Lấy người dân làm chủ thể
Tại thôn Đoài, sau khi nhà văn hóa được tu bổ, đầu tư thêm trang thiết bị luyện tập trị giá gần 2 tỷ đồng vào năm 2024, không gian sinh hoạt cộng đồng vốn trước đây chủ yếu phục vụ hội họp nay đã thực sự trở thành điểm hẹn văn hóa của người dân. Phong trào thể dục thể thao, văn hóa văn nghệ trong nhân dân vì thế cũng khởi sắc rõ rệt với 5 câu lạc bộ thể dục, thể thao, văn nghệ, dân vũ được duy trì thường xuyên. “Địa điểm khang trang, sạch sẽ khiến chúng tôi càng hăng say luyện tập. Nhờ đó, sức khỏe của các thành viên được cải thiện hơn trước rất nhiều”, bà Nguyễn Thị Thật, thành viên Câu lạc bộ dưỡng sinh thôn Đoài, chia sẻ. Xác định nhà văn hóa phải thực sự là nơi phục vụ nhân dân, thôn Đoài đã thành lập Ban quản lý, xây dựng quy chế hoạt động rõ ràng, tạo điều kiện để người dân đến sinh hoạt, tập luyện, giao lưu thường xuyên. Thời gian hoạt động cũng được quy định cụ thể, bảo đảm phù hợp với sinh hoạt chung của khu dân cư. Hệ thống điện của nhà văn hóa được lãnh đạo thôn hỗ trợ, tạo điều kiện phục vụ tốt nhất nhu cầu sinh hoạt và rèn luyện thể dục thể thao của nhân dân.
Ở thôn Nhuế, việc xây dựng đời sống văn hóa lại được cụ thể hóa bằng việc duy trì nếp sống lành mạnh trong cộng đồng. Tỷ lệ người dân tham gia luyện tập thể dục thể thao thường xuyên đạt khoảng 41%, tỷ lệ hỏa táng đạt 100% trong nhiều năm liên tục. Quy ước của thôn được rà soát, bổ sung hằng năm, phù hợp với tình hình thực tiễn và được nhân dân đồng thuận thực hiện. Hệ thống đường giao thông trong thôn cơ bản được bê tông hóa, nhựa hóa và có điện chiếu sáng đầy đủ. Công tác vệ sinh môi trường được duy trì thường xuyên; trên 90% hộ gia đình tham gia phân loại rác thải. Các khu vực công cộng, di tích, ao hồ được bảo vệ, giữ gìn, góp phần tạo diện mạo khang trang cho khu dân cư. Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Nhuế Hoàng Văn Dũng chia sẻ: “Chúng tôi luôn xác định xây dựng đời sống văn hóa không phải việc riêng của cán bộ thôn hay ban công tác mặt trận mà là việc chung của cả cộng đồng. Khi người dân cùng tham gia, cùng bàn bạc, cùng thực hiện, thì hiệu quả mới bền”.
Còn tại thôn Mai Châu, điểm nhấn trong xây dựng đời sống văn hóa nằm ở việc phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái trong cộng đồng dân cư. 100% rác thải sinh hoạt được thu gom, vận chuyển về nơi tập kết, không để tồn đọng trong khu dân cư; hệ thống tiêu thoát nước được nâng cấp, góp phần giảm tình trạng ngập úng. Người dân duy trì tổng vệ sinh đường làng, ngõ xóm vào sáng thứ bảy hằng tuần. Từ những việc làm tưởng như rất nhỏ ấy, ý thức cộng đồng, tinh thần trách nhiệm với môi trường sống chung cũng được nâng lên từng ngày. Trưởng thôn Mai Châu Nguyễn Thành Đồng cho biết: “Muốn xây dựng khu dân cư văn hóa, trước hết phải xây dựng được sự đồng thuận trong nhân dân. Khi bà con cùng nhắc nhau thực hiện nếp sống văn minh, cùng hỗ trợ nhau trong cuộc sống thì đời sống văn hóa mới đi vào thực chất”.
Thực tế ở các thôn cho thấy, điểm chung trong xây dựng đời sống văn hóa ở Thiên Lộc là đều lấy người dân làm chủ thể. Văn hóa không được “áp” từ trên xuống, mà được nuôi dưỡng từ chính sự tham gia, sự đồng thuận và trách nhiệm của cộng đồng.
Nếp sống dần đổi thay
Những “chuyển động” ở từng thôn, xóm trong quá trình xây dựng đời sống văn hóa ở Thiên Lộc đang từng bước lan tỏa ra phạm vi toàn xã. Một trong những nền tảng quan trọng của quá trình ấy chính là việc phát huy dân chủ ở cơ sở thông qua hội nghị đại biểu nhân dân bàn việc xây dựng đời sống văn hóa.
Năm 2026, 100% khu dân cư trên địa bàn xã đã tổ chức hội nghị trực tiếp. Tại 14 hội nghị, có 1.287 đại biểu tham dự và 71 lượt ý kiến thảo luận, tập trung vào những vấn đề cụ thể như nâng cao hiệu quả hoạt động nhà văn hóa, xây dựng mô hình tự quản, bảo vệ môi trường, phân loại rác thải tại nguồn, quản lý nghĩa trang, giữ gìn trật tự xây dựng. Tính đến cuối năm 2025, toàn xã có 217/221 trường hợp người qua đời thực hiện hỏa táng, đạt tỷ lệ 98,19%. 14/14 thôn đều có nhà văn hóa và điểm sinh hoạt cộng đồng, cơ bản đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, hội họp, vui chơi, rèn luyện của nhân dân. Các thôn duy trì hoạt động của 14 ban chủ nhiệm nhà văn hóa, 71 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao. “Những con số đó cho thấy, xây dựng đời sống văn hóa ở Thiên Lộc không phải là phong trào hình thức, mà đang được triển khai bằng chính tinh thần “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Cùng với đó, những thiết chế văn hóa không tồn tại theo kiểu “đủ cho có” mà đang được vận hành khá hiệu quả”, Phó Chủ tịch UBND xã Thiên Lộc Nguyễn Hùng Dũng khẳng định.
Hiệu quả ấy còn được thể hiện qua việc ngày càng nhiều người dân tích cực tham gia các hoạt động rèn luyện thể chất, sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Năm 2025, tỷ lệ người dân tham gia tập luyện thể dục thể thao thường xuyên đạt 48%, tỷ lệ hộ gia đình tham gia tập luyện thể thao thường xuyên đạt 43,2%. Chất lượng các danh hiệu văn hóa trên địa bàn xã tiếp tục được giữ vững. Năm 2025, toàn xã có 12.536/13.051 hộ đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”, đạt 96,05%; 14/14 thôn đạt danh hiệu “Thôn văn hóa”, đạt 100%.
Trong bối cảnh địa phương đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng đô thị, những chuyển biến trong xây dựng đời sống văn hóa ở Thiên Lộc không chỉ nhằm hoàn thiện thêm các tiêu chí phát triển mà còn góp phần bồi đắp nền tảng văn hóa từ chính gốc rễ khu dân cư, từ ý thức và trách nhiệm của mỗi người dân.
Nguồn: https://hanoimoi.vn/vun-nen-van-hoa-tu-moi-khu-dan-cu-742895.html
Bình luận (0)