Cần hệ sinh thái công nghệ đồng bộ trên đồng ruộng

Hệ sinh thái công nghệ gồm nhiều giải pháp từ đào tạo, xây dựng mô hình mẫu đến phát triển công nghệ phù hợp với điều kiện sản xuất từng địa phương ở ĐBSCL.

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội cho nông nghiệp ĐBSCL, từ nâng cao năng suất đến minh bạch chuỗi giá trị nông sản. Tuy nhiên, để công nghệ thật sự đi vào thực tiễn sản xuất, các chuyên gia cho rằng cần một hệ sinh thái đồng bộ thay vì chỉ dừng ở việc đưa thiết bị hay phần mềm về địa phương.

Nâng cao kiến thức và kỹ năng ứng dụng công nghệ cho nông dân là giải pháp phát triển nền nông nghiệp thông minh. Ảnh: Kim Anh.

Theo TS Trương Minh Thái - Trường Công nghệ Thông tin (Đại học Cần Thơ), trước hết cần giải quyết bài toán về kiến thức cho nông dân. Muốn phát triển nông nghiệp thông minh hay nông nghiệp chính xác, bà con phải hiểu công nghệ là gì, vận hành ra sao và mang lại lợi ích thế nào trong sản xuất.

Để làm được điều này, TS Thái cho rằng cần xây dựng lực lượng khuyến nông đủ mạnh nhằm chuyển giao kiến thức và hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ mới. Vai trò của cán bộ khuyến nông hiện không chỉ dừng ở kỹ thuật canh tác mà còn trở thành cầu nối đưa công nghệ số đến với nông dân.

Bà Huỳnh Kim Định - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết, hiện nay tại các địa phương vùng ĐBSCL đã hình thành tổ khuyến nông số nhằm kết nối nông dân với chuyên gia, viện trường và các tổ chức hỗ trợ kỹ thuật. Thông qua mạng lưới này, người dân có thể tiếp cận nhanh hơn với kiến thức mới, cảnh báo môi trường, thông tin thị trường và giải pháp kỹ thuật phù hợp.

Bên cạnh đào tạo và hỗ trợ kỹ năng, bà Định cho rằng cần tập trung nghiên cứu và phát triển công nghệ phù hợp với điều kiện sản xuất ở ĐBSCL thay vì phụ thuộc quá nhiều vào thiết bị nhập khẩu. Tuy nhiên, việc đưa thiết bị công nghệ vào nông nghiệp cần được kiểm chứng thông qua các mô hình thực tế ngoài đồng ruộng. Đây là cơ sở để đánh giá độ chính xác, độ bền và khả năng thích ứng của công nghệ với điều kiện khí hậu đặc thù của ĐBSCL.

Phát triển các sản phẩm công nghệ nội địa với chi phí và khả năng ứng dụng phù hợp ở vùng ĐBSCL là giải pháp quan trọng. Ảnh: Kim Anh.

Ngoài ra, dịch vụ hậu mãi và hỗ trợ kỹ thuật sau khi triển khai cũng là yếu tố quan trọng. Nông dân cần được hướng dẫn thường xuyên để sử dụng hiệu quả thiết bị và tránh lãng phí đầu tư.

TS Thái cho biết thêm, việc phát triển các sản phẩm công nghệ nội địa, phù hợp với điều kiện canh tác tại địa phương sẽ giúp giảm chi phí và tăng khả năng tiếp cận cho người dân. Bên cạnh đó, công nghệ đưa vào sản xuất phải đơn giản, dễ sử dụng và phù hợp với thực tế sản xuất nhỏ lẻ của vùng ĐBSCL.

“Thay vì yêu cầu nông dân đầu tư nguyên hệ thống lớn, cần phát triển các dịch vụ số theo hướng linh hoạt, giúp người dân có thể sử dụng từng phần phù hợp với nhu cầu”, TS Trương Minh Thái nhấn mạnh.

Theo ông Thái, chuyển đổi số trong nông nghiệp phải bắt đầu từ nhu cầu thực tế của nông dân như quản lý vùng trồng, ghi nhật ký sản xuất, truy xuất nguồn gốc hay tiếp cận kỹ thuật canh tác mới. Từ nhu cầu đó, các hệ thống dữ liệu và nền tảng số cần được xây dựng theo hướng hỗ trợ trực tiếp cho sản xuất.

Công nghệ số cần gắn liền với chương trình phát triển nông thôn, xây dựng nông thôn mới để thu hút sự tham gia của cộng đồng. Ảnh: Kim Anh.

Một hướng đi khác cũng được ông Thái đề xuất là lồng ghép chuyển đổi số vào chương trình xây dựng nông thôn mới. Theo đó, các địa phương cần xây dựng lộ trình, chỉ tiêu cụ thể và phù hợp với điều kiện thực tế để triển khai chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp.

Khi chuyển đổi số trở thành một phần trong chương trình phát triển nông thôn, địa phương sẽ có thêm nguồn lực và sự tham gia của cộng đồng để thúc đẩy quá trình này hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh nông nghiệp ĐBSCL đang đứng trước áp lực cạnh tranh, biến đổi khí hậu và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đang trở thành yêu cầu tất yếu. Nhưng để công nghệ thật sự đi vào sản xuất, điều quan trọng nhất vẫn là tạo ra những giải pháp phù hợp với nông dân và điều kiện thực tế của vùng ĐBSCL.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/can-he-sinh-thai-cong-nghe-dong-bo-tren-dong-ruong-d811304.html