Âm nhạc kể chuyện biển xanh

Có những chương trình nghệ thuật được tạo nên từ những bài hát. Nhưng cũng có những chương trình được tạo nên từ một ý tưởng lớn để kết nối những bài hát ấy thành một câu chuyện.

“Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh”, diễn ra tối 5/6 tại Quảng trường Bình Minh (Cửa Lò, Nghệ An), được kỳ vọng sẽ là một hành trình như thế, nơi âm nhạc không chỉ cất lên để thưởng thức mà còn để kể chuyện về biển Việt Nam, về tình yêu quê hương, về ký ức văn hóa và khát vọng vươn tới tương lai của dân tộc.

Biển luôn hiện diện trong đời sống người Việt theo một cách rất đặc biệt. Từ những câu chuyện mở cõi phương Nam, những đoàn thuyền vượt sóng ra khơi, những làng chài nép mình bên cửa biển, cho đến những hòn đảo tiền tiêu giữa trùng khơi,... biển là một phần lãnh thổ, một phần tâm thức. Trong ký ức của nhiều thế hệ, biển là nơi bắt đầu của những chuyến đi, là nơi trở về sau những cuộc mưu sinh, là không gian của lao động, của tình yêu, của những giấc mơ và cả những khát vọng lớn lao của đất nước. Có lẽ vì thế mà mỗi chương trình nghệ thuật về biển đều nhận được sự quan tâm đặc biệt của công chúng. Người ta không chỉ tìm đến những giai điệu đẹp, mà còn tìm thấy trong đó hình bóng của quê hương và chính mình.

Đặt trong mạch cảm xúc ấy, “Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh” lựa chọn cho mình một cách kể chuyện khá thú vị. Chương trình không bắt đầu từ biển, mà bắt đầu từ cội nguồn.

Trong không gian quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, đúng dịp cả nước kỷ niệm 136 năm Ngày sinh của Người, màn khai từ “Người là niềm tin tất thắng” vang lên là lời tri ân thành kính, đồng thời mở ra điểm tựa tinh thần cho toàn bộ hành trình phía sau. Từ đất mẹ, từ mảnh đất Nghệ An giàu truyền thống cách mạng, nơi đã nuôi dưỡng tâm hồn và khát vọng của người thanh niên Nguyễn Tất Thành trước khi Người ra đi tìm đường cứu nước giữa biển khơi, âm nhạc dẫn người nghe trở về với những giá trị nền tảng nhất: tình yêu đất nước, niềm tin vào tương lai và ý chí vượt lên mọi thử thách để đi tới những chân trời rộng lớn hơn.

Từ điểm tựa ấy, câu chuyện về biển được mở ra một cách tự nhiên. Trước khi biết đến biển lớn, ai cũng có một miền quê để nhớ, một nơi để trở về, một đất mẹ để yêu thương. Những giai điệu như “Việt Nam ơi”, “Nơi đảo xa”, “Em yêu biển đảo quê em”, “Xa khơi” vì thế không đơn thuần là những ca khúc quen thuộc về quê hương và biển đảo. Khi được đặt trong cùng một mạch cảm xúc, chúng trở thành những lát cắt khác nhau của tình yêu Tổ quốc. Ở đó có hình ảnh đất nước trải dài bên Biển Đông với những miền quê thanh bình và những đảo, quần đảo xa xôi. Ở đó có những con tàu vẫn căng gió ra khơi, có những người lính đang bền bỉ canh giữ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc và có cả tiếng hát trẻ thơ trong trẻo như lời nhắn gửi của tương lai đối với biển đảo quê hương.

Điều đáng nói là chương trình không lựa chọn cách kể bằng những khái niệm học thuật hay những thông điệp mang tính diễn giải. Biển hiện lên trước hết bằng những hình ảnh gần gũi của đời sống. Chính từ những điều bình dị ấy mà tình yêu quê hương, ý thức gìn giữ biển đảo và trách nhiệm với môi trường sống được khơi gợi một cách tự nhiên.

Rời khỏi miền cảm xúc của cội nguồn, âm nhạc tiếp tục đưa khán giả bước sâu hơn vào thế giới nội tâm của con người trước đại dương. Nếu ở phần đầu, biển hiện lên như một phần máu thịt của quê hương thì ở phần tiếp theo, biển trở thành không gian của tâm hồn. Từ bao đời nay, biển luôn là nguồn cảm hứng bất tận của thi ca và âm nhạc bởi trong vẻ đẹp của biển có đủ những cung bậc cảm xúc của con người. Biển có thể dịu dàng như lời ru của mẹ, có thể da diết như nỗi nhớ của người đang yêu, có thể sâu thẳm như những tâm sự chưa từng được nói thành lời.

'Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh' lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường biển. Ảnh minh họa — “Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh” lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường biển. *Ảnh minh họa*

Bởi thế, những ca khúc như “Ru em bằng tiếng sóng”, “Biển hát chiều nay”, “Biển nỗi nhớ và em”, “Thuyền và biển” khi cất lên giữa không gian biển Cửa Lò sẽ không chỉ là những tiết mục biểu diễn. Chúng giống như những cuộc đối thoại giữa con người với biển cả, giữa ký ức với hiện tại, giữa những rung động riêng tư với vẻ đẹp bao la của thiên nhiên. Trong tiếng sóng của đêm đầu hạ, mỗi khán giả có thể tìm thấy một phần ký ức của riêng mình. Có người nhớ về quê hương ven biển đã lâu chưa trở lại. Có người nhớ những năm tháng tuổi trẻ gắn với những chuyến đi xa. Có người bắt gặp trong lời ca hình bóng của một người thân đang ngày đêm mưu sinh giữa biển khơi. Và cũng có thể, trong khoảnh khắc nào đó, người nghe nhận ra biển từ lâu đã trở thành một phần trong tâm hồn người Việt, giống như dòng sông, mái đình hay lũy tre làng đã trở thành những biểu tượng văn hóa bền vững của dân tộc.

