‘Tuyết vàng’ xứ Đông thành sản vật quốc gia

HẢI PHÒNG Bằng cách chuẩn hóa nguyên liệu và vỏ đựng làm từ tre, sản phẩm bánh đậu xanh Rồng Vàng Hoàng Gia đã đạt chuẩn OCOP 5 sao và trở thành sản vật quốc gia.

'Lột xác' từ chương trình OCOP

Giữa "thủ phủ" bánh đậu xanh - đặc sản được mệnh danh là tuyết vàng xứ Đông, ông Đào Quang Chuyện - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Hoàng Giang (thương hiệu Rồng Vàng Hoàng Gia) chia sẻ về bước chuyển mình của doanh nghiệp khi có 3 sản phẩm được chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Đây không chỉ là danh hiệu, mà là kết quả của một cuộc "thanh lọc" toàn diện hệ thống sản xuất, từ vùng nguyên liệu đậu xanh trên cánh đồng đến chiếc hộp tre mang hơi thở văn hóa Việt, qua đó trở thành "tấm vé thông hành" giá trị từ chương trình OCOP.

Ông Đào Quang Chuyện - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Hoàng Giang giới thiệu về sản phẩm OCOP 5 sao. Ảnh: Đinh Mười.

Theo ông Chuyện, trong tư duy của người làm bánh truyền thống, bánh đậu xanh phải có mỡ lợn để tạo độ ngậy. Tuy nhiên, để đạt chuẩn OCOP 5 sao và bước chân vào các thị trường khó tính như Nhật Bản hay châu Âu, Công ty Hoàng Giang đã thực hiện một thay đổi mang tính bước ngoặt: Thay thế hoàn toàn mỡ lợn bằng dầu thực vật tự nhiên thượng hạng. Sự thay đổi này giải quyết được bài toán hôi dầu, nỗi lo lớn nhất của các sản phẩm bánh kẹo truyền thống khi vận chuyển đường dài qua các vùng khí hậu khác nhau.

"Tre là biểu tượng của tinh thần Việt. Khi kết hợp tre với bánh đậu xanh, chúng tôi không chỉ bán một món ăn, mà đang giới thiệu một nét di sản văn hóa”, ông Chuyện chia sẻ thêm.

“Mỡ lợn tạo độ ngậy nhưng lại là rào cản về bảo quản và các tiêu chí sức khỏe hiện đại. Việc chuyển sang dầu thực vật khiến bánh mang mùi vị thanh tao hơn, đồng thời giúp sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về tim mạch và an toàn thực phẩm quốc tế”, ông Chuyện chia sẻ.

Bên cạnh đó, “linh hồn” sản phẩm là hạt đậu xanh cũng được tuyển chọn gắt gao. Doanh nghiệp chỉ sử dụng loại đậu xanh lòng vàng, hạt mẩy, được thu mua từ các vùng nguyên liệu đạt chuẩn. Khi rang chín, loại đậu này có hương thơm đặc trưng, độ bột mịn và vị bùi sâu hơn hẳn các loại đậu thông thường.

Quy trình tinh chế đường cũng thay đổi khi kết hợp đường tinh luyện 5 sao với một phần đường glucose, tạo ra vị ngọt thanh mát, thấm đầu lưỡi mà không gây cảm giác gắt.

Không còn cảnh sản xuất thủ công quy mô hộ gia đình, Rồng Vàng Hoàng Gia hiện vận hành xưởng sản xuất quy mô hơn 6.000 m². Tại đây, công nghệ đóng vai trò kiểm soát chất lượng đồng nhất, mọi công đoạn từ rang đậu, tách vỏ, xay bột đến phối trộn và định hình bánh đều được thực hiện trong môi trường vô trùng.

Hơn 100 công nhân tại xưởng không chỉ là những người thợ lành nghề mà còn được đào tạo bài bản về tiêu chuẩn HACCP và ISO 22000. Ảnh: Đinh Mười.

Hơn 100 công nhân tại xưởng không chỉ là những người thợ lành nghề mà còn được đào tạo bài bản về tiêu chuẩn HACCP và ISO 22000. “Để đạt chuẩn OCOP 5 sao, sản phẩm phải vượt qua hội đồng thẩm định với hàng trăm tiêu chí khắt khe, từ hàm lượng dinh dưỡng, vi sinh đến khả năng truy xuất nguồn gốc từng lô nguyên liệu. Trong nông nghiệp thực phẩm, sai số 1 miligram nguyên liệu hay lệch 1 độ C trong quá trình sấy cũng có thể làm hỏng cả lô hàng xuất khẩu," ông Chuyện nhấn mạnh.

Việc đầu tư hệ thống máy đóng gói tự động không chỉ giúp tăng năng suất mà còn giảm tối đa sự tiếp xúc của con người với sản phẩm, đảm bảo thời hạn sử dụng lên đến 6-12 tháng mà không cần bất kỳ chất bảo quản hóa học nào. Đây chính là chìa khóa để bánh đậu xanh trở thành sản vật quốc gia, rộng đường xuất khẩu.

