Tuyển sinh sư phạm thời 4.0: Không còn 'đất' cho học lệch

GD&TĐ - Việc nhiều trường sư phạm điều chỉnh tổ hợp xét tuyển cho thấy yêu cầu mới đối với giáo viên tương lai không chỉ giỏi một nhóm môn mà cần năng lực liên ngành, khả năng thích ứng với công nghệ và đổi mới giáo dục.

Báo Giáo dục và Thời đại•28/05/2026

Giáo viên tiểu học không còn chỉ “mạnh Văn”

Từng được xem là ngành phù hợp với học sinh học tốt các môn xã hội, Sư phạm Tiểu học hiện nay có sự dịch chuyển rõ rệt trong tuyển sinh và đào tạo. Nhiều trường đại học không còn xét tổ hợp C00 (Ngữ Văn, Lịch Sử, Địa Lí) hoặc thu hẹp các tổ hợp thiên về khoa học xã hội đối với ngành Giáo dục Tiểu học. Thay vào đó, các tổ hợp có Toán, Tiếng Anh hoặc tích hợp nhiều lĩnh vực được ưu tiên hơn.

Sự thay đổi này phản ánh yêu cầu ngày càng khác của nghề giáo trong bối cảnh trường học hiện đại, nơi giáo viên không chỉ đứng lớp giảng bài mà còn phải ứng dụng công nghệ, tổ chức hoạt động trải nghiệm, dạy học tích hợp và đồng hành cùng học sinh trong nhiều kỹ năng mới.

Theo TS Dương Minh Thành - Trưởng khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Sư phạm TPHCM, việc không xét tổ hợp C00 đối với ngành Giáo dục Tiểu học đã được trường thực hiện từ nhiều năm trước. Lý giải về điều này, TS Thành cho biết giáo viên tiểu học là người dạy học sinh ở nhiều lĩnh vực khác nhau, từ Tiếng Việt, Toán đến khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, công nghệ hay đạo đức. Vì vậy, tổ hợp xét tuyển cũng cần bao quát nhiều năng lực thay vì chỉ tập trung vào một nhóm môn.

“Giáo dục Tiểu học là ngành đào tạo giáo viên dạy nhiều môn nên các tổ hợp xét tuyển thường được chọn theo hướng bao quát nhiều lĩnh vực”, TS Thành chia sẻ.

Theo ông, ngành sư phạm dù có tính ổn định cao hơn một số lĩnh vực khác nhưng vẫn chịu tác động từ yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông. Trong thời gian tới, năng lực toán học, khoa học tự nhiên, công nghệ và tiếng Anh sẽ ngày càng được chú trọng để đáp ứng bối cảnh giáo dục số và xu hướng tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Thực tế mùa tuyển sinh 2026 cho thấy nhiều trường sư phạm trên cả nước đang thay đổi theo hướng này. Một số trường chỉ giữ tổ hợp D01 (Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh) hoặc các tổ hợp có Toán và Tiếng Anh cho ngành Giáo dục Tiểu học. Sự thay đổi tổ hợp xét tuyển không đồng nghĩa xem nhẹ các môn khoa học xã hội mà nhằm tìm kiếm những thí sinh có nền tảng học tập toàn diện hơn, theo TS Dương Minh Thành.

“Những yêu cầu mới đối với năng lực đầu vào của sinh viên Giáo dục Tiểu học sẽ chú ý nhiều hơn đến toán học, khoa học tự nhiên, công nghệ và tiếng Anh để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển kinh tế - xã hội”, ông nói.

Đại diện Khoa Giáo dục Tiểu học cho biết chất lượng đầu vào của sinh viên thời gian qua có nhiều chuyển biến tích cực, không chỉ nhờ tổ hợp xét tuyển mới mà còn từ chính sách ưu đãi dành cho ngành Giáo dục. Chất lượng nguồn tuyển tốt hơn cũng giúp quá trình đào tạo sinh viên có nhiều chuyển biến tích cực.

Không chỉ dạy chữ mà còn phải biết công nghệ

Là cựu sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học của Trường Đại học Sư phạm TPHCM, cô Nguyễn Ngọc Tường Vy - Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (Phước Thắng, TPHCM) cho rằng, nghề giáo hiện nay đã khác rất nhiều so với trước đây. Theo cô Vy, giáo viên tiểu học hiện không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải đồng hành với học sinh về cảm xúc, kỹ năng và khả năng thích nghi trong môi trường học tập mới.

