Vó ngựa Đồng Lâm

- Những ngày đầu xuân, xã Hữu Liên khoác lên mình vẻ đẹp rất riêng của miền sơn cước. Sương mỏng bảng lảng trên những triền núi, những vạt cỏ xanh non trải dài theo thảo nguyên Đồng Lâm - nơi đang trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều du khách. Trong không gian ấy, tiếng vó ngựa vang lên đều đặn, như một âm thanh gợi nhắc về nếp sống xưa cũ của người dân vùng cao, đồng thời cũng là một hướng phát triển kinh tế mới đang dần hình thành từ chính những giá trị bản địa.

Du khách ngoại quốc chụp ảnh lưu giữ kỷ niệm khi đến tham quan, trải nghiệm tại khu du lịch thảo nguyên Đồng Lâm

Người gắn bó với tiếng vó ngựa ấy nhiều năm nay là chị Hoàng Thị Xuyến, thôn Đoàn Kết, xã Hữu Liên. Trước đây, chăn nuôi ngựa với chị chủ yếu để phát triển kinh tế hộ gia đình, bán theo nhu cầu thị trường. Khoảng 5 năm trở lại đây, khi khu du lịch thảo nguyên Đồng Lâm bắt đầu phát triển mạnh, lượng du khách đến trải nghiệm, tham quan nhiều, chị đã nảy ra ý tưởng tận dụng đàn ngựa để làm du lịch.

Chị Xuyến  kể: Ở Hữu Liên, việc nuôi ngựa vốn không quá xa lạ, bởi trước đây nhiều gia đình vẫn duy trì chăn nuôi ngựa để phục vụ việc đi rừng, vận chuyển nông sản. Thế nhưng, khi giao thông thuận lợi hơn, xe máy, ô tô dần thay thế sức kéo của ngựa, việc nuôi ngựa cũng giảm sút. 

Với gia đình chị Xuyến, việc nuôi ngựa không chỉ vì giữ nghề chăn nuôi gia súc từ xưa, mà còn bởi chị luôn tin rằng, nếu biết cách làm, con ngựa vẫn có thể trở thành “đầu cơ nghiệp” theo một hướng mới. Năm 2018, gia đình chị đầu tư nuôi 3 con ngựa, chủ yếu vừa để sinh sản và kết hợp thuần để phục vụ du khách. Năm 2021, Đồng Lâm trở thành điểm du lịch nổi bật của xã Hữu Liên. Cùng với các hoạt động tham quan, trải nghiệm thiên nhiên, nhiều du khách có nhu cầu chụp ảnh, quay video, tìm kiếm những trải nghiệm mới lạ mang đậm dấu ấn bản địa. Theo số liệu ước tính của người dân địa phương, vào các dịp cuối tuần, lễ, tết, lượng khách đến Đồng Lâm đạt từ 500 đến 1.000 lượt/ngày. Sự nhộn nhịp ấy đã mở ra cơ hội để các hộ dân phát triển dịch vụ trải nghiệm, từ cho thuê trang phục, chụp ảnh, bán sản vật địa phương đến các hoạt động trải nghiệm gắn với nông nghiệp.

Nhìn thấy du khách thích thú khi bắt gặp đàn ngựa trên bãi cỏ, chị Xuyến bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về việc huấn luyện ngựa phục vụ du lịch. Theo đó, chị đã bán số ngựa cũ và đầu tư nuôi 3 con ngựa giống Nhật. Loại ngựa này cao khoảng 1m60, nặng khoảng 400 kg. Theo chị Xuyến, để ngựa có thể phục vụ du khách, điều quan trọng nhất là ngựa phải hiền, ổn định tính nết và quen với con người, vì chỉ cần một phản ứng bất ngờ của ngựa cũng có thể gây nguy hiểm cho du khách, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín điểm đến. Vì vậy, chị dành nhiều thời gian để huấn luyện từng con ngựa, tập cho ngựa quen với dây cương, quen việc đứng yên khi có người tiếp cận, quen với tiếng nói, tiếng cười, thậm chí là tiếng máy ảnh. Có những ngày, chị Xuyến chỉ đưa ngựa ra bãi tập, đi vài vòng, rồi lại dẫn về, lặp đi lặp lại như vậy để ngựa hình thành thói quen. 

Trong số 3 con ngựa có 2 con thường xuyên phục vụ du lịch, con còn lại là ngựa sinh sản. Hiện nay, mỗi khi có khách đến trải nghiệm, chị trực tiếp hướng dẫn cách tiếp xúc với ngựa, cách lên yên, cách ngồi giữ thăng bằng và cách điều khiển. Với những du khách muốn cưỡi ngựa trải nghiệm, chị sẽ dắt đi theo cung đường ngắn, vừa để khách cảm nhận, vừa tránh những tình huống rủi ro. Nhờ kết hợp chăn nuôi với làm du lịch, gia đình chị Xuyến có thêm nguồn thu ổn định. Song song với đó, chị còn dạy cưỡi ngựa cho du khách có nhu cầu và cho thuê trang phục để chụp ảnh.

Chị Hoàng Ngọc Phượng, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ: Tôi đi nhiều điểm du lịch, nhưng ở đây cảm giác rất khác vì còn giữ được nét mộc mạc, được chụp ảnh và trải nghiệm cưỡi ngựa ngay giữa bãi cỏ rộng. Tôi cũng cảm thấy rất thú vị vì chị chủ hướng dẫn rất kỹ, nên dù lần đầu cưỡi ngựa vẫn thấy yên tâm.

Anh Hoàng Thanh Hiếu, Trưởng Phòng Văn hóa – Xã hội xã Hữu Liên cho biết: Chị Hoàng Thị Xuyến là người đầu tiên trên địa bàn xã mạnh dạn học tập, đầu tư huấn luyện ngựa để phục vụ cho du lịch trải nghiệm tại khu du lịch thảo nguyên Đồng Lâm. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, đàn ngựa của gia đình chị Xuyến còn trở thành một điểm nhấn thú vị, nhiều du khách sau khi trải nghiệm đã chia sẻ hình ảnh lên mạng xã hội, góp phần quảng bá cho du lịch tại xã Hữu Liên. Thời gian tới, phòng tiếp tục tham mưu UBND hướng dẫn các hộ dân mở rộng loại hình này trở thành một phần của “sản phẩm du lịch”, gắn với bản sắc và đời sống văn hóa của địa phương.

Ngựa vốn gắn với hình ảnh bền bỉ, dẻo dai, vượt dốc vượt đèo và với người dân Hữu Liên đó cũng là hình ảnh của sự kiên trì trong lao động. Từ một nghề chăn nuôi truyền thống, chị Xuyến đã linh hoạt tìm ra hướng đi mới, tận dụng tiềm năng du lịch để nâng cao giá trị đàn vật nuôi. Đồng thời, cách làm ấy cũng góp phần đa dạng hóa dịch vụ tại Đồng Lâm, giúp điểm đến hấp dẫn hơn trong mắt du khách.

Nguồn: https://baolangson.vn/tieng-vo-ngua-giua-thao-nguyen-xanh-5077712.html