Bóng đá Ý sẽ về đâu?

Sau khi lỡ hẹn với kỳ World Cup thứ ba liên tiếp, toàn bộ hệ thống của bóng đá Ý từ chủ tịch LĐBĐ Ý (FIGC) Gabriele Gravina, trưởng đoàn Gianluigi Buffon và HLV trưởng Gennaro Gattuso đều từ chức.

Bóng đá Ý bị đặt dấu hỏi lớn về tương lai - Ảnh: AFP

Giờ đây câu hỏi được đặt ra: "Tương lai bóng đá Ý sẽ về đâu? Liệu sẽ có cuộc cải tổ mạnh mẽ hay tiếp tục chìm trong nỗi thất vọng"?

Những "đứa trẻ" không được phép sáng tạo

Kể từ đêm Berlin huyền ảo World Cup 2006, bóng đá Ý đã rơi vào một "cơn mê sảng" kéo dài hai thập niên. Những gì từng được coi là tai nạn vào năm 2018 trước Thụy Điển, hay cơn ác mộng năm 2022 trước Bắc Macedonia, giờ đây đã trở thành một quy luật nghiệt ngã.

Cựu danh thủ Alessandro Del Piero đã cay đắng thốt lên: "Chúng ta không còn là những gì chúng ta vẫn nghĩ về mình nữa". Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến Azzurri lụi tàn nằm ở hệ thống đào tạo trẻ - nơi từng là "công xưởng" sản xuất ra những thiên tài.

Theo Del Piero, các cầu thủ trẻ bị gò bó quá mức vào các sơ đồ chiến thuật và hướng dẫn cứng nhắc. Họ trở thành những cỗ máy thực hiện mệnh lệnh thay vì những nghệ sĩ như trước. Khi bước ra khỏi hệ thống quen thuộc, họ lập tức bộc lộ sự lúng túng và bị đào thải.

Điều này giải thích tại sao Serie A hiện nay có tới 70% cầu thủ nước ngoài. Các đội bóng, vì áp lực thành tích tức thời, thà chọn một cầu thủ ngoại hạng tầm trung còn hơn mạo hiểm với một tài năng nội địa chưa qua thử lửa. Bên cạnh đó, khoảng cách giữa các lứa trẻ và đội tuyển quốc gia đang ngày một nới rộng.

Dù FIGC đã nỗ lực đưa ra các cơ chế ưu đãi tài chính cho các CLB sử dụng cầu thủ dưới 23 tuổi người Ý nhưng đó mới chỉ là phần ngọn. Nếu không có một cuộc cách mạng về tư duy huấn luyện - nơi đề cao bản năng và sự đột phá thay vì chỉ chú trọng vào kỷ luật phòng ngự, bóng đá Ý sẽ tiếp tục sản sinh ra những thế hệ cầu thủ tầm tầm bậc trung, thiếu bản lĩnh trong những thời khắc sinh tử như trận play-off vừa qua.

Nhà vô địch Euro 2020 đã 3 kỳ liên tiếp không có mặt tại VCK FIFA World Cup

Từ hạ tầng lạc hậu đến tư duy "giữ ghế"

Cuộc khủng hoảng của bóng đá Ý còn nằm ở thượng tầng. Những sân bóng cũ kỹ, xuống cấp không chỉ làm giảm trải nghiệm của người hâm mộ mà còn bóp nghẹt nguồn thu của các CLB.

Trong khi Giải ngoại hạng Anh hay La Liga đã tiến xa với những sân vận động hiện đại, bóng đá Ý vẫn loay hoay trong "mê cung" của thủ tục hành chính và sự chậm chạp của chính phủ. Không có hạ tầng tốt, giá trị bản quyền truyền hình sụt giảm. Nó dẫn đến việc các đội bóng không có đủ tiềm lực tài chính để giữ chân hay chiêu mộ những ngôi sao hàng đầu.

Nghiêm trọng hơn, đó là căn bệnh mà Del Piero đã chỉ ra: "Chúng ta chỉ nghĩ đến việc bảo vệ chiếc ghế của chính mình". Trong nhiều năm, những người điều hành bóng đá Ý chọn cách đổ lỗi cho cá nhân thay vì nhìn vào sự mục nát của hệ thống.

Từ Ventura đến Mancini, từ Spalletti đến Gattuso, các HLV đến rồi đi minh chứng cho cơ cấu quản lý thiếu tầm nhìn dài hạn. Sự ra đi đồng loạt của ông Gravina, Buffon và Gattuso có thể coi là một hành động dũng cảm nhưng cũng là lời thừa nhận rằng con tàu Azzurri đã hoàn toàn mất phương hướng.

Để trở lại, bóng đá Ý cần nhiều hơn là một vị chủ tịch mới hay một chiến lược gia tài ba. Họ cần một lộ trình tài chính minh bạch, nơi các nguồn thu được tái đầu tư trực tiếp vào sân bóng và các học viện trẻ. Tuyển Ý cần học tập mô hình của Đức sau năm 2000 hay Pháp sau năm 2010: đập đi xây lại từ gốc, chấp nhận đau đớn để đổi lấy sự bền vững.

Lời kết cho một hành trình mới

Tháng 9-2026, Ý sẽ bước vào Nations League với những đối thủ cực mạnh như Pháp và Bỉ. Đó sẽ là nơi khởi đầu của một triều đại mới, có lẽ với một vị HLV trẻ tuổi hoặc một nhà quản lý có tư duy hiện đại hơn. Thế nhưng điều quan trọng nhất lúc này không phải là những chiến thắng tại Nations League hay vòng loại Euro mà là sự khiêm nhường để học hỏi.

Nước Ý cần gạt bỏ ánh hào quang của quá khứ, gạt bỏ cái danh xưng "ông lớn" để bắt đầu lại từ con số không. Như dòng bình luận của tờ La Stampa viết: "Bóng đá Ý là một câu chuyện buồn không có hậu. Nhưng nó mang một thông điệp rằng nếu không thay đổi, mọi thứ sẽ sụp đổ hoàn toàn.

Đã đến lúc người Ý thôi nhìn vào gương để tự ngưỡng mộ vẻ đẹp xưa cũ, mà hãy nhìn ra cửa sổ để thấy thế giới bóng đá đã bỏ xa họ đến nhường nào".

Trở lại chủ đề

THANH ĐỊNH

Nguồn: https://tuoitre.vn/bong-da-y-se-ve-dau-20260405101027538.htm