Lâm Đồng sẵn sàng bứt phá thương mại hóa tín chỉ carbon rừng

Tỉnh Lâm Đồng sở hữu tiềm năng cực kỳ to lớn để tham gia sâu vào thị trường tín chỉ carbon từ dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng.

Đây là thông tin được ông Lê Thanh Sơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, chia sẻ với Báo Nông nghiệp và Môi trường về định hướng phát triển tín chỉ carbon trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới.

Tỉnh Lâm Đồng hiện có trên 1,1 triệu ha rừng, đầy tiềm năng để phát triển tín chỉ các-bon. Ảnh: KS.

Khơi thông hành lang pháp lý và thị trường thương mại

Trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện mạnh mẽ các cam kết quốc tế hướng tới mục tiêu giảm phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050, lâm nghiệp được xác định là một trong những lĩnh vực mũi nhọn nhờ khả năng hấp thụ và lưu giữ carbon vượt trội từ rừng. Đối với tỉnh Lâm Đồng, sau khi thực hiện chủ trương hợp nhất địa giới hành chính, tổng diện tích rừng của toàn tỉnh hiện có trên 1,1 triệu ha, trong đó gần 1 triệu ha là rừng tự nhiên. Nguồn tài nguyên vô giá này mở ra cơ hội đột phá để địa phương chủ động huy động các nguồn lực tài chính lớn từ dịch vụ môi trường rừng và tín chỉ carbon.

Nhận thức rõ thời cơ, thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tích cực tham mưu cho UBND tỉnh tiếp cận đồng thời cả hai cơ chế thị trường carbon trong nước và quốc tế. Đối với thị trường nội địa, tỉnh đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện khung pháp lý và hệ thống sàn giao dịch theo Nghị định số 29/2026/NĐ-CP ngày 19/01/2026 của Chính phủ. Đặc biệt, ngày 21/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 180/2026/NĐ-CP quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng, tạo cơ sở pháp lý rất quan trọng cho địa phương vận hành hệ thống một cách đồng bộ.

Trên sân chơi quốc tế, Lâm Đồng tự hào là 1 trong 5 tỉnh tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên tham gia Chương trình ERPA ký kết với Tổ chức tăng cường tài chính trong lâm nghiệp (Liên minh LEAF/Emergent). Chương trình dự kiến chuyển nhượng khoảng 5,15 triệu tấn CO2 trong giai đoạn 2021-2025 với giá đang đàm phán từ 10 đến 15 USD/tCO₂e theo tiêu chuẩn quốc tế ART-TREES.

Tham gia vào chương trình này, tỉnh Lâm Đồng dự kiến nguồn thu mang lại cho ngân sách địa phương đạt từ 300 tỷ đến 500 tỷ đồng. Hành lang pháp lý quốc tế cũng đã được củng cố toàn diện khi Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 112/2026/NĐ-CP ngày 01/4/2026 quy định về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.

Thời gian qua, các đơn vị quản lý nỗ lực bảo vệ và phát triển rừng. Ảnh: KS.

Từ năm 2021 đến nay, địa phương đã triển khai đồng bộ các nội dung chuẩn bị phục vụ đàm phán theo tiếp cận REDD+ và đạt được những kết quả bước đầu rất đáng khích lệ. Toàn bộ dữ liệu hiện trạng rừng, mức phát thải và hấp thụ của tỉnh đã được tích hợp thành công vào hệ thống đo đạc - báo cáo - thẩm định (MRV) quốc gia phục vụ kiểm chứng quốc tế.

Kết quả giảm phát thải bước đầu cũng đã được công nhận dựa trên tiêu chuẩn ART-TREES và phù hợp với bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính của địa phương. Dù vậy, do chương trình đang trong giai đoạn đàm phán nên chưa phát sinh nguồn thu thực tế để giải ngân. Hệ thống kỹ thuật MRV còn phụ thuộc vào trung ương, năng lực nhân sự địa phương hạn chế và cơ chế chia sẻ lợi ích cụ thể vẫn chưa được ban hành chính thức.

Tám giải pháp chiến lược hướng tới tài chính xanh bền vững

Để biến tiềm năng thành nguồn lực và đưa phát triển tín chỉ carbon trở thành nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo nguồn tài chính bổ sung ổn định cho giai đoạn 2026-2030, ông Lê Thanh Sơn cho biết, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng xác định tập trung vào các giải pháp trọng tâm mang tính đồng bộ.

Trước hết, tỉnh tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường đẩy nhanh tiến độ đàm phán, hoàn thiện các thủ tục để sớm thực hiện chính thức Chương trình ERPA vùng Nam Trung Bộ - Tây Nguyên. Song song đó, ngành chức năng sẽ từng bước hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu rừng, tối ưu hóa hệ thống MRV thông qua ứng dụng công nghệ số và ảnh viễn thám hiện đại để cập nhật chính xác diễn biến rừng.

Việc rà soát tổng thể quỹ rừng có tiềm năng lớn cũng được triển khai, trong đó ưu tiên hàng đầu cho rừng tự nhiên, rừng đầu nguồn và các khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao. Tỉnh cũng lồng ghép chặt chẽ việc phát triển tín chỉ carbon với các chương trình trọng điểm như REDD+, dịch vụ môi trường rừng (PFES), quản lý rừng bền vững, phục hồi rừng và phát triển nông nghiệp sinh thái thích ứng biến đổi khí hậu.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa đang hướng tới tài chính xanh bền vững. Ảnh: KS.

Đồng thời, Lâm Đồng chủ động chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để phát triển các chương trình, dự án carbon cấp địa phương theo đúng quy định của Nghị định số 112/2026/NĐ-CP, cam kết bảo đảm không ảnh hưởng đến mục tiêu NDC quốc gia và tuyệt đối tránh tính trùng hai lần. Địa phương tập trung nghiên cứu, xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích mang tính hài hòa, phân phối hợp lý giữa Nhà nước, chủ rừng, cộng đồng dân cư địa phương và các bên liên quan.

Công tác tăng cường tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý, các chủ rừng và các doanh nghiệp trên địa bàn cũng được đẩy mạnh. Cuối cùng, tỉnh tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế nhằm thu hút, huy động các nguồn lực kỹ thuật và tài chính từ các quỹ khí hậu, các định chế tài chính lớn trong và ngoài nước.

Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt và nhất quán của tỉnh Lâm Đồng trong việc phát triển thị trường tín chỉ các-bon là “thận trọng - minh bạch - hiệu quả - bền vững”, không nóng vội chạy theo thương mại hóa bề nổi, mà ưu tiên xây dựng một nền tảng pháp lý, kỹ thuật và năng lực quản trị thật vững chắc. Mục tiêu cao nhất là thiết lập được nguồn tài chính xanh, bền vững để nâng cao đời sống cho lực lượng giữ rừng, thúc đẩy mạnh mẽ mô hình kinh tế tuần hoàn và khẳng định giá trị đa dụng của hệ sinh thái rừng địa phương.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/lam-dong-san-sang-but-pha-thuong-mai-hoa-tin-chi-carbon-rung-d813215.html