Việc áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM)

Sở Xây dựng tỉnh Cao Bằng•05/05/2026

Thủ tướng ban hành Quyết định 2597/QĐ-TTg năm 2025. Theo đó, Đến năm 2026 áp dụng BIM bắt buộc đối với các công trình cấp II trở lên sử dụng vốn đầu tư công.

Tại Quyết định 258/QĐ-TTg năm 2023, Thủ tướng quyết định phê duyệt lộ trình áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) như sau:

“- Giai đoạn 2: từ năm 2025, áp dụng BIM bắt buộc đối với các công trình cấp II trở lên của các dự án đầu tư xây dựng mới sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công và đầu tư theo phương thức đối tác công tư bắt đầu thực hiện các công việc chuẩn bị dự án.

- Đối với các dự án, công trình xây dựng bắt buộc áp dụng BIM, tệp tin BIM là một thành phần trong hồ sơ thiết kế xây dựng, hồ sơ hoàn thành công trình. Chủ đầu tư hoặc đơn vị chuẩn bị đầu tư có trách nhiệm cung cấp tệp tin BIM cùng với loại hồ sơ khác theo quy định khi thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, xin cấp phép xây dựng và nghiệm thu công trình.

- Đối với các công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng mới sử dụng vốn khác, Chủ đầu tư cung cấp tệp tin BIM khi thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, xin cấp phép xây dựng, nghiệm thu công trình theo lộ trình sau: công trình cấp I, cấp đặc biệt từ năm 2024; từ năm 2026, bổ sung thêm công trình cấp II.

- Nội dung áp dụng và mức độ chi tiết của mô hình BIM do chủ đầu tư dự án quyết định.

- Từ năm 2023, đối với công trình áp dụng BIM, cơ quan quản lý nhà nước sử dụng mô hình BIM để hỗ trợ trong quá trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, cấp phép xây dựng, kiểm tra công tác nghiệm thu.

- Chủ đầu tư các dự án áp dụng BIM theo lộ trình quy định có trách nhiệm tổ chức cập nhật mô hình BIM để phục vụ quá trình quản lý, vận hành và bảo trì công trình.

h) Khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng mô hình thông tin công trình trong hoạt động xây dựng sớm hơn thời gian quy định trong lộ trình.”

Lộ trình áp dụng BIM bắt đầu thực hiện từ ngày 17/3/2023, theo Quyết định số 258/QĐ-TTg Thủ tướng Chính phủ. Khi thực hiện thẩm định, chủ đầu tư vừa phải nộp mô hình BIM vừa phải nộp hồ sơ giấy. Việt Nam cũng chưa vận hành chính thức mà đang xây dựng và hoàn thiện hệ thống cổng thông tin một cửa đối với các dự án, công trình áp dụng BIM.

Theo quy định hiện hành, cơ quan quản lý nhà nước chỉ tham khảo BIM trong quá trình thẩm định, không phải là thực hiện thẩm định trên mô hình BIM. Tại điểm e khoản 3 Quyết định số 258/QĐ-TTg quy định, từ năm 2023, đối với công trình áp dụng BIM, cơ quan quản lý nhà nước sử dụng mô hình BIM để hỗ trợ trong quá trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, cấp phép xây dựng, kiểm tra công tác nghiệm thu.

Tại thời điểm này, cơ quan quản lý nhà nước không thực hiện thẩm định trên mô hình BIM, chỉ sử dụng mô hình BIM hỗ trợ quá trình thẩm định. Ảnh minh họa.

Do đó, khi nộp mô hình BIM, vẫn tồn tại song song việc nộp hồ sơ giấy để trình thẩm định như trước đây. Chủ đầu tư hoặc đơn vị chuẩn bị đầu tư có trách nhiệm cung cấp tệp tin BIM cùng với loại hồ sơ khác theo quy định khi thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, xin cấp phép xây dựng và nghiệm thu công trình.

Hiện nay, yêu cầu về thông tin của một dự án áp dụng BIM đã được quy định tại Quyết định số 348/QĐ-BXD ngày 02/4/2021 về Công bố Hướng dẫn chung áp dụng Mô hình BIM. Tuy vậy, dưới góc độ của cơ quan quản lý nhà nước thực hiện công tác thẩm định hiện nay, chỉ cần một số thông tin phục vụ công tác thẩm định.

Ví dụ, trong quá trình thẩm định của cơ quan quản lý nhà nước, có đánh giá sự phù hợp của dự án, công trình với quy hoạch, như đánh giá về mật độ xây dựng, chiều cao tầng, số tầng, hệ số sử dụng đất, đặt ra yêu cầu mô hình BIM phải chứa các thông tin này để kiểm tra, so sánh, thẩm định với các thông số theo quy hoạch được duyệt. Nếu khu vực dự án, công trình được quy hoạch với mật độ xây dựng 40%, hệ số sử dụng đất 20%, chiều cao 150 m, được phép xây dựng 30 tầng, thì mô hình BIM phải chứa thông tin đó để so sánh với thông số của quy hoạch để xem hồ sơ thiết kế có bảo đảm tuân thủ đúng quy hoạch hay không…

Những yêu cầu về thông tin này, đang được Bộ Xây dựng cập nhật trong quá trình xây dựng và hoàn thiện nền tảng quản lý quy hoạch, quản lý xây dựng theo quy hoạch và quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật đối với các dự án, công trình áp dụng BIM…

Khi nộp hồ sơ BIM điện tử hoàn toàn có thể nộp tại cổng dịch vụ công để triển khai (với dung lượng file ở mức cho phép), trong đó cơ quan quản lý nhà nước có thể tích hợp dần số lượng tài liệu đầu vào của hồ sơ. Đầu tiên chỉ gửi hồ sơ trực tuyến để giảm bớt việc phải đi lại; sau đó có thể tích hợp dần thêm nội dung kiểm tra nội dung, danh sách các tài liệu gửi lên theo yêu cầu thẩm định của cơ quan quản lý nhà nước; sau đó nữa có thể đi sâu hơn về những thông tin sâu ở trong mô hình BIM như kiểm tra kích thước hình học của công trình, đối chiếu…

Nếu chỉ đứng ở góc độ của một số nhà tư vấn, nhà thầu thi công đi đầu trong áp dụng BIM và đã có nhiều năm kinh nghiệm triển khai dự án BIM thì đáp ứng được việc eSubmission. Nhưng, nếu ở góc độ của các tư vấn và các địa phương khác, mà quy định áp dụng chung cho tất cả, thì tính khả thi chưa cao. Cho nên, tại Việt Nam cần một giai đoạn và thời gian nhất định, để tất cả các chủ thể có liên quan trang bị thêm kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm về BIM một cách tương đối.

Giai đoạn này cũng là thời gian để cho cổng thông tin về quản lý mô hình BIM trong xây dựng của Việt Nam có thời gian vận hành thử nghiệm, tổng kết, mới có khả năng đưa vào hoạt động phục vụ các dự án, công trình áp dụng BIM. Có thể phấn đấu trong khoảng 5 - 10 năm tới đáp ứng được.

Tài liệu tham khảo:

[1] “Quyết định số 258/QĐ-TTg ngày 17/3/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt lộ trình áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng”.

[2] “Quyết định số 2597/QĐ-TTg ngày 27/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng”.

Nguồn: https://soxaydung.caobang.gov.vn/tin-tuc-su-kien/viec-ap-dung-mo-hinh-thong-tin-cong-trinh-bim-1052073