Bài 1: Tư tưởng soi đường - Non sông vững bước

Công tác tư tưởng đóng vai trò quan trọng trong thực tiễn xây dựng Đảng và quản trị đất nước, là phương thức lãnh đạo của Đảng. Trong mọi giai đoạn lịch sử, Đảng ta đã đoàn kết, lãnh đạo các tầng lớp nhân dân vượt mọi khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ ở các giai đoạn lịch sử, tạo nên sự nghiệp lớn và giành được những thành tựu quan trọng. Trong tiến trình phát triển của đất nước, bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, cùng với cả nước, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh tiếp tục đổi mới công tác tư tưởng, nhằm tạo sức mạnh tinh thần to lớn trong công cuộc xây dựng, phát triển Quảng Ninh giàu mạnh.

“Ngọn đuốc sáng" trong mọi thời đại  

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất chú trọng công tác tư tưởng, coi đây là nhiệm vụ trọng yếu nhằm truyền bá, phổ biến hệ tư tưởng cách mạng trong xã hội, khơi dậy tinh thần yêu nước, thúc đẩy các tầng lớp nhân dân hành động tích cực và sáng tạo để thực hiện thắng lợi mọi đường lối, chủ trương.

Trong nhiều bài viết, Người khẳng định: “Công tác tư tưởng là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn hoạt động của Đảng, là một sức mạnh to lớn, một vũ khí sắc bén, quyết định thành công của sự nghiệp cách mạng”, “Tư tưởng không đúng đắn thì công tác ắt sai lầm”, “Công việc thành hay là bại một phần lớn là do nơi tư tưởng”, “Nếu trong Đảng và ngoài Đảng từ trên xuống dưới, từ trong đến ngoài đều tư tưởng thống nhất và hành động thống nhất thì nhiệm vụ tuy nặng nề, công việc tuy khó khăn, phức tạp, ta cũng nhất định thắng lợi”, “Phải kiên quyết chống cái thói xem nhẹ tư tưởng”…

Lần thứ hai Bác Hồ về thăm Quảng Ninh vào ngày 4/10/1957, nhân dân thị xã Hồng Gai tổ chức mít tinh mừng đón Bác. Ảnh tư liệu

Trong suốt chiều dài lịch sử, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động và đó đã trở thành tài sản tinh thần vô cùng quý giá của Đảng, của dân tộc ta. Đây là hệ thống lý luận soi đường, đóng vai trò quyết định giúp Đảng lãnh đạo nhân dân giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và thực hiện công cuộc đổi mới thành công.

Qua các kỳ đại hội, Đảng ta luôn kiên định mục tiêu, lý tưởng của công tác tư tưởng. Từ Đại hội VI của Đảng - Đại hội có tính chất bước ngoặt, đề ra chủ trương, đường lối đổi mới đất nước, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 82-CT/TW về công tác tư tưởng năm 1986, trong đó khẳng định: “Tăng cường sự lãnh đạo của các tổ chức Đảng đối với công tác tư tưởng là biện pháp hàng đầu để nâng cao tính chiến đấu và hiệu quả của công tác tư tưởng”… Đại hội đánh dấu bước ngoặt có ý nghĩa cách mạng trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta, tạo ra đột phá lớn và toàn diện, luồng sinh khí mới trong xã hội, làm xoay chuyển tình hình, đưa đất nước tiến lên.

Tổng Bí thư Tô Lâm cùng Đoàn công tác Trung ương về thăm và làm việc với tỉnh Quảng Ninh (tháng 1/2026). Ảnh: Minh Hà

Đảng liên tiếp có những yêu cầu cao về công tác tư tưởng ở các kỳ đại hội tiếp theo: Hết sức coi trọng xây dựng Đảng về tư tưởng; kiên định, vững vàng trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, không ngừng bổ sung, phát triển sáng tạo, phù hợp với thực tiễn Việt Nam; công tác tư tưởng có vai trò “đi trước, mở đường” trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện lý luận xây dựng Đảng về đạo đức, xây dựng Đảng thực sự "là đạo đức, là văn minh" trong tình hình mới…

