Gia tăng những trải nghiệm mới
Tại Bảo tàng Hà Nội - nơi lưu giữ hơn 73.000 tài liệu, hiện vật với nhiều loại hình, chất liệu khác nhau, những giá trị văn hóa của Thăng Long - Hà Nội không chỉ được giới thiệu mà còn được “kể lại” theo cách gần gũi, sinh động hơn. Việc phát huy không gian sáng tạo trong bảo tàng đã mở ra hướng tiếp cận mới, giúp di sản trở nên sống động và dễ tiếp cận hơn với công chúng.
Tính riêng trong tháng 5, hàng loạt hoạt động văn hóa nghệ thuật đã diễn ra như triển lãm tương tác “Chuyện thời bình”, workshop “Sắc họa Kim Hoàng”, trải nghiệm nghệ thuật khảm trai “Thủy sắc Vân Trai”, hay không gian nghệ thuật hát Xoan “Thanh âm đất Tổ”, sự kiện "Vui điệu Xòe hoa". Những chương trình này không chỉ mang đến trải nghiệm mới mẻ mà còn giúp người tham gia “chạm” vào di sản bằng nhiều giác quan.
Em Nguyễn Ngọc Hân (học sinh lớp 6, Hà Nội) chia sẻ: “Em rất thích đến Bảo tàng Hà Nội vì cuối tuần thường có nhiều hoạt động thú vị. Em đặc biệt ấn tượng khi theo dõi chương trình “Nấc thang lịch sử” vì vừa được giải trí, vừa được học lịch sử một cách dễ hiểu”.
Không chỉ học sinh, nhiều phụ huynh cũng đánh giá cao mô hình này. Anh Nguyễn Văn Trung (phường Đông Ngạc, Hà Nội) cho biết: “Các hoạt động trải nghiệm giúp con tôi giảm thời gian sử dụng điện thoại, thay vào đó là những trải nghiệm bổ ích, vừa học vừa chơi. Nếu các bảo tàng duy trì được nhiều chương trình như vậy, chắc chắn sẽ thu hút đông đảo gia đình tham gia”.
Theo bà Nguyễn Thị Hương, Phó Trưởng phòng Trưng bày - Tuyên truyền (Bảo tàng Hà Nội), bên cạnh chuỗi sự kiện văn hóa tạo điểm nhấn thì chương trình “Nấc thang lịch sử - Sân khấu tri thức giữa lòng Bảo tàng Hà Nội” đã tạo sức hút lớn. Triển khai từ tháng 4-2026 đến nay, chương trình đã thu hút khoảng 500 lượt đăng ký, 656 lượt theo dõi, hơn 20.000 lượt like và tương tác trên nền tảng số. “Điều chúng tôi hướng tới là tạo ra một không gian học tập mở, nơi lịch sử được tiếp cận bằng trải nghiệm, giúp các bạn trẻ dễ tiếp thu và hứng thú hơn”, bà Nguyễn Thị Hương cho biết.
Bên cạnh Bảo tàng Hà Nội, nhiều bảo tàng khác cũng đang trở thành điểm đến hấp dẫn trong dịp hè. Tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia, các chương trình giáo dục trải nghiệm như gameshow “Tổ quốc gọi tên mình” thu hút đông đảo học sinh tham gia. Không chỉ tham quan, các em còn trực tiếp tham gia các thử thách tương tác, tìm hiểu về hành trình cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Theo bà Nguyễn Thị Định, Phòng Giáo dục công chúng (Bảo tàng Lịch sử quốc gia), các hoạt động trải nghiệm, kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến như tour tham quan online đang tạo sức hút lớn.
Bảo tàng Văn học Việt Nam cũng thu hút đông đảo bạn trẻ với các hoạt động trải nghiệm như “Việt phục như hoa”, workshop “Bói Kiều dân gian”, cung thuật truyền thống… Trong khi đó, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tham gia MuseumWeek 2026 (từ ngày 1-6 đến ngày 7-6-2026) với nhiều hoạt động ứng dụng công nghệ, mở rộng tương tác với công chúng.
