Còn đó nỗi lo
Ở Lâm Đồng, cây sầu riêng có 2 vụ thu hoạch chính gồm: chính vụ trong khoảng từ tháng 6 - 7 đối với giống ri6, giống sầu riêng địa phương; vụ muộn vào khoảng tháng 8 - 10 đối với giống sầu riêng Thái, monthong, dona. Hiện nay, nhiều vườn sầu riêng ở Nam Thành, La Dạ đang chuẩn bị thu hoạch đợt đầu của chính vụ. Các thương lái bắt đầu cho vệ tinh đi vào các vườn sầu riêng xem trái, định giá để đặt cọc.
Anh Nguyễn Văn Thuận có hơn 10 ha sầu riêng ở xã La Dạ đang chuẩn bị thu hoạch cho biết: “Năm trước, có doanh nghiệp đến khảo sát làm mã vùng, gia đình muốn làm nhưng chưa làm được. Mới 2 ngày nay, tư thương đi xem vườn cho hay năm nay giá thấp. Với những vườn chưa có mã vùng mua giá thấp hơn vì ngại nhiễm Cadimi không xuất khẩu được, thị trường trong nước thì đang bão hòa nên rất khó tiêu thụ”.
Còn với anh Lê Văn Hải - Tổ trưởng Tổ hợp tác Đồi Lồ Ô, xã Nam Thành thì lo lắng vì mã vùng đã làm từ 3 năm trước, cách đây 10 ngày, xã gọi lên làm gia hạn. Anh Hải tâm tư: “Mã vùng doanh nghiệp đăng ký nhưng mấy năm không thấy mua sầu riêng của 7 thành viên của tổ hợp tác, rồi không biết doanh nghiệp lấy mã vùng của tổ gắn sầu riêng vùng nào?!”.
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề quản lý mã vùng, một cán bộ xã Nam Thành cho biết: Việc cấp mã vùng thuộc cấp tỉnh, xã chỉ làm “cầu nối” chưa được giao quyền nên khi các doanh nghiệp có mã vùng họ sử dụng thế nào không thể quản lý được. Từ đây rất dễ xảy ra việc các doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở pháp luật để mua bán mã vùng...
Theo Phòng Kinh tế xã Nam Thành, hiện nay, trên địa bàn xã Nam Thành có 10 mã vùng trồng sầu riêng khoảng 537 ha (Mê Pu, Sùng Nhơn, Đa Kai cũ) cho các công ty Thùy Dương, Hồng Đào, Kiên Sinh, Lê Khoa, Lê Tình... Tuy nhiên, từ khi cấp mã đến nay các công ty chưa thực hiện liên hệ để mua sầu riêng cho các hộ dân đã có mã vùng trồng do công ty đứng tên. Do đó, Phòng Kinh tế xã Nam Thành kiến nghị các công ty liên hệ để thực hiện liên kết thu mua nông sản cho người dân...
Trong khi đó, tại xã Bảo Lâm 3 thì đang tập trung gỡ khó đối với vấn đề cấp mã số vùng trồng. Một trong những cây trồng chủ lực của bà con là sầu riêng với 1.441 ha. Xã có 207,5 ha được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu chính ngạch sầu riêng, hơn 5.000 tấn được tiêu thụ qua chuỗi và xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc, giá trị ước đạt 1.120 tỷ đồng/năm.
Tuy nhiên, theo ông Hồng Việt Trung, Chủ tịch UBND xã Bảo Lâm 3, với diện tích trồng sầu riêng của địa phương trên 1.400 ha, trong khi đó việc cấp mã vùng trồng mới chỉ đạt trên 207 ha là tương đối thấp. Sở dĩ, việc cấp mã vùng trồng sầu riêng còn thấp là do sầu riêng được trồng xen với các loại cây trồng khác, các nông hộ có diện tích sầu riêng nhỏ chưa tham gia các tổ hợp tác hay hợp tác xã. Hiện, xã đang đẩy mạnh liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị; tăng diện tích cấp mã vùng trồng đối với cây sầu riêng...