Đặc biệt, tại Đại hội XIV của Đảng, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ những thuận lợi và cơ hội mới khi đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới, đồng thời nêu 7 định hướng chiến lược cần tập trung thực hiện và lãnh đạo toàn Đảng, toàn quân, toàn dân cùng một ý chí, chung một quyết tâm, một hành động. Đó cũng là yêu cầu, nhiệm vụ lớn đặt ra đối với công tác tư tưởng trước bối cảnh tình hình mới…

Nhiều bài viết, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của Đảng ta: Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục là “ngọn đuốc” soi đường cho đất nước ta trong giai đoạn phát triển mới. Đồng thời, khẳng định vai trò vô cùng quan trọng của công tác chính trị, tư tưởng và yêu cầu toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thống nhất quan điểm, sự nhìn nhận, tức là nếu kinh tế tạo ra nội lực vật chất để đất nước đi nhanh thì chính trị, tư tưởng, văn hóa tạo ra nội lực tinh thần để dân tộc đi xa và vững hơn trong bước phát triển mới. Công tác chính trị, tư tưởng phải thực sự “đi trước mở đường”, kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, lấy niềm tin của nhân dân làm thước đo cao nhất…

“Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi” - Bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, chỉ rõ: Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh hôm nay không thể dừng ở những lời nói đúng, những khẩu hiệu hay, những phong trào hình thức. Điều quan trọng hơn là phải chuyển hóa thành đạo đức công vụ, kỷ luật thực thi, văn hóa liêm chính, tinh thần đổi mới sáng tạo, trách nhiệm phục vụ nhân dân, năng lực tổ chức thực hiện và kết quả cụ thể trong đời sống. Mỗi chủ trương đúng phải đi vào cuộc sống. Mỗi chính sách phải đến được với người dân. Mỗi cán bộ phải lấy sự hài lòng, niềm tin và hạnh phúc của nhân dân làm thước đo công việc của mình. Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc đặt ra yêu cầu rất cao đối với toàn bộ hệ thống chính trị... Đó chính là tinh thần Hồ Chí Minh trong điều kiện mới: Kiên định mục tiêu, sáng tạo phương pháp, thực tiễn trong hành động, nhân văn trong mục đích, lấy dân làm gốc và lấy lợi ích quốc gia - dân tộc làm tối thượng...

Các đại biểu bấm nút khởi công Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Ảnh: Đỗ Phương

Mới đây, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Quy định số 19-QĐ/TW (ngày 8/4/2026) về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. Quy định có ý nghĩa chiến lược, nhằm siết chặt kỷ cương, đổi mới căn bản và nâng cao chất lượng công tác chính trị, tư tưởng trong bối cảnh mới; là "kim chỉ nam" giúp thống nhất nhận thức và hành động. Không chỉ mang ý nghĩa bổ sung, hoàn thiện hệ thống quy định về xây dựng Đảng, Quy định số 19-QĐ/TW còn thể hiện bước chuyển quan trọng về tư duy lãnh đạo trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu bứt phá về thể chế, năng lực quản trị và chất lượng nguồn nhân lực. Trong tổng thể đó, công tác chính trị, tư tưởng tiếp tục được xác định là nền tảng, “trục xuyên suốt” bảo đảm sự thống nhất ý chí và hành động, động lực nội sinh quan trọng thúc đẩy sự phát triển đất nước nhanh và bền vững…

Ngược dòng thời gian nhìn lại chặng đường lịch sử, từ những ngày đầu thành lập Đảng, những văn kiện đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam đã ghi đậm dấu ấn của tư tưởng Hồ Chí Minh trong Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ tóm tắt. 96 năm qua, nhất là 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, Đảng ta luôn thấm nhuần bài học về tư tưởng, kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong hoạch định và chỉ đạo thực tiễn, tạo nên những thành tựu to lớn, nổi bật, toàn diện, có ý nghĩa lịch sử, khẳng định cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín của đất nước Việt Nam.

“Kim chỉ nam” hành động trong toàn hệ thống

Từ những năm tháng đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, đến thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, chính sự vững vàng về tư tưởng đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn, giúp đất nước ta vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách.

Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh soi rọi, 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” với quyết tâm cao, tinh thần đoàn kết, đổi mới của cả hệ thống chính trị, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh các thời kỳ đã lãnh đạo đưa địa phương từ nghèo khó nay trở thành địa bàn phát triển nhanh với nhiều mặt công tác đột phá, tiên phong, điển hình trong cả nước.

