Buôn Ma Thuột - Nơi định vị hạt Robusta ngon nhất thế giới

Hành trình “định giá” hạt Robusta ngon nhất

Đắk Lắk không chỉ là “thủ phủ” của cà phê Việt Nam mà còn là vùng đất của những hạt cà phê có hương vị khác biệt không nơi nào có được. Giá trị ấy đã được khẳng định qua quá trình lịch sử phát triển hơn 100 năm, từ các đồn điền cà phê thời Pháp thuộc đến thương hiệu Cà phê Buôn Ma Thuột ngày hôm nay.

Để có ly cà phê Robusta ngon nhất, quy trình chế biến được thực hiện công phu, chuẩn chỉnh ở từng công đoạn.

Tuy nhiên, dù mang trong mình hương vị khác biệt nhưng trước đây thế giới chỉ biết đến cà phê Robusta của Việt Nam như một nguyên liệu dành cho ngành cà phê hòa tan. Điều này đã đẩy cà phê Buôn Ma Thuột rơi xuống phân khúc thấp trong chuỗi giá trị toàn cầu trong suốt thời gian dài.

Thách thức đó buộc người làm cà phê tại Đắk Lắk phải thay đổi tư duy sản xuất để hướng tới sự bền vững. Ông Lê Đức Huy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Simexco Daklak chia sẻ: Năm 2015, khi sang Ý và thưởng thức những ly cà phê ngon tại đó, thì mới nhận thấy trên bản đồ cà phê thế giới, không có lá cờ Việt Nam, cũng không có tên cà phê Robusta được ghi nhận, dù Việt Nam là cường quốc xuất khẩu cà phê. Thực tế đó trở thành động lực thôi thúc bản thân chúng tôi tự đi học, đồng thời thuê các chuyên gia hàng đầu trên thế giới về đồng hành cùng bà con để triển khai chương trình Robusta chất lượng cao (Robusta high-quality) và Robusta đặc sản (Fine Robusta).

Mặt khác, đồng hành cùng Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột tổ chức nhiều cuộc thi liên quan đến phân khúc cà phê đặc sản ở quy mô cấp quốc gia, góp phần nâng cao trình độ của người làm cà phê cũng như định vị các tầng hương vị đặc biệt của cà phê Robusta Buôn Ma Thuột. Và điều đặc biệt, cà phê Fine Robusta đã được các tập đoàn rang xay hàng đầu thế giới đưa vào sử dụng. Fine Robusta đã vượt qua giai đoạn từ chỗ không ai biết đến, sang chỗ được biết đến và được chấp nhận.

Cà phê pha phin là nét văn hóa ẩm thực độc đáo ở Buôn Ma Thuột.

Theo ông Trịnh Đức Minh, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột, điểm khác biệt lớn nhất của cà phê Fine Robusta chính là hương vị phong phú và cân bằng. Thay vì vị đắng gắt đặc trưng của hạt Robusta truyền thống, cà phê Fine Robusta mang đến những nốt hương vi tinh tế như chocolate đậm đà, hạt khô (nutty) caramel ngọt ngào và thậm chí là hương trái cây nhiệt đới...

Đặc biệt, năm 2023, cà phê Fine Robusta Việt Nam xuất xứ từ Đắk Lắk đã được sử dụng trong các cuộc thi Vô địch Barista thế giới, trước giờ chưa có tiền lệ cho Robusta. Điều này là minh chứng cho việc đến thời điểm này chúng ta đủ cơ sở để khẳng định cà phê Robusta là ngon hàng đầu trên thế giới nằm ở vùng Chỉ dẫn địa lý Buôn Ma Thuột. Và năm 2024, cà phê Robusta Việt Nam cũng đã đạt điểm số cao nhất thế giới về cà phê đặc sản với 87,92 điểm.

Đó cũng là lý do vì sao nữ tác giả ẩm thực nổi tiếng Helen Le, khi trả lời tạp chí National Geographic cũng đã khẳng định chất lượng hạt Robusta tại đây thuộc nhóm ngon nhất thế giới.

Điểm đến của cà phê thế giới

“Buôn Ma Thuột – Điểm đến của cà phê thế giới” là tầm nhìn chiến lược dựa trên sự hội tụ của các yếu tố cảnh quan, lịch sử và bản sắc văn hóa đậm đà của vùng đất Tây Nguyên. Tên gọi Buôn Ma Thuột không chỉ là một địa danh hành chính mà đã trở thành Chỉ dẫn địa lý cà phê được bảo hộ tại 32 quốc gia và vùng lãnh thổ, khẳng định vai trò cốt lõi và chủ lực của hạt cà phê trong dòng chảy phát triển của đô thị.

Du khách nước ngoài tìm hiểu quy trình chế biến cà phê chất lượng cao tại Trang trại Aeroco Coffee.

