Yêu Nha Trang!

Mỗi lần trở về Nha Trang, tôi đều có cảm giác rất quen, mà cũng rất mới. Quen vì đây là nơi tôi lớn lên. Mới vì mỗi lần về, Nha Trang lại cho tôi thêm những lý do để yêu, theo một cách rất lặng.

Lần nào về Nha Trang, tôi cũng dành vài buổi sáng đi ngang qua những con đường ngày xưa mình từng đi học. Hàng cây vẫn ở đó. Nắng vẫn rơi xuống mặt đường theo cách rất quen. Bất giác, tôi thấy lại hình ảnh những tà áo dài trắng của một thời tuổi trẻ, giản dị mà trong veo. Mọi thứ dường như không thay đổi nhiều, chỉ có mình là đã đi qua nhiều chặng đường hơn trước. Cuộc sống và công việc ở New York rất bận rộn, hối hả. Về lại đây, tự nhiên thấy trái tim mềm lại, như trẻ lại, như mới hôm qua.

Nha Trang không cần quảng cáo nhiều. Chỉ cần ở lại vài ngày, đi chậm một chút, sẽ hiểu vì sao ai đến đây cũng muốn quay lại. Phố biển có nắng đẹp, biển xanh, thiên nhiên hiền hòa và nhịp sống vừa đủ để người ta không thấy mệt.

Một trong những điều tôi nhớ nhất mỗi lần về vẫn là đồ ăn. Ẩm thực Nha Trang đa dạng và phong phú, từ những món quen thuộc đến các món địa phương rất riêng. Một buổi sáng bắt đầu bằng tô bún cá trong veo, cá tươi, nước dùng ngọt thanh. Có hôm là tô bún bò nóng hổi, hay đĩa bò né xèo xèo trên bếp gang. Trưa đến, nem nướng cuốn rau xanh, chả ram giòn rụm, chấm mắm tôm thịt đặc quánh đỏ au nhà làm. Tối là hải sản tươi sống, nướng đơn giản mà vị ngọt tự nhiên, chấm với muối ớt xanh đặc quẹo, rất Nha Trang. Ăn xong bữa chính, lại thèm những món ăn vặt. Bánh căn nóng hổi vừa đổ ra khuôn, ăn với mắm hành, xoài sợi bào mỏng. Chè chuối nướng béo thơm. Tối muộn, ghé quán vỉa hè trong những con đường nhỏ ăn bánh flan, yaourt, rau câu đông sương, ngồi trên mấy chiếc ghế nhựa nhìn người qua lại. Bạn bè người Mỹ của tôi thích ngồi kiểu này. Ngắm người đi qua, con phố nhỏ, ngõ nhỏ. Mỗi người ra đường ngồi trước cửa trò chuyện, hóng mát cũng là một nét sinh hoạt cộng đồng rất riêng của Nha Trang.

Ở Nha Trang, người ta ăn uống không vội. Quán xá phần lớn không cần sang trọng, nhưng sạch sẽ. Người bán hàng nói chuyện nhẹ nhàng, hỏi han ấm áp. Ăn một bữa nhưng cảm giác như được chăm sóc, quan tâm, như là gặp lại người bán cũ. Thấy người nước ngoài hay người từ phương xa đến, họ thường niềm nở giới thiệu, hỏi cần giúp gì, chỉ đường tận nơi… Con người Nha Trang từ khi tôi sinh ra đến giờ vẫn vậy, không có gì thay đổi. Thương lạ!

Đi dọc Nha Trang, tôi còn thấy nhiều đồ thủ công mỹ nghệ, giá mềm, mang theo cả một phần văn hóa địa phương. Đồ làm từ vỏ ốc, tranh cát thủ công… cầm lên là thấy có bàn tay con người Nha Trang trong đó.

Nắng đẹp, biển xanh, thiên nhiên hiền hòa và nhịp sống vừa đủ để cho ai đến Nha Trang rồi cũng yêu.

Tôi nhớ hôm trước ghé siêu thị Lotte Mart. Ông bảo vệ lớn tuổi không nói được tiếng Anh nhưng vẫn nhiệt tình giới thiệu áo dài Tết Việt Nam cho mấy người bạn Mỹ của tôi. Ông chụp hình, giải thích, chủ yếu quơ tay mà ai cũng hiểu. Các bạn người Mỹ nói, cuộc sống ở đây có thể vẫn còn rất nhiều khó khăn về kinh tế, nhưng con người thì vui vẻ, ấm áp, thân thiện, ngay cả sau trận lũ lịch sử vừa đi qua.

Sau trận lũ lớn ở Khánh Hòa hồi tháng 11-2025, tôi càng trân trọng hơn cuộc sống thường ngày ở đây. Thiên nhiên có lúc khắc nghiệt, nhưng con người thì vẫn vậy. Vẫn đi làm chăm chỉ, vẫn ấm áp trong cách đối xử với nhau.

Nha Trang không cần cố gắng trở thành một nơi hào nhoáng như Miami. Nha Trang chỉ là chính mình: Có biển đẹp, thức ăn ngon, giá cả phải chăng, con người thân thiện. Vậy là đủ.

Có một bác Việt kiều lớn tuổi ở Nam Cali thời tuổi trẻ yêu một cô gái Nha Trang sâu đậm, rồi vì những biến động lịch sử mà không đến được với nhau. Mỗi lần tôi về, bác đều nhắn: “Ăn giùm bác tô bún cá Nha Trang với”. Bác nói bác nhớ cái hương vị đó của thời tuổi còn trẻ, nhớ cái dịu dàng như con gái Nha Trang, nhớ vị mặn mòi của biển. Cái ngọt và mặn trong tô bún cá Nha Trang, mà lúc này bác đã hơn 70 tuổi, hơn 50 năm ở xứ người, bác vẫn không quên được.

Có những nỗi nhớ không gọi tên được, chỉ cần một giai điệu là lòng đã chùng xuống. Nhạc sĩ Thanh Tùng, người con của phố biển, từng viết những câu mà mỗi lần hát lên, tôi lại thấy Nha Trang hiện về rất gần: “Một lần gặp trên phố biển/Một lần như đã nên quen/Mà rồi nào ai có hẹn/Mà sao anh đến thăm em/Đường về nhà em phố nhỏ/Xôn xao lá hát trên cây/Cửa nhà em hé mở/Để nghe sóng hát mê say…”.

Với tôi, chỉ cần trở về, đi lại trên những con đường cũ, thấy nắng, thấy hàng cây, thấy thấp thoáng áo dài trắng tung bay trong gió biển mỗi trưa nắng đi học về là cả một quãng tuổi trẻ như quay lại. Có lẽ vì thế mà ai đến Nha Trang rồi cũng yêu.

PGS.TS PHẠM BÍCH NGỌC (TP. New York)

Nguồn: https://baokhanhhoa.vn/bao-xuan-2026/202602/yeu-nha-trang-2ca0623/