Nhiều giải pháp cho bền vững
Hiện nay, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và cấp cơ sở dù phối hợp chặt chẽ bước đầu để cấp mã vùng. Tuy nhiên, khi mã vùng được cấp xong thì doanh nghiệp, đơn vị sử dụng mã vùng toàn quyền sử dụng nên một số đơn vị đã lạm dụng để mua bán mã vùng, hoặc lấy hàng một nơi gắn mã vùng nơi khác vào. Mặt khác, cấp xã, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, kể cả người dân cũng chưa được trao quyền kiểm tra, kiểm soát đường đi (xuất khẩu) của mã vùng. Từ đây, cần có chế tài với doanh nghiệp sử dụng mã vùng không đúng, có thể trao quyền cho cấp cơ sở giám sát, xử phạt...
Mới đây, tại hội nghị “Quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng niên vụ 2026 tỉnh Lâm Đồng” do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 25/6, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phan Nguyễn Hoàng Tân đã nhận định: Tình trạng gian lận thương mại, “mượn mã”, “bán mã” vẫn đang là vấn đề nhức nhối; tình trạng mua gom trôi nổi và sử dụng mã số không đúng thực tế gây rủi ro hệ thống...
Để công tác mã số vùng trồng thực sự trở thành nền tảng cho xúc tiến thương mại và phát triển bền vững; bảo đảm thực hiện đúng quy định tại Nghị định số 38, ngày 24/01/2026 của Chính phủ, ngành nông nghiệp đã có nhiều giải pháp để đẩy mạnh hỗ trợ mở rộng cấp mã số kết hợp với xây dựng chuỗi liên kết. Cụ thể như hướng dẫn chủ thể vùng trồng thực hiện hồ sơ, thủ tục cấp mã theo đúng quy định. Thiết lập hợp đồng liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp và doanh nghiệp tham gia giám sát quy trình sản xuất ngay từ đầu vụ. Phối hợp chặt chẽ với địa phương cấp xã, phường rà soát, thiết lập mã vùng trồng. Đồng hành cùng doanh nghiệp xúc tiến thị trường, cung cấp thông tin thị trường, yêu cầu kỹ thuật của từng nước nhập khẩu. Hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ mở rộng mã số khi có nhu cầu xuất khẩu...
Việc đẩy mạnh cấp mã số mang lại những giá trị chiến lược, thúc đẩy nông dân và hợp tác xã (HTX) chuyển đổi từ canh tác truyền thống sang sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng cao; tạo kết nối bền vững giữa doanh nghiệp, HTX và nông dân nhằm bảo đảm
nguồn cung ổn định và chất lượng đồng nhất; từng bước nâng cao vị thế và uy tín của sầu riêng Lâm Đồng trong việc đàm phán, ký kết các hợp đồng kinh tế lớn với các đối tác quốc tế, góp phần mở rộng thị trường và gia tăng giá trị xuất khẩu bền vững...Ông Phan Nguyễn Hoàng Tân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường
Trả lời câu hỏi của phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Lâm Đồng: “Làm gì để theo dõi và bảo đảm triển khai mã số vùng trồng đúng quy định?”, ông Hà Ngọc Chiến - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết: Công việc đầu tiên là chuẩn hóa và số hóa dữ liệu vùng trồng. Ứng dụng công nghệ GIS, cập nhật dữ liệu tọa độ, diện tích, sản lượng. Tăng cường tích hợp hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử. Tăng cường hậu kiểm, lấy mẫu giám sát và cảnh báo sớm. Kiểm tra định kỳ việc duy trì điều kiện mã số tuân thủ quy định của nước nhập khẩu. Chủ động lấy mẫu giám sát dư lượng, sinh vật gây hại từ ngay vùng trồng để hạn chế thấp nhất bị vi phạm. Tiến tới nông nghiệp “Net Zero” - thay đổi tư duy về sản xuất nông nghiệp xanh chính là chìa khóa để xuất khẩu nông sản bền vững và bứt phá...
Nguồn: https://baolamdong.vn/bai-2-can-quan-ly-chat-ma-so-vung-trong-445528.html
Bình luận (0)