Nhìn nhận từ góc độ chuyên gia quốc tế, Tiến sĩ Manuel Diaz, chuyên gia cảm quan cà phê toàn cầu - người trực tiếp đồng hành cùng các khóa đào tạo về cà phê tại Đắk Lắk nhận định: Ngành công nghiệp cà phê toàn cầu đang dịch chuyển rõ rệt sang những loại hạt thể hiện sự tinh tế, có chiều sâu phức tạp thay vì chỉ chú trọng vào độ đậm đặc đơn thuần. Buôn Ma Thuột có lợi thế cực lớn khi sở hữu một cộng đồng những người làm nghề có tri thức vững vàng. Khi từng người dân, từng chủ quán cà phê tại đây đều hiểu sâu sắc về hạt cà phê của quê hương mình và biết cách truyền tải nó một cách khoa học, Buôn Ma Thuột sẽ tự khắc trở thành một điểm đến không thể thay thế trên bản đồ văn hóa thế giới.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, đô thị Buôn Ma Thuột đang tập trung phát triển dòng cà phê đặc sản, cà phê chất lượng cao, mang tính khác biệt để làm điểm nhấn thu hút du khách và các nhà đầu tư quốc tế. Trong số những địa điểm được National Geographic gọi tên tại Buôn Ma Thuột, Aeroco Specialty Coffee Farm nổi lên như một trải nghiệm không thể bỏ qua: nơi du khách có thể chạm tay vào từng khâu của hành trình cà phê – ngay giữa khung cảnh nông trại ven hồ xanh mát.

Nhưng Aeroco không chỉ đơn thuần là một “điểm check-in”. Đây là nông trại canh tác nông lâm kết hợp rộng 9 ha, nơi cây cà phê được trồng dưới tán cây che phủ tự nhiên, thuận theo nhịp đất và nhịp mùa của Tây Nguyên.

Mô hình này không chỉ bảo vệ hệ sinh thái mà còn tạo ra những hạt cà phê có chiều sâu hương vị vượt trội. Aeroco đã được công nhận bởi những tổ chức quốc tế khắt khe nhất: chứng nhận ISO 22000, HACCP, Rainforest Alliance, FDA và quan trọng hơn, Aeroco đã 7 lần lọt top danh hiệu Vietnam Amazing Cup – giải thưởng uy tín nhất ngành cà phê đặc sản Việt Nam. Sản phẩm từ nông trại Aeroco hiện có mặt tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, châu Âu và Trung Quốc. Đó là minh chứng sống động cho thấy hạt Robusta mang tư duy mới hoàn toàn đủ tư cách đứng ở phân khúc xa xỉ nhất của bản đồ thế giới.

Cuộc thi Cà phê đặc sản Việt Nam đã góp phần định vị chất lượng hạt cà phê Robusta trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Lê Đình Tư, chủ Trang trại Aeroco Coffee cho biết: Khi đến thăm Aeroco, du khách không ngồi trong một quán cà phê nhìn ra vườn, mà họ bước vào khu vườn để tìm hiểu quy trình canh tác, chế biến sau thu hoạch và cuối cùng, thưởng thức một ly cà phê được pha từ chính những hạt trồng nơi vùng đất này. Đó là trải nghiệm mà không thành phố nào khác có thể mang lại – một trong những lý do được National Geographic nhắc đích danh khi xếp Buôn Ma Thuột ngang hàng với Rome (Ý) hay Singapore.

“Bên cạnh các hoạt động vận hành thường nhật, việc quy hoạch lại toàn bộ không gian một cách chỉn chu, bài bản đang được ráo riết triển khai. Mục tiêu là xây dựng nơi đây thành một điểm đến trải nghiệm văn hóa cà phê chuyên nghiệp. Tại đây, du khách và những người yêu cà phê có thể trực tiếp cảm nhận và hình dung rõ nét về hành trình gian nan nhưng đầy thú vị để tạo nên một tách cà phê thơm ngon, trọn vẹn hương vị”, ông Lê Đình Tư chia sẻ thêm.

Hiện tại, tỉnh Đắk Lắk đang xây dựng hồ sơ Di sản văn hóa phi vật thể “Tri thức trồng và chế biến cà phê tỉnh Đắk Lắk” để trình UNESCO ghi danh. Đồng thời, địa phương đang gấp rút hoàn thiện Đề án phát triển cà phê bền vững đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư quốc tế và xây dựng các không gian văn hóa cà phê độc bản – nơi Buôn Ma Thuột không chỉ là thủ phủ sản lượng, mà là "Điểm đến của cà phê thế giới".

Minh Thuận

Nguồn: https://baodaklak.vn/kinh-te/202606/buon-ma-thuot-noi-dinh-vi-hat-robusta-ngon-nhat-the-gioi-1146d66/