Xây dựng không gian mạng tích cực

Không chỉ hiện diện trên mạng xã hội với tư cách người dùng hay người sáng tạo nội dung, nhiều bạn trẻ Đà Nẵng đang từng bước trở thành lực lượng tham gia kiến tạo không gian mạng tích cực và có trách nhiệm.

Đoàn phường Cẩm Lệ tập huấn về sử dụng AI trong thực hiện công tác tuyên truyền. Ảnh: T.S

Khi công dân số góp tiếng nói

Mạng xã hội cũng đang trở thành nơi nhiều bạn trẻ bày tỏ quan điểm về các vấn đề của đô thị. Từ câu chuyện rác thải, giao thông đến văn minh đô thị, những góp ý của thanh niên đang dần trở thành một phần của đời sống thảo luận xã hội.

Bạn Nguyễn Bảo Duy (24 tuổi, trú tại phường Hòa Khánh) cho rằng, mạng xã hội hiện nay không chỉ để giải trí mà còn là nơi người trẻ có thể đóng góp ý kiến cho cộng đồng.

“Có những vấn đề rất gần gũi, như: rác thải, cây xanh hay trật tự giao thông. Khi thấy bất cập, tôi thường chụp hình và phản ánh trên các nhóm cộng đồng mạng. Tôi cũng khuyến khích bạn bè góp tiếng nói để xây dựng Đà Nẵng ngày càng xanh - sạch - đẹp - văn minh. Nếu góp ý một cách có trách nhiệm, thông tin rõ ràng thì những ý kiến đó có thể giúp cơ quan chức năng nắm bắt nhanh hơn tình hình thực tế”, Bảo Duy chia sẻ.

Theo Duy, điều quan trọng là người trẻ khi bày tỏ ý kiến trên mạng cần giữ thái độ xây dựng, kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải và tôn trọng các quy định của pháp luật. Đó cũng chính là biểu hiện của trách nhiệm công dân trong môi trường số.

Trước ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, không khí ngày hội toàn dân tại nhiều khu dân cư ở Đà Nẵng không chỉ sôi động ở các điểm bỏ phiếu mà còn lan tỏa trên không gian mạng. Nhiều sản phẩm truyền thông do đoàn viên, thanh niên thực hiện đã thu hút sự quan tâm của cộng đồng, góp phần giúp cử tri tiếp cận thông tin bầu cử một cách trực quan và thuận tiện hơn.

Tại phường Cẩm Lệ, tuổi trẻ địa phương đã triển khai nhiều sáng kiến ứng dụng công nghệ trong công tác tuyên truyền bầu cử. Nổi bật là sản phẩm “Cử tri số - lá phiếu trách nhiệm” do Chi đoàn Trường Mầm non Bình Minh thực hiện. Bằng việc ứng dụng AI, đoàn viên đã xây dựng các sản phẩm truyền thông trực quan giới thiệu về cuộc bầu cử.

Ở Đoàn cấp trên, Đoàn phường Cẩm Lệ cũng ra mắt mã QR tổng hợp thông tin bầu cử, cho phép cử tri dễ dàng tra cứu danh sách ứng cử viên, tiểu sử từng ứng cử viên, địa điểm bỏ phiếu và hướng dẫn bỏ phiếu đúng quy định.

Chỉ với thao tác quét mã trên điện thoại, người dân có thể tiếp cận đầy đủ thông tin cần thiết trước khi tham gia ngày hội bầu cử. Những cách làm này cho thấy vai trò ngày càng rõ của thanh niên trong việc đưa công nghệ vào phục vụ đời sống cộng đồng. Không gian mạng vì thế không chỉ là nơi chia sẻ thông tin mà còn trở thành kênh hỗ trợ người dân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân.

Ba yếu tố cần có ở người trẻ

Theo anh Nguyễn Bá Duân, Phó Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam thành phố Đà Nẵng, sự chuyển dịch vai trò của thanh niên từ người dùng mạng sang “công dân số” đang diễn ra rất rõ.

Hiện nay, Đà Nẵng có khoảng 600.000 thanh niên, là lực lượng trẻ năng động và có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ. Thực tiễn công tác Đoàn cho thấy, thanh niên không chỉ sử dụng mạng xã hội để chia sẻ thông tin cá nhân mà còn tích cực tham gia phản ánh, góp ý các vấn đề của đô thị, như: môi trường, giao thông, văn minh đô thị hay cải cách hành chính…

Nhiều mô hình đã được triển khai để tạo điều kiện cho thanh niên tham gia quá trình này. Các tổ công nghệ số cộng đồng hay phong trào “Bình dân học vụ số” do Thành đoàn phát động đã thu hút đông đảo đoàn viên tham gia hỗ trợ người dân cài đặt VNeID, sử dụng chữ ký số từ xa, thanh toán không dùng tiền mặt hay sổ sức khỏe điện tử.

Anh Duân cũng cho rằng, để những ý kiến của thanh niên trên mạng không chỉ dừng lại ở các dòng trạng thái, điều quan trọng là phải tạo được cơ chế để các ý tưởng đó được tiếp nhận và chuyển hóa thành hành động cụ thể.

Thời gian qua, nhiều diễn đàn sáng tạo dành cho thanh niên đã được tổ chức, như: Festival Thanh niên Đà Nẵng tiên phong chuyển đổi số, cuộc thi “Thử thách sáng tạo AI - Xây dựng cộng đồng” hay các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp. Những sân chơi này không chỉ giúp thanh niên chia sẻ ý tưởng mà còn tạo điều kiện để các sáng kiến được phát triển thành dự án phục vụ cộng đồng.

Trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội ngày càng đa chiều, việc trang bị cho thanh niên tư duy phản biện và kỹ năng số cũng được xem là nhiệm vụ quan trọng. Thành đoàn Đà Nẵng đã tổ chức nhiều chương trình tập huấn giúp đoàn viên nhận diện và phòng tránh lừa đảo trực tuyến, bảo vệ dữ liệu cá nhân và sử dụng mạng xã hội an toàn…

Cùng với đó, các cuộc vận động, như “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp” hay phong trào “Thanh niên ứng xử văn minh trên không gian mạng” được triển khai rộng rãi nhằm lan tỏa các giá trị tích cực trong môi trường số. “Thông qua những hoạt động này, chúng tôi mong muốn thanh niên thể hiện chính kiến của mình trên mạng với suy nghĩ thấu đáo, tôn trọng pháp luật và có trách nhiệm với cộng đồng”, anh Duân nói.

Phó Bí thư Thành đoàn Đà Nẵng nhận định, hình ảnh thanh niên Đà Nẵng trên không gian mạng trong những năm tới cần hội tụ 3 yếu tố, gồm: sáng tạo, bản lĩnh và trách nhiệm xã hội.

“Đó sẽ là những người trẻ biết sáng tạo nội dung tích cực, biết phản biện xã hội một cách xây dựng và quan trọng hơn là chủ động đề xuất giải pháp cho các vấn đề của thành phố”.

“Người trẻ phải là những công dân biết sử dụng công nghệ với tinh thần trách nhiệm và ý thức cộng đồng. Khi thanh niên vừa hiện diện vừa chủ động hành động trên không gian mạng, họ đang trở thành lực lượng tham gia kiến tạo đời sống xã hội số của thành phố”, anh Nguyễn Bá Duân nói thêm.

Nguồn: https://baodanang.vn/xay-dung-khong-gian-mang-tich-cuc-3328991.html