Trong “dòng chảy” sôi động toàn cầu hóa, nhiệm vụ bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch tiếp tục được tỉnh Quảng Ninh xác định là giải pháp “gốc rễ” và đã chỉ rõ trong văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh các thời kỳ.

Thường trực HĐND phường Mạo Khê giám sát tiến độ, chất lượng thực hiện các dự án đầu tư công, công trình phục vụ dân sinh trên địa bàn.

Cụ thể hóa những chủ trương, định hướng lớn, Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh luôn chăm lo công tác xây dựng Đảng cả về tư tưởng, chính trị, tổ chức, đạo đức, trong đó chú trọng việc nêu gương của cán bộ, đảng viên, gắn với thực hiện Quy định số 101-QĐ/TW về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là lãnh đạo chủ chốt các cấp. Tỉnh ủy đã cụ thể hóa bằng nhiều quy định, như: Quy định số 04-QĐ/TU về việc rèn luyện, giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống; không suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” đối với cán bộ, đảng viên; Quy định số 06-QĐ/TU về việc tiếp nhận, xử lý thông tin phản ánh liên quan đến tham nhũng, suy thoái theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII; Quy định số 08-QĐ/TU về kiểm tra, giám sát việc kê khai tài sản của cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý...

Đặc biệt, đội ngũ cán bộ diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý, lãnh đạo chủ chốt các cấp có quy định về tiêu chuẩn chức danh cụ thể trong Quy định “Tiêu chuẩn chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý”; Quy chế “Đánh giá cán bộ lãnh đạo, quản lý diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý”...

Với yêu cầu trọng yếu trong công tác đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, Quảng Ninh đã ban hành hàng loạt nghị quyết, chỉ thị mang tính chiến lược, lâu dài. Điển hình là Nghị quyết số 08-NQ/TU (ngày 15/7/2013) của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về một số nhiệm vụ, giải pháp ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên; Nghị quyết số 10-NQ/TU (ngày 18/10/2017) của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về một số giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng trong tình hình mới; Chỉ thị số 42-CT/TU (ngày 4/8/2020) của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường công tác lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý Nhà nước trong đấu tranh ngăn chặn, xử lý, gỡ bỏ, triệt phá thông tin giả, sai sự thật, xấu, độc trên không gian mạng về tỉnh Quảng Ninh; Quyết định số 2265-QĐ/TU (ngày 4/8/2020) của Ban Thường vụ Tỉnh ủy phê duyệt Đề án nâng cao hiệu quả đấu tranh, ngăn chặn, xử lý, gỡ bỏ, triệt phá thông tin giả, sai sự thật, xấu, độc trên không gian mạng về tỉnh Quảng Ninh; Quy định số 34/2024/QĐ-UBND (ngày 17/9/2024) của UBND tỉnh ban hành quy tắc ứng xử và chuẩn mực đạo đức công vụ của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động làm việc trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức hội, quỹ thuộc UBND tỉnh; Nghị quyết số 07-NQ/TU (ngày 16/1/2026) của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường lãnh đạo công tác bảo đảm ANTT trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2026-2030...

Các nghị quyết, chỉ thị, quy định được ban hành kịp thời ở từng thời điểm là “kim chỉ nam” để mỗi cán bộ, đảng viên, nhân dân cụ thể hóa trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ, cũng như trong rèn luyện đạo đức, lối sống. Đồng chí Nguyễn Văn Bắc, Chủ tịch UBND phường Quảng Yên, cho biết: “Là địa bàn có nhiều dự án trọng điểm đang triển khai, công tác đền bù, GPMB luôn là vấn đề khó. Để tạo sự thống nhất, đồng thuận, đảm bảo quyền lợi của người dân, phường xác định rõ vai trò người đứng đầu, nhất là trong chỉ đạo giải quyết tốt kiến nghị của người dân. Với cách tiếp cận kiên trì, cầu thị, gần dân đã giúp chính quyền từng bước tháo gỡ vướng mắc và huy động sự đồng thuận của nhân dân trong thực hiện các chủ trương lớn…”.

Nhân dân khu 2, phường Hạ Long theo dõi thông tin lấy ý kiến nhân dân về việc thành lập thành phố Quảng Ninh.

