiếp cận các nền tảng số.
Đặc biệt, chiến dịch "Mùa hè số" do Ban Thường vụ Thành Đoàn phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ triển khai đã tạo nên dấu ấn rõ nét. 479 đội hình với 8.165 đoàn viên, thanh niên, sinh viên đã có mặt tại 168 phường, xã, đặc khu, trực tiếp hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, sử dụng VNeID, khai thác các nền tảng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ học tập, lao động. Chỉ sau gần một tháng triển khai, các đội hình đã hỗ trợ khoảng 200.000 lượt người dân tiếp cận các hoạt động chuyển đổi số.
Lãnh đạo Thành phố thăm động viên các chiến sĩ tình nguyện mùa hè số (Ảnh: Thành đoàn)
Những con số này cho thấy Bình dân học vụ số không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành những hành động cụ thể diễn ra mỗi ngày tại khu dân cư, trường học, chợ truyền thống hay các trung tâm hành chính công. Quan trọng hơn, phong trào đang góp phần làm thay đổi nhận thức của người dân về chuyển đổi số.
Nghị quyết số 09 về xây dựng và phát triển TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới tiếp tục xác định xây dựng mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong tám nhiệm vụ trọng tâm của thành phố. Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, điều quan trọng nhất vẫn là phát triển nguồn lực con người. Lịch sử đã chứng minh, phong trào Bình dân học vụ năm 1945 góp phần nâng cao dân trí, tạo nền tảng cho công cuộc kiến thiết đất nước. Ngày nay, Bình dân học vụ số đang tiếp nối tinh thần ấy bằng một sứ mệnh mới: phổ cập tri thức số để mỗi người dân trở thành chủ thể của chuyển đổi số.
Phổ cập kiến thức số đến từng người dân (Ảnh: Thành đoàn)
Nếu Nghị quyết 57 mở ra con đường phát triển bằng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, thì Bình dân học vụ số chính là cây cầu đưa người dân bước lên con đường đó. Chuyển đổi số chỉ thực sự tạo nên bước đột phá khi mỗi người dân có đủ năng lực để tiếp cận, làm chủ và khai thác hiệu quả những thành quả của khoa học, công nghệ. Đó cũng chính là sự tiếp nối sinh động nhất tư tưởng "khai dân trí" của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời đại số, đồng thời là nền tảng để TP Hồ Chí Minh hiện thực hóa khát vọng trở thành đô thị phát triển hiện đại, thông minh, giữ vai trò đầu tàu trong hành trình cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Nguồn: https://vtv.vn/tu-binh-dan-hoc-vu-so-den-buoc-dot-pha-ve-chuyen-doi-so-100260701184827297.htm
![[Ảnh] Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/1200x675/vietnam/resource/IMAGE/2026/07/01/1782882811691_ndo_br_1-jpg.webp)