“Học sinh bây giờ tiếp cận thông tin nhanh, có cá tính riêng nên giáo viên cần lắng nghe, thấu hiểu và đồng cảm với học sinh nhiều hơn. Ngoài chuyên môn, tôi nghĩ giáo viên hiện nay cần liên tục trau dồi năng lực số để bắt kịp nhu cầu của học sinh và môi trường học tập hiện đại”, cô nói.

Bản thân cô Vy từng trúng tuyển đại học bằng tổ hợp A01 (Toán, Vật lí, Tiếng Anh). Khi bước vào môi trường học tập và đi dạy thực tế, cô nhận ra tiếng Anh và công nghệ hỗ trợ rất nhiều trong việc tìm kiếm tài liệu, thiết kế bài giảng cũng như cập nhật phương pháp giảng dạy mới. “Tôi nghĩ những năng lực đó thật sự cần thiết vì giáo viên tiểu học là người dạy học sinh ở nhiều lĩnh vực khác nhau”, cô chia sẻ.

Theo cô, việc nhiều trường điều chỉnh tổ hợp xét tuyển phản ánh yêu cầu thực tế rằng giáo viên tiểu học hiện nay cần đa dạng năng lực hơn trước. Điều này không có nghĩa giáo viên phải giỏi tất cả lĩnh vực mà cần có nền tảng để thích nghi với đổi mới giáo dục. Học tốt các môn xã hội là lợi thế vì nghề giáo cần sự cảm xúc, khả năng giao tiếp và truyền đạt. Tuy nhiên, từ thực tế làm việc, mình nhận ra giáo viên tiểu học cần đảm nhiệm nhiều “mảng”.

Thực tế tại nhiều trường tiểu học hiện nay, giáo viên không chỉ dạy kiến thức theo sách giáo khoa mà còn phải tổ chức hoạt động, sự kiện nhà trường, dạy học STEAM, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thiết kế học liệu số, quản lý lớp học trực tuyến hay hướng dẫn học sinh kỹ năng công dân số. Đó cũng là lý do nhiều trường sư phạm bắt đầu ưu tiên những thí sinh có khả năng học liên ngành thay vì chỉ học lệch một nhóm môn. “Nếu có cơ hội trau dồi thêm nhiều kỹ năng từ sớm thì sau này sẽ tự tin và chủ động hơn rất nhiều khi làm công tác”, cô Vy nhấn mạnh.

Là học sinh lớp 12 tại TPHCM đang tìm hiểu ngành Giáo dục Tiểu học, em Trần Gia Hân - THPT Ngô Gia Tự (Phú Định, TPHCM) cho biết, trước đây em từng nghĩ chỉ cần học tốt môn Ngữ Văn, Lịch Sử là có thể theo ngành sư phạm.

“Tuy nhiên khi tìm hiểu kỹ hơn em mới thấy giáo viên tiểu học hiện nay phải làm nhiều việc khác ngoài dạy học. Em khá bất ngờ khi thấy thầy cô phải biết làm video bài giảng, ứng dụng AI, tổ chức hoạt động STEM hay giao tiếp tiếng Anh cơ bản với học sinh. Em nghĩ nếu chỉ học tốt môn xã hội thì chưa đủ. Giáo viên tiểu học bây giờ cần linh hoạt và cập nhật liên tục”, Gia Hân chia sẻ.

Nhiều chuyên gia giáo dục cũng cho rằng việc thay đổi tổ hợp xét tuyển là xu hướng tất yếu khi giáo dục phổ thông đang chuyển mạnh sang phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Trong bối cảnh đó, giáo viên không chỉ cần khả năng truyền đạt mà còn phải có tư duy tích hợp, năng lực công nghệ và khả năng học tập suốt đời.

Theo TS Dương Minh Thành - Trường Đại học Sư phạm TPHCM hiện đã triển khai đầy đủ 4 phương thức xét tuyển và sẽ tiếp tục nghiên cứu dữ liệu, thu thập dữ liệu để điều chỉnh phương thức cũng như tổ hợp xét tuyển nhằm đảm bảo phù hợp với năng lực chuyên môn cần có của ngành, đáp ứng yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục nói riêng, toàn xã hội nói chung. Sự thay đổi này đặt ra thông điệp rõ ràng với học sinh phổ thông: Muốn theo nghề giáo trong giai đoạn mới, tư duy học lệch sẽ không còn phù hợp.

Nguồn: https://giaoducthoidai.vn/tuyen-sinh-su-pham-thoi-40-khong-con-dat-cho-hoc-lech-post779511.html