Xu hướng nhiên liệu hàng không bền vững

Trước nhu cầu thực tế tăng cao, nhiên liệu hàng không bền vững đang là xu hướng được Đà Nẵng tích cực thúc đẩy.

Đại diện Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng (bên phải) trao biên bản ghi nhớ hợp tác với Hiệp hội Nhiên liệu hàng không bền vững châu Á. Ảnh: MINH LÊ

Nhiên liệu thay thế mới

Giữa tháng 5 vừa qua, Đà Nẵng được chọn là địa điểm tổ chức Diễn đàn quốc tế Đổi mới sáng tạo chính sách và công nghệ nhiên liệu hàng không bền vững - Việt Nam 2026. Theo các chuyên gia, nhiên liệu hàng không bền vững là nhiên liệu thay thế cho nhiên liệu hóa thạch truyền thống, làm từ phụ phẩm nông nghiệp, mỡ thải, sinh khối và rác thải đô thị, không cạnh tranh với đất trồng lương thực.

Hiện ngành hàng không toàn cầu tiêu thụ khoảng 380 triệu tấn nhiên liệu mỗi năm, trong khi đó, nhiên liệu truyền thống đang bị tác động bởi nhiều yếu tố nên nhu cầu về nhiên liệu mới càng cấp thiết.

Lý giải về việc lựa chọn Đà Nẵng là nơi tổ chức diễn đàn, ông Fabrice Espinosa, nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Hiệp hội Nhiên liệu hàng không bền vững châu Á (ASAFA), cho biết Việt Nam nói chung và Đà Nẵng nói riêng sở hữu những nền tảng then chốt để xây dựng một hệ sinh thái nhiên liệu hàng không bền vững cạnh tranh.

Thứ nhất là nguồn nguyên liệu sinh khối dồi dào và đa dạng, từ phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, bã mía đến dầu ăn đã qua sử dụng và rác thải đô thị. Thứ hai, năng lực công nghiệp sẵn có với những đơn vị kinh nghiệm như Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam - BSR PetroVietnam. Thứ ba là vị trí chiến lược trong khu vực ASEAN và châu Á - Thái Bình Dương.

Thông tin tổng quan về năng lượng và nhiên liệu hàng không bền vững của Việt Nam, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho hay, Việt Nam mới tự chủ được khoảng 30% nhiên liệu hóa thạch, 70% còn lại phụ thuộc vào nhập khẩu. Trong bối cảnh xung đột địa chính trị toàn cầu gây nguy cơ đứt gãy cung ứng, việc phát triển nhiên liệu sinh học là yêu cầu cấp thiết để nâng cao tính tự chủ.

Tiềm năng nguyên liệu để sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững hiện rất lớn với tổng sản lượng nguyên liệu sinh học của Việt Nam ước đạt 72,4 triệu tấn/năm.

Đồng thời nhiên liệu hàng không bền vững là một trong những giải pháp lõi để phát triển giao thông xanh, giúp giảm đến 80% phát thải CO2 trong vận tải hàng không, và là cơ hội để Việt Nam phát triển ngành công nghiệp mới trong hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn.

Năm 2026, Bộ Công Thương đã phân phối cho 30 doanh nghiệp đầu mối tổng lượng khoảng 31,8 triệu mét khối/tấn xăng dầu các loại; trong đó, nhiên liệu bay Jet A1 chiếm khoảng 2 triệu mét khối.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), nhìn nhận: “Giai đoạn 2026 - 2030 sẽ là thời kỳ then chốt để hình thành nguồn cung và cầu cho nhiên liệu hàng không bền vững. Khi xăng dầu mặt đất sắp chuyển sang nhiên liệu sinh học thì không có lý do gì ngành hàng không lại không thực hiện, nhất là khi BSR PetroVietnam (Quảng Ngãi) đã xuất bán thành công lô nhiên liệu hàng không bền vững thương mại đầu tiên bằng cách tận dụng hạ tầng sẵn có”.

Đà Nẵng sẵn sàng tham gia

Theo Sở Công Thương, tổng nhu cầu tiêu thụ trong năm 2025 của Đà Nẵng gần 335 nghìn mét khối nhiên liệu bay (Jet A1), tăng hơn 20% so với năm 2024.

Hiện Đà Nẵng có 2 kho chứa nhiên liệu bay tại phường Hòa Cường và xã Núi Thành có sức chứa lần lượt là 3.300m3 và 100m3 nên khả năng dự trữ nhiên liệu bay thấp, chỉ đáp ứng tiêu thụ khoảng 7 ngày vào năm 2025 (với sức chứa hiện có tồn kho tối thiểu 40%).

Do đó, việc thử nghiệm và triển khai các mô hình nhiên liệu hàng không bền vững là định hướng mà thành phố quan tâm.

Ông Lê Hoài Nam, Phó Giám đốc Cảng Hàng không quốc tế Đà Nẵng (ACV), cho biết đơn vị đang đón 41 hãng hàng không quốc tế và 6 hãng nội địa, kết nối 12 điểm đến trong nước cùng 40 điểm đến quốc tế.

Thực hiện theo yêu cầu của Cục Hàng không Việt Nam, tại sân bay Đà Nẵng đang triển khai 3 nhóm giải pháp chính nhằm giảm phát thải: cải thiện đường lăn, sân đỗ để giảm thời gian tàu bay lăn; tối ưu hóa quy trình quay đầu tàu bay và thời gian lăn; cải thiện dịch vụ mặt đất để giảm thời gian hoạt động của các động cơ phụ và các phương tiện mặt đất.

Để thúc đẩy mục tiêu sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững và giảm phát thải, ACV đang tích cực phối hợp với các cơ quan quản lý để triển khai các bước liên quan. Song song với định hướng chung của thành phố và Chính phủ, ACV đẩy mạnh quy hoạch hạ tầng và chuyển đổi số trong vận hành thông qua mô hình “sân bay xanh Green A-CDM”; qua đó, giảm thời gian tàu bay lăn trên mặt đất từ trung bình 16 phút xuống còn khoảng 13-14 phút và tính toán chính xác lượng phát thải CO2 cho từng chuyến bay ngay tại thời điểm vận hành.

Ông Võ Đức Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng (Sở Khoa học và Công nghệ) nhìn nhận, nhiên liệu hàng không bền vững có chi phí sản xuất cao nên giá bán đang đắt hơn so với nhiên liệu thông thường. Dù khó tham gia sâu công nghệ sản xuất gốc, Đà Nẵng có rất nhiều lợi thế với nhiên liệu hàng không bền vững, khi các nhà khoa học đã quen thuộc với lĩnh vực công nghệ sinh học và có một thị trường rất gần khi BSR PetroVietnam đã sản xuất thành công lô nhiên liệu hàng không bền vững.

Sở Khoa học và Công nghệ đang hỗ trợ các nhà khoa học nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu suất, tối ưu hóa và giảm giá thành nhiên liệu hàng không bền vững.

Hiện nay, chính quyền Đà Nẵng đang thúc đẩy các cơ quan, địa phương “đặt hàng” trực tiếp cho các nhà khoa học và doanh nghiệp để giải quyết các bài toán thực tế của thành phố (như vấn đề môi trường, đô thị). Đồng thời thành phố đang thúc đẩy mô hình đổi mới sáng tạo mở: các tập đoàn, doanh nghiệp lớn đưa ra bài toán thách thức, chính quyền kết nối và cộng đồng đổi mới sáng tạo sẽ tham gia giải quyết.

Nguồn: https://baodanang.vn/xu-huong-nhien-lieu-hang-khong-ben-vung-3337937.html