Gói ghém văn hóa vào bao bì tre

Chứng nhận OCOP 5 sao quốc gia đòi hỏi sản phẩm phải có "câu chuyện" và sức mạnh thương hiệu đủ lớn để đại diện cho quốc gia. Trăn trở một thời gian, ông Đào Quang Chuyện đã giải bài toán này bằng cách đưa chất liệu tre vào bao bì. Thay vì những hộp giấy hay nhựa thông thường, dòng sản phẩm cao cấp được đặt trong những chiếc hộp tre thủ công tinh xảo.

Việc sử dụng hộp tre không chỉ mang tính thẩm mỹ, tạo sự sang trọng cho một thức quà tặng quốc gia mà còn giải quyết bài toán môi trường. Trong bối cảnh thế giới đang nỗ lực giảm thiểu rác thải nhựa, bao bì thân thiện từ tre là điểm cộng lớn giúp sản phẩm chiếm trọn cảm tình của người tiêu dùng xanh tại Âu Mỹ. Mỗi chiếc hộp tre sau khi dùng hết bánh có thể được tái sử dụng làm hộp đựng trang sức hoặc đồ lưu niệm, kéo dài vòng đời sản phẩm và giảm phát thải ra môi trường.

Ông Đào Quang Chuyện đã giải bài toán này bằng cách đưa chất liệu tre vào bao bì thay vì những hộp giấy hay nhựa thông thường. Ảnh: Đinh Mười.

Với ông Chuyện, mở rộng thị trường không chỉ là tìm thêm đại lý, mà là tận dụng lợi thế cộng hưởng từ sự sáp nhập và liên kết giữa các địa phương năng động. Hải Dương (cũ) là "vựa" nguyên liệu nông sản dồi dào, trong khi Hải Phòng là thành phố cảng công nghiệp với hệ thống logistic hiện đại và cảng biển quốc tế.

“Sự cộng hưởng này giúp chúng tôi tiếp cận thị trường hơn 4 triệu dân tại chỗ và rút ngắn thời gian đưa hàng ra cảng. Chúng tôi đang phối hợp với các đơn vị tại Hải Phòng để tạo ra những chuỗi giá trị mới, kết hợp đặc sản đất liền với sản phẩm thủy hải sản, tạo thành những combo quà tặng OCOP 5 sao độc đáo”, ông Đào Quang Chuyện ông tiết lộ.

Mô hình này vừa giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận chuyển vừa tạo ra một hệ sinh thái cộng sinh. Các mô hình nông nghiệp công nghệ cao tại địa phương có đầu ra ổn định, trong khi doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu sạch, kiểm soát được dư lượng thuốc bảo vệ thực vật ngay từ gốc.

Ông Đào Quang Chuyện là người đã có nhiều năm gắn bó với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh sản phẩm bánh đậu xanh và luôn đau đáu để nâng tầm giá trị sản phẩm. Ảnh: Đinh Mười.

Ông Chuyện cho biết, việc sản phẩm đạt OCOP 5 sao quốc gia đã mở rộng cánh cửa xuất khẩu. Một số thị trường như Canada, Mỹ cũng bắt đầu ghi nhận các đơn hàng lớn. Tuy nhiên, rào cản kỹ thuật vẫn cao, để vào được kệ siêu thị tại Mỹ, sản phẩm phải vượt qua các bài kiểm tra nghiêm ngặt.

"Doanh nghiệp không chỉ hướng đến cộng đồng người Việt ở nước ngoài, mà đặt mục tiêu chinh phục người tiêu dùng bản địa. Khi họ chấp nhận sản phẩm, cảm nhận được hương vị đậu xanh Việt Nam, giá trị văn hóa từ bao bì tre, đó mới là thành công thực sự của OCOP," ông Chuyện chia sẻ.

Từ câu chuyện bánh đậu xanh, có thể thấy, với nhiều chủ thể, OCOP 5 sao không phải là điểm cuối của hành trình mà là điểm khởi đầu cho một tư duy sản xuất mới - hướng tới nông nghiệp giá trị gia tăng. Thay vì xuất khẩu thô hạt đậu xanh với giá trị thấp, việc chế biến sâu và chuẩn hóa thương hiệu đã nâng giá trị sản phẩm lên gấp nhiều lần.

Cách tiếp cận này giúp nâng cao thu nhập cho nông dân trong chuỗi liên kết và tạo ra việc làm ổn định cho lao động địa phương. Hành trình của những sản phẩm bánh đậu xanh OCOP 5 sao vẫn đang tiếp diễn, từng bước khẳng định vị thế, hướng tới cạnh tranh sòng phẳng với những sản phẩm cùng loại trên thị trường quốc tế.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/tuyet-vang-xu-dong-thanh-san-vat-quoc-gia-d803814.html