Chủ động từ cơ sở
Trong bối cảnh sốt xuất huyết Dengue (SXHD) diễn biến ngày càng phức tạp, không còn tuân theo quy luật mùa vụ như trước, ngành Y tế thành phố xác định rõ phương châm “phòng là chính”, trong đó tuyến cơ sở giữ vai trò then chốt.
Năm 2025, An Lão là một trong những địa phương ghi nhận ổ dịch với 9 ca mắc thứ phát. Trước nguy cơ dịch có thể quay trở lại, cuối tháng 3 vừa qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố đã phối hợp với Trung tâm Y tế An Lão và Trạm Y tế xã triển khai giám sát véc tơ truyền bệnh tại các khu vực nguy cơ cao.
Tại thôn Quyết Tiến 2, nơi từng xuất hiện ca bệnh, các hoạt động giám sát véc tơ được triển khai bài bản. Cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố phối hợp với Trung tâm Y tế An Lão tiến hành điều tra từng hộ, không chỉ dừng ở việc ghi nhận ca bệnh mà đi sâu đánh giá các chỉ số côn trùng: tỷ lệ nhà có bọ gậy, mật độ muỗi trưởng thành, chỉ số Breteau (số dụng cụ chứa nước có bọ gậy muỗi Aedes trong 100 nhà điều tra)… Kết quả giám sát cho thấy, dù chưa xuất hiện ca bệnh mới, nhưng các chỉ số nguy cơ vẫn ở mức đáng lưu ý.
Theo ông Phạm Văn Bảo, Trưởng khoa Kiểm soát bệnh tật và HIV/AIDS, Trung tâm Y tế An Lão, đặc thù địa bàn nông thôn xen kẽ vườn tược, ao hồ như ở Hải Phòng khiến công tác phòng dịch gặp không ít khó khăn. “Nhiều hộ dân vẫn có thói quen tích trữ nước sinh hoạt, trong khi ý thức đậy kín, vệ sinh dụng cụ chưa thường xuyên. Đây chính là mắt xích quan trọng làm gia tăng nguy cơ phát sinh bọ gậy”, ông Bảo cho biết.
Từ thực tiễn này, kế hoạch phòng, chống sốt xuất huyết Dengue năm 2026 của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hải Phòng không chỉ đặt ra các chỉ tiêu về số ca mắc, tỷ lệ tử vong mà còn nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt véc tơ truyền bệnh. Thành phố yêu cầu 100% ổ dịch phải được xử lý trong vòng 48 giờ; việc điều tra, khoanh vùng phải hoàn thành trong 24 giờ kể từ khi phát hiện ca bệnh.
Đặc biệt, công tác giám sát không chỉ dừng ở việc “có dịch mới làm” mà được duy trì thường xuyên tại các khu vực nguy cơ cao. Việc ứng dụng bản đồ dịch tễ GIS giúp nhận diện rõ các “điểm nóng” tiềm ẩn, từ đó có biện pháp can thiệp sớm. Các tổ xung kích, cộng tác viên y tế tiếp tục đóng vai trò nòng cốt trong việc “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng dẫn người dân xử lý triệt để các ổ bọ gậy ngay tại hộ gia đình.
Không để dịch bùng phát
Diễn biến sốt xuất huyết Dengue tại Hải Phòng những năm gần đây cho thấy rõ tính chất khó lường của dịch bệnh. Nếu năm 2023, toàn thành phố ghi nhận khoảng 1.320 ca mắc thì đến năm 2024, con số này tăng đột biến lên hơn 22.000 ca - mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Dịch lan rộng trên hầu hết các địa phương. Bước sang năm 2025, số ca mắc giảm sâu còn 868 trường hợp, song điều đó không đồng nghĩa với việc nguy cơ đã được loại bỏ. Từ đầu năm 2026 đến ngày 10/4, thành phố ghi nhận 51 ca mắc rải rác tại nhiều địa phương, cho thấy mầm bệnh vẫn tồn tại và có thể bùng phát bất cứ lúc nào khi điều kiện thuận lợi hội tụ.
Theo Thạc sĩ, Bác sĩ chuyên khoa II Đồng Trung Kiên, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hải Phòng, có nhiều yếu tố đặc thù khiến sốt xuất huyết Dengue tại Hải Phòng tiềm ẩn nguy cơ cao. Trước hết là yếu tố khí hậu như thời tiết ẩm, mưa nhiều, xen kẽ nắng nóng tạo điều kiện lý tưởng cho muỗi phát triển quanh năm, không còn giới hạn trong mùa cao điểm như trước.
Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa nhanh với nhiều công trình xây dựng, khu đất xen kẹt, hệ thống thoát nước chưa đồng bộ khiến tình trạng nước đọng diễn ra phổ biến. Tại các khu dân cư đông đúc, việc thu gom rác thải chưa triệt để, các vật dụng chứa nước bị bỏ quên trở thành “ổ chứa” bọ gậy khó kiểm soát.
Một nguyên nhân quan trọng khác là sự chủ quan của một bộ phận người dân khi số ca mắc giảm trong năm 2025. Nhiều gia đình lơ là trong việc vệ sinh môi trường, không duy trì thói quen diệt lăng quăng thường xuyên, dẫn đến nguy cơ dịch bệnh tích tụ và bùng phát trở lại.
“Hiện nay, sốt xuất huyết Dengue không còn theo quy luật mùa vụ rõ rệt. Dịch có thể xuất hiện bất cứ thời điểm nào trong năm nếu có đủ điều kiện về thời tiết và môi trường. Đặc biệt, muỗi Aedes aegypti - véc tơ truyền virus Dengue có khả năng sinh sản nhanh trong môi trường nước đọng nhỏ, phát triển mạnh vào các giai đoạn giao mùa, nhất là từ tháng 4 - 5 và tháng 7 - 11.
Điều này khiến nguy cơ xuất hiện các ổ dịch luôn thường trực trong cộng đồng. Vì vậy, nếu không duy trì các biện pháp phòng bệnh thường xuyên, nguy cơ bùng phát là rất lớn”, Bác sĩ Kiên nhấn mạnh.
NGỌC THANHNguồn: https://baohaiphong.vn/chan-dich-sot-xuat-huyet-tu-co-so-540605.html
تعليق (0)