Các nước quyết liệt chống hàng giả

Nỗi lo hàng giả trước thềm các sự kiện lớn

Chỉ còn ít ngày nữa, World Cup 2026 sẽ chính thức khởi tranh. Cơn sốt bóng đá đang lan rộng tại nhiều quốc gia, đặc biệt là tại Argentina - đương kim vô địch thế giới - người hâm mộ quốc gia này bắt đầu tìm mua các vật phẩm liên quan tới bóng đá để cổ vũ đội tuyển nước mình. Tuy nhiên, đi cùng với những lá cờ, chiếc áo đấu và các đồ lưu niệm, một vấn đề quen thuộc cũng đang quay trở lại. Đó chính là hàng giả, hàng nhái ăn theo các sự kiện thể thao lớn như World Cup.

Tại các tuyến phố mua sắm ở thủ đô Buenos Aires của Argentina, những chiếc áo đấu mang tên Lionel Messi xuất hiện dày đặc trên các quầy hàng ven đường. Giá bán chỉ từ 8 đến 28 USD, thấp hơn nhiều lần so với sản phẩm chính hãng.

Theo Liên đoàn Thương mại Buenos Aires, cơn sốt World Cup đang thúc đẩy mạnh nhu cầu đối với các sản phẩm ăn theo giải đấu, nhưng phần lớn doanh số lại đang chảy vào thị trường phi chính thức.

Ông Fabian Castillo - Chủ tịch Liên đoàn Thương mại Buenos Aires cho biết: "Chúng tôi ghi nhận từ 70% đến 80% số áo đấu được bán trên đường phố có nguồn gốc không rõ ràng. Điều đó đồng nghĩa chúng được sản xuất từ các xưởng trái phép, tiềm ẩn nhiều vấn đề về lao động và sở hữu trí tuệ. Đây là điều cần được đặc biệt chú ý".

Trong bối cảnh sức mua của người dân Argentina suy giảm do lạm phát kéo dài, nhiều người tiêu dùng lựa chọn các phiên bản thay thế rẻ hơn. Một chiếc áo đấu đội tuyển quốc gia được bán với giá khoảng 40.000 peso, tương đương 28 USD, trong khi sản phẩm chính hãng của Adidas có thể lên tới hơn 150.000 peso, tương đương hơn 100 USD.

Anh Facundo Gentille - Người dân Argentina chia sẻ: "Thực tế là gia đình tôi thường mua các phiên bản thay thế vì áo chính hãng thường quá đắt".

Không chỉ áo đấu, các loại thẻ sưu tập, vật phẩm lưu niệm và các sản cphẩm mang thương hiệu World Cup cũng đang xuất hiện ngày càng nhiều trên các nền tảng trực tuyến với mức giá thấp hơn đáng kể. Tuy nhiên, đây không phải lần đầu tiên các sự kiện thể thao toàn cầu trở thành mục tiêu của thị trường hàng giả. Trước Thế vận hội Paris 2024, giới chức Pháp từng cảnh báo về làn sóng hàng nhái tràn vào nước này khi lượng khách quốc tế tăng mạnh. Theo Hiệp hội Chống hàng giả Pháp UNIFAB, riêng trong năm 2023, hải quan Pháp đã thu giữ hơn 20 triệu sản phẩm giả mạo, trong đó nhiều sản phẩm có thể tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe người sử dụng.

Bà Delphine Sarfati-Sobreira - Giám đốc UNIFAB nêu ý kiến: "Người tiêu dùng cần hiểu rằng các linh vật giả có thể gây nguy hiểm khi các chi tiết được gắn không chắc chắn và trẻ em có thể nuốt phải. Quần áo, khăn quàng hay mũ giả cũng có thể chứa các loại thuốc nhuộm có hàm lượng chì cao, gây rủi ro cho sức khỏe người dùng".

Từ World Cup đến Olympic, những sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh không chỉ thu hút người hâm mộ và du khách, mà còn tạo ra cơ hội cho các đường dây sản xuất hàng giả khai thác nhu cầu tiêu dùng tăng vọt. Và khi các giải đấu ngày càng trở thành những sự kiện thương mại toàn cầu, cuộc chiến bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và người tiêu dùng cũng đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Hàng giả bán tràn lan trên sàn điện tử

Từ những chiếc áo đấu ăn theo World Cup cho tới các mặt hàng xa xỉ, quy mô của thị trường hàng giả hiện đã đạt khoảng 467 tỷ USD mỗi năm theo OECD. Con số này lớn hơn toàn bộ nền kinh tế của không ít quốc gia trên thế giới.

Nếu quy đổi theo dòng chảy thương mại quốc tế, hàng giả hiện chiếm khoảng 2,3% tổng kim ngạch nhập khẩu toàn cầu. Nói cách khác, cứ mỗi 100 container hàng hóa được nhập khẩu trên thế giới, có hơn 2 container chứa hàng giả hoặc hàng vi phạm sở hữu trí tuệ.

Châu Âu cũng là một trong những thị trường chịu tác động nặng nề nhất. Mỗi năm, 117 tỷ USD hàng giả cập cảng châu Âu, tương đương gần 5% tổng lượng hàng hóa nhập khẩu của toàn khối.