Có thể thấy, việc ứng dụng công nghệ số, từ trưng bày 3D, thực tế ảo đến tour tham quan trực tuyến, đã mở rộng không gian trải nghiệm, giúp bảo tàng tiếp cận nhiều đối tượng công chúng hơn. Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
Để di sản “chạm” đến giới trẻ
Thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết 09-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội về phát triển công nghiệp văn hóa, các bảo tàng đã đẩy mạnh đổi mới nội dung và phương thức hoạt động.
Một trong những điểm nhấn là đưa nghệ nhân, làng nghề và di sản phi vật thể vào không gian bảo tàng. Thông qua các workshop, trình diễn, thực hành, công chúng - đặc biệt là giới trẻ có thể trực tiếp “chạm” vào di sản.
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát cho rằng: “Hiện vật giúp công chúng nhìn thấy lịch sử, nhưng nghệ nhân giúp công chúng hiểu lịch sử được tạo ra như thế nào. Khi được trực tiếp trải nghiệm, đặc biệt là với thiếu nhi, cảm xúc sẽ sâu sắc hơn rất nhiều”.
Thực tế cho thấy, việc kết hợp giữa trưng bày và trải nghiệm đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Nhà sáng tạo trẻ Bùi Nhật Hoa (Học viện Báo chí và Tuyên truyền) với triển lãm “Phất quạt họa văn” đã kể câu chuyện làng nghề Chàng Sơn theo cách gần gũi hơn với người trẻ, mở ra hướng tiếp cận mới trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Dù đã có nhiều chuyển biến tích cực, song để bảo tàng thực sự trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, vẫn cần những giải pháp đồng bộ. Theo Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát, cần xây dựng cơ chế để các hoạt động trải nghiệm trở thành chương trình định kỳ, thay vì chỉ diễn ra theo sự kiện. Đồng thời, tăng cường liên kết giữa bảo tàng với nghệ nhân, làng nghề, trường học và doanh nghiệp du lịch để hình thành hệ sinh thái văn hóa - giáo dục - du lịch.
Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ kinh phí, không gian sáng tạo, cơ chế đặt hàng các chương trình trải nghiệm và tạo điều kiện để nghệ nhân tham gia thường xuyên hơn. Khi trải nghiệm văn hóa trở thành sản phẩm du lịch và công nghiệp văn hóa có tính chuyên nghiệp, bảo tàng sẽ không chỉ là nơi lưu giữ di sản mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn, tạo giá trị kinh tế và lan tỏa văn hóa bền vững.
Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Tiến Đà, Giám đốc Bảo tàng Hà Nội cho biết, thành phố đang thúc đẩy liên kết giữa các bảo tàng với doanh nghiệp du lịch, xây dựng các tuyến tham quan và khuyến khích các ý tưởng trưng bày sáng tạo. “Ngày 30-3-2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 1423/QĐ-UBND công nhận Bảo tàng Hà Nội là điểm đến du lịch của Thủ đô. Chúng tôi kỳ vọng hệ thống bảo tàng sẽ phát triển bền vững, trở thành điểm đến hấp dẫn, đóng góp vào công nghiệp văn hóa của Thủ đô”, ông Nguyễn Tiến Đà nhấn mạnh.
Hiện nay, cả nước có 218 bảo tàng, tại Hà Nội có khoảng 20 bảo tàng công lập và 23 bảo tàng ngoài công lập, dù số lượng lớn, song tiềm năng khai thác vẫn còn nhiều dư địa. Nếu được đầu tư và phát huy đúng hướng, bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ di sản mà còn trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế sáng tạo.
Hiện nay, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đang xây dựng các cơ chế, chính sách liên quan đến kinh tế đêm, bảo tồn di tích và thu hút đầu tư nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô 2026. Khi các chính sách này được triển khai, sẽ tạo “cú hích” quan trọng để bảo tàng phát huy tiềm năng trở thành trung tâm văn hóa năng động, điểm hẹn của nghệ thuật và cộng đồng.
Ông Nguyễn Tiến Đà, Giám đốc Bảo tàng Hà Nội
Nguồn: https://hanoimoi.vn/bao-tang-hap-dan-gioi-tre-thu-do-dip-he-1027378.html
Bình luận (0)