Đất nước ta bước vào giai đoạn phát triển mới, đi liền với sự vận hành phát triển xã hội cũng xuất hiện những biểu hiện suy thoái về nhận thức, tư tưởng, chính trị, cũng như hiện tượng phai nhạt lý tưởng cách mạng, sa sút phẩm chất đạo đức ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên. Việc một bộ phận cán bộ, kể cả người giữ vị trí lãnh đạo, quản lý giảm sút về uy tín, tha hóa về phẩm chất, dẫn đến những sai phạm, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã nhiều lần phải xem xét, ban hành kỷ luật tổ chức Đảng, đảng viên đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thanh danh của Đảng, uy tín tập thể, niềm tin của quần chúng nhân dân...

Hệ quả đó chắc hẳn có một phần chưa chú trọng, hoặc “làm chưa tới” trong xây dựng Đảng về tư tưởng, đạo đức cho cán bộ, đảng viên ở một số cơ quan, đơn vị. Vì vậy, yêu cầu tất yếu của Đảng là "phải làm tốt, làm triệt để" công tác tư tưởng, coi đó là nhiệm vụ then chốt có ý nghĩa sống còn với Đảng, với chế độ. 

Lãnh đạo phường Việt Hưng kiểm tra tiến độ các dự án trên địa bàn.

Trước yêu cầu trên, thời gian qua việc phổ biến, quán triệt, học tập, triển khai các chủ trương, nghị quyết được Đảng bộ tỉnh làm thực chất, xác định phải thực sự là "chìa khóa" để giải phóng tư duy, tạo sự thống nhất trong hành động của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Tỉnh định hướng cán bộ, đảng viên phải ghi tạc lời căn dặn của Bác: “Mỗi đảng viên, cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”. “Phải giữ gìn Đảng ta thật sự trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật sự trung thành của nhân dân”; “Người cán bộ phải trước hết là người hiểu đúng, quán triệt sâu sắc mọi chủ trương, đường lối của Đảng. Hiểu đúng rồi thì đem ra vận dụng để cho công việc thành công”…

Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã triển khai nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Trung ương về tư tưởng, lý luận. Riêng nhiệm kỳ 2020-2025, toàn Đảng bộ tỉnh đã ban hành gần 10.000 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo trên các lĩnh vực tư tưởng. Nội dung bám sát những giá trị cốt lõi, nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp chủ yếu, tư duy lý luận đổi mới của Đảng qua các kỳ đại hội, góp phần nâng cao nhận thức, để cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân nắm, hiểu rõ các quan điểm, phương châm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã đề ra.

Dự án nâng cấp, cải tạo ngõ 1, 2 phố Trần Quang Khải và tuyến đấu nối đường Hoàng Quốc Việt (phường Uông Bí) được khánh thành vào dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Ảnh: Hoàng Nga

Đồng chí Nguyễn Chiến Thắng, Bí thư Đảng ủy phường Uông Bí, cho biết: “Bám sát vào tính thời sự, cũng như sự cần thiết ở mỗi thời điểm, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành các văn bản chỉ đạo, định hướng cho cơ sở thực hiện. Từ sự kịp thời đó giúp cho các cấp, ngành và mỗi cán bộ, đảng viên sớm cụ thể hóa vào nhiệm vụ chuyên môn, phục vụ tốt người dân và doanh nghiệp…”.

Đất nước ta đang bước vào thời kỳ mới với những điều kiện thuận lợi hơn, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị lợi dụng tấn công vào nền tảng tư tưởng của Đảng. Tỉnh Quảng Ninh xác định, phải nhận diện sớm và kiên quyết đấu tranh với mọi phương thức, thủ đoạn, ý đồ chống phá của các thế lực thù địch, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, gìn giữ sự trong sạch của Đảng. Những yêu cầu trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, vì vậy tỉnh quyết tâm cụ thể hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng: Trong điều kiện mới, công tác chính trị, tư tưởng phải thực sự trở thành “trụ cột tinh thần”, “động lực nội sinh” và “lá chắn bảo vệ” vững chắc cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa...

Nguyễn Huế - Cao Quỳnh

Nguồn: https://baoquangninh.vn/bai-1-tu-tuong-sang-duong-non-song-vung-buoc-3408914.html