Nhưng câu chuyện mà “Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh” muốn kể không dừng lại ở ký ức hay cảm xúc. Sau những khoảng lặng giàu chất thơ, âm nhạc chuyển dần sang nhịp điệu mạnh mẽ hơn, rộng mở hơn, mang theo hơi thở của cuộc sống hôm nay và những khát vọng của ngày mai. Biển không chỉ là nơi để nhớ thương. Biển còn là không gian sinh tồn, là nguồn lực phát triển và là một trong những động lực quan trọng để đất nước bước vào tương lai.

Thông qua những tiết mục như “Bến cảng quê hương tôi”, “Mùa xuân đến từ những giếng dầu”, liên khúc “Hò biển - Điệu hò biển đêm” hay “Việt Nam tự hào tiếp bước tương lai”, bức tranh về đời sống biển Việt Nam hiện lên với nhiều gam màu sinh động. Đó là những bến cảng sáng đèn, những đoàn tàu nối đuôi nhau vươn khơi, những công trình dầu khí kiêu hãnh giữa trùng khơi, những vùng kinh tế biển đang mở ra những cơ hội phát triển mới cho đất nước. Nhưng xen giữa nhịp sống hiện đại ấy vẫn là những câu hò biển mộc mạc, những làn điệu dân gian đã nuôi dưỡng tâm hồn biết bao thế hệ cư dân miền Trung. Sự gặp gỡ giữa truyền thống và hiện đại, giữa những giá trị văn hóa lâu đời và khát vọng phát triển của hôm nay tạo nên một sắc thái riêng cho chương trình, nhắc nhớ rằng hành trình hướng ra biển lớn không phải là sự rời xa cội nguồn mà chính là sự tiếp nối của những giá trị đã bền bỉ chảy trong mạch nguồn văn hóa dân tộc.

Nhìn từ tổng thể, điều hấp dẫn nhất của “Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh” có lẽ nằm ở cách chương trình kết nối được nhiều lớp ý nghĩa trong cùng một hành trình nghệ thuật. Từ đất mẹ đến biển khơi, từ ký ức đến hiện tại, từ những rung động rất riêng của con người đến những khát vọng chung của đất nước, tất cả được liên kết bằng ngôn ngữ của âm nhạc. Đó là câu chuyện về một dân tộc luôn hướng ra biển bằng tình yêu, trách nhiệm và niềm tin; là câu chuyện về những con người đang ngày đêm sống cùng biển, làm giàu từ biển và gìn giữ biển cho các thế hệ tương lai; đồng thời cũng là câu chuyện về những “không gian xanh” đang được vun đắp từ chính ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng.

Và khi những giai điệu cuối cùng khép lại, khi màn pháo hoa bừng sáng trên bầu trời biển Cửa Lò, điều còn đọng lại trong lòng khán giả có lẽ không chỉ là ấn tượng về một đêm diễn đẹp mắt hay những ca khúc quen thuộc. Đặc biệt đó là cảm giác vừa đi hết một hành trình cùng biển Việt Nam, từ nơi bắt đầu của những ký ức thân thương đến những chân trời rộng mở của tương lai, để thêm yêu hơn vùng biển quê hương và thêm tin vào những ước vọng xanh đang được viết tiếp trên sóng nước Việt Nam hôm nay.

Chương trình nghệ thuật “Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp UBND tỉnh Nghệ An tổ chức; Báo Nông nghiệp và Môi trường thực hiện. Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam đảm nhiệm dàn dựng, NSƯT Quỳnh Trang giữ vai trò chỉ đạo nghệ thuật và NSND Trần Bình là Tổng đạo diễn.

Địa điểm phát vé miễn phí

1. Báo Nông nghiệp và Môi trường

- Địa chỉ: 14 Ngô Quyền, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

- Điện thoại: 0971.933.568 (Ms Trần Tố Như)

2. Trung tâm sản xuất sản phẩm báo chí, truyền thông (thuộc Báo Nông nghiệp và Môi trường)

- Địa chỉ: Lô E2, Dương Đình Nghệ, Hà Nội.

- Điện thoại: 0947.858.328 (Mr Phạm Công Trình)

3. Văn phòng Bắc Trung bộ, Báo Nông nghiệp và Môi trường

- Địa chỉ: 156 Đinh Công Tráng, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An

- Điện thoại: 0915.822.977 (Ms Phạm Thanh Chi)

4. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An

- Địa chỉ: Số 11 Nguyễn Sỹ Sách, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An

- Điện thoại: 0946.689.922 (Ms Phương Hiền, Chuyên viên Văn phòng)

5. Văn phòng HĐND - UBND phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An

- Địa chỉ: Số 10, đường Nguyễn Sinh Cung, phường Cửa Lò, Nghệ An

- Điện thoại: 0985.015.737 (Ms Hoàng Thị Thu, chuyên viên Văn phòng HĐND - UBND phường Cửa Lò).

Vé được phát trong giờ hành chính, bắt đầu từ 8h30 đến 17h00, từ ngày 30/5 - 5/6/2026.