Xuân về trên bản người Dao

Những ngày cuối năm, các bản làng vùng cao xã Đường Hoa lại rộn vang tiếng cười. Ở nơi vùng cao ấy, mùa xuân không chỉ là sự chuyển giao của đất trời mà còn là câu chuyện của những con người đang lặng lẽ bồi đắp cho vùng đất này ngày càng khởi sắc.

Chị em phụ nữ Dao Thanh Phán trong ngày hội đại đoàn kết.

Xã Đường Hoa có cộng đồng người Dao sinh sống lâu đời. Đặc biệt khu vực xã Quảng Sơn cũ có tới 98% dân số là đồng bào Dao, lại ít chịu tác động của đô thị hoá, vì thế tạo nên “lõi” văn hóa bản địa hiếm nơi nào có được. Đồng bào Dao còn lưu giữ được những kỹ thuật thêu tay, tri thức thảo dược chữa bệnh dân gian, kiến trúc nhà trình tường truyền thống. Tết đến, phụ nữ Dao lại mải miết từng đường kim, mũi chỉ. Những hoa văn thổ cẩm còn là câu chuyện về vũ trụ, về thiên nhiên, về thuỷ tổ Bàn Vương được truyền dạy từ mẹ sang con.

Mùa xuân ở bản Dao còn là mùa của lễ hội, nơi cộng đồng gặp gỡ được sống trong tiếng hát Pả Dung, trong những trò chơi dân gian như: Kéo co, bắn nỏ, đẩy gậy, ném còn… Đối với người Dao, việc tổ chức hoạt động văn hóa đầu xuân cũng là cách để phát triển du lịch cộng đồng.

Phát triển du lịch không chỉ là lựa chọn, mà được định hướng trong Đề án “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch bền vững xã Đường Hoa giai đoạn 2025-2030”. Xã xác định mục tiêu bảo tồn động, lấy cộng đồng dân cư (nhất là đồng bào dân tộc Dao) làm trung tâm; phát triển hài hòa giữa bảo tồn và khai thác, giữa lợi ích cộng đồng và thị trường.

Ông Nguyễn Sơn Hà, Phó Chủ tịch UBND xã Đường Hoa, khẳng định: Xã không làm du lịch theo kiểu sân khấu hoá mà phải giữ cho được “hồn cốt” văn hóa, phát triển du lịch phải đặt trên nền tảng bảo tồn văn hóa, không làm mai một bản sắc.

Theo đó, định hướng của xã là bảo tồn kiến trúc nhà ở, trang phục, tiếng nói, chữ viết, lễ hội Kiêng gió, phát triển du lịch trải nghiệm. Đường Hoa đặt mục tiêu đến năm 2030, hình thành 1 làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Dao tiêu biểu tại thôn Mố Kiệc, phát triển 15-20 homestay quy mô nhỏ hài hòa cảnh quan; phục dựng 2 lễ hội văn hóa Dao (lễ hội Năng sảng, lễ hội Kiêng gió) và kiểm kê các nghi lễ tiêu biểu. Không gian du lịch cũng được thiết kế theo hướng liên kết giữa vùng chè, bản Dao, vùng văn hóa ven biển, tạo chuỗi trải nghiệm nông nghiệp - văn hoá - sinh thái, nhằm kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Cầu Xiềng Thầm đang được gấp rút hoàn thiện.

Ở Đường Hoa, mùa xuân năm nay còn rộn ràng tiếng máy nơi công trường. Không khí thi đua lao động khẩn trương đang diễn ra trên các dự án xây dựng trung tâm văn hóa xã, nâng cấp trường tiểu học, chỉnh trang đường liên xã, trong đó nổi bật là dự án xây dựng cầu bê tông thay thế cầu treo Xiềng Thầm (xã Quảng Sơn cũ). Đến nay, cầu đã được lao dầm, đánh dấu bước tiến quan trọng trước thềm năm mới. Sau khi cây cầu mới hoàn thành không chỉ phục vụ đi lại, vận chuyển nông lâm sản mà còn mở đường để du khách có thể đến bản Dao thuận lợi hơn.

Ông Nguyễn Sơn Hà cho biết: "Chúng tôi đang tích cực làm tốt công tác tuyên truyền, trang trí khánh tiết, lắp đèn led tại trụ sở xã, các tuyến đường quốc lộ, khu đông dân cư, tạo không khí rực rỡ chào đón năm mới; phối hợp giữa MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang để tổ chức các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, trò chơi dân gian trong những ngày Tết".

Cán bộ Trạm Y tế xã Đường Hoa khám sức khỏe cho bà con người Dao Thanh Phán.

Đảm bảo an sinh xã hội dịp Tết luôn được coi là nhiệm vụ trọng tâm. Trạm Y tế xã đang rà soát danh sách các nhóm đối tượng cần chăm sóc sức khỏe như: Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ em vùng cao. Điều này xuất phát từ yếu tố đặc thù ở Đường Hoa là địa bàn rộng, nhiều thôn bản xa trung tâm, mùa đông rét sâu dễ phát sinh bệnh hô hấp, xương khớp.

Với thông điệp “Mùa xuân về bản”, các đoàn thiện nguyện trong tỉnh cũng vừa trao tặng 236 suất quà cho các em học sinh và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại các thôn vùng cao. Những phần quà ấy còn là sự sẻ chia để các em nhỏ vùng cao “có thêm điều kiện vui bước tới trường” và đón một mùa xuân đủ đầy hơn.

Chiều muộn, khi sương bắt đầu phủ xuống thung lũng cũng là lúc bếp lửa đỏ bập bùng trong những căn nhà người Dao. Trẻ con quây quần nghe ông bà thì thầm kể chuyện. Câu chuyện đói nghèo năm xưa dần lùi xa chỉ còn câu chuyện hôm nay rộn ràng chỉnh trang đường làng ngõ xóm, tập văn nghệ hát ca trong dịp Tết đến, xuân về.

 

Huỳnh Đăng

Nguồn: https://baoquangninh.vn/xuan-ve-tren-ban-nguoi-dao-3394739.html