Nếu như trước đây, hàng giả thường được vận chuyển theo các lô hàng lớn hoặc bày bán công khai tại các khu chợ truyền thống, thì ngày nay chúng xuất hiện ngày càng nhiều trên các nền tảng trực tuyến. Chỉ với vài cú nhấp chuột, người tiêu dùng có thể tiếp cận hàng loạt sản phẩm mang nhãn hiệu nổi tiếng với mức giá thấp bất thường. Từ các phiên livestream, mạng xã hội cho tới các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới, việc truy vết nguồn gốc sản phẩm đang trở nên khó khăn hơn đối với cơ quan chức năng.

Từ các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội cho tới những buổi livestream bán hàng, chỉ với vài cú nhấp chuột, người tiêu dùng có thể tiếp cận hàng loạt sản phẩm mang thương hiệu nổi tiếng với mức giá thấp bất thường.

Tại Mỹ, trước sự kiện mua sắm Prime Day của Amazon, các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng đã phải phát đi cảnh báo về sự gia tăng của các website giả mạo, đánh giá ảo và các sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất hiện trên môi trường trực tuyến.

Bà Melanie Mcgovern - Người phát ngôn Better Business Bureau cho biết: "Nếu một sản phẩm xuất hiện hàng loạt đánh giá 5 sao với nội dung giống nhau hoặc được đăng trong cùng một khoảng thời gian, đó có thể là đánh giá giả. Người tiêu dùng cũng cần cảnh giác khi một mặt hàng đang khan hiếm ở khắp nơi nhưng lại bất ngờ được bán với số lượng lớn và giá rất thấp. Đây có thể là dấu hiệu của hàng giả".

Theo OECD, sự phát triển của thương mại điện tử đang làm thay đổi cách thức lưu thông của hàng giả trên toàn cầu. Thay vì những container lớn dễ bị phát hiện tại cửa khẩu, các sản phẩm giả mạo ngày càng được chia nhỏ thành các đơn hàng cá nhân và vận chuyển trực tiếp tới người mua thông qua các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới. Điều đó cũng khiến việc kiểm tra, truy vết và xử lý vi phạm trở nên khó khăn hơn đối với các cơ quan chức năng.

Đáng chú ý, danh mục hàng giả hiện cũng đang mở rộng nhanh chóng. Không chỉ là quần áo, giày dép hay túi xách, các cơ quan quốc tế đã ghi nhận ngày càng nhiều trường hợp mỹ phẩm, nước hoa, đồ chơi trẻ em, pin điện tử, linh kiện ô tô, thiết bị điện tử và thậm chí cả dược phẩm bị làm giả. Điều đó cho thấy câu chuyện hàng giả ngày nay không còn đơn thuần là thiệt hại doanh thu đối với các thương hiệu nổi tiếng. Trong nhiều trường hợp, đây đã trở thành vấn đề liên quan trực tiếp tới sức khỏe người tiêu dùng, an toàn sản phẩm và độ tin cậy của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhiều quốc gia đang tăng cường các chiến dịch truy quét đối với các sản phẩm vi phạm sở hữu trí tuệ

Các nước quyết liệt chống hàng giả

Trước sự mở rộng của thị trường hàng giả trên toàn cầu, nhiều quốc gia đang tăng cường các chiến dịch truy quét đối với các sản phẩm vi phạm sở hữu trí tuệ. Từ việc thu hồi các lô hàng giả hàng kém chất lượng ngay từ cửa khẩu, cho tới việc ứng dụng công nghệ AI để khiến hàng giả phải "hiện nguyên hình".

Tại Mỹ, lực lượng chức năng đã tiến hành nhiều đợt kiểm tra tại khu thương mại Canal Street ở New York - địa điểm từ lâu được xem là điểm nóng của hoạt động buôn bán hàng giả. Trong khi đó tại châu Âu, các cơ quan hải quan cũng đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn khi lượng hàng hóa xuyên biên giới bùng nổ cùng sự phát triển của thương mại điện tử.

Ông Kristian Vanderwaeren - Tổng Cục trưởng Hải quan Bỉ nhận định: "Chỉ riêng tại Bỉ, thiệt hại liên quan tới hàng giả có thể lên tới từ 4 đến 5 tỷ Euro mỗi năm. Trên quy mô toàn châu Âu, con số này vào khoảng 40 tỷ Euro. Đây thực sự là một vấn đề rất lớn".

Không chỉ tăng cường kiểm tra tại cửa khẩu hay các trung tâm logistics, nhiều doanh nghiệp công nghệ cũng đang tham gia vào cuộc chiến chống hàng giả bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo.

Ông Paul Thomas - Chủ tịch Bosch tại Bắc Mỹ chia se: "Về cơ bản, công nghệ này hoạt động bằng cách nhận diện các đặc điểm bề mặt của sản phẩm. Thay vì phụ thuộc vào tem, chip hay mã nhận dạng, hệ thống sử dụng chính những đặc điểm vật lý riêng biệt của từng vật thể để tạo ra một danh tính số không thể bị giả mạo. Sau khi được đăng ký trong hệ thống, ứng dụng có thể nhanh chóng xác thực sản phẩm thông qua hình ảnh video trực tiếp".

Từ các máy quét tại cửa khẩu cho tới những công cụ AI có thể xác thực sản phẩm chỉ bằng camera điện thoại, cuộc chiến chống hàng giả đang bước sang một giai đoạn mới. Không còn chỉ là cuộc truy đuổi giữa lực lượng hải quan và các đường dây buôn lậu, mà ngày càng trở thành cuộc đua giữa công nghệ làm giả và công nghệ xác thực.

Nguồn: https://vtv.vn/cac-nuoc-quyet-liet-chong-hang-gia-100260602110914617.htm