Về các thôn An Mai, An Đình, An Khoái (xã Hưng Hà, tỉnh Hưng Yên) những ngày này, đi đâu cũng thấy mùi thơm đặc trưng của dược liệu lan tỏa khắp không gian. Đây là thời điểm chính vụ thu hoạch các loại cây thuốc, trong đó nhiều nhất là ngưu tất - loại cây được mệnh danh là "cây làm giàu" của người dân nơi đây.
Thôn An Mai từ lâu đã nổi tiếng là vùng chuyên canh cây thuốc lớn nhất xã Hưng Hà, với tổng diện tích khoảng 47 ha; trong đó, có trên 25 ha trồng cây ngưu tất. Hiện nay, toàn thôn có hơn 200 hộ dân tham gia trồng loại cây này.
Phó Trưởng thôn An Mai (xã Hưng Hà, tỉnh Hưng Yên) Đinh Thị Nhân chia sẻ, nhờ hiệu quả kinh tế cao, nhiều gia đình tại An Mai đã gắn bó với cây dược liệu từ lâu và không ngừng mở rộng diện tích qua các năm. Củ ngưu tất có công dụng chống viêm, giảm đau xương khớp và hạ huyết áp. Chính vì dược tính cao, sản phẩm sau khi thu hoạch được các cơ sở dược liệu tại xã Mễ Sở, Khoái Châu (Hưng Yên) và các doanh nghiệp trong khu vực về tận nơi thu mua. Nhờ đảm bảo đầu ra ổn định đã giúp bà con yên tâm sản xuất và gắn bó lâu dài với loại cây này.
Trên mảnh ruộng ngưu tất rộng 7 sào của gia đình ông Nguyễn Văn Vĩnh (thôn An Mai), gần 10 lao động đang làm việc luôn tay để kịp tiến độ. Những chiếc mai sắc lẹm trong tay những người đàn ông khỏe khoắn sục xuống, lật lên từng thớ đất dứt khoát. Ngay lập tức, những củ ngưu tất dài, trắng muốt lộ ra khỏi mặt đất - thành quả của bao tháng ngày dày công chăm sóc. Không khí lao động diễn ra nhịp nhàng như một dây chuyền sản xuất chuyên nghiệp, người dọn lá, người rũ đất, người nhặt củ và bó thành từng bó gọn gàng. Sự phối hợp ăn ý giữa các khâu giúp công việc thu hoạch ngưu tất trở nên nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Chia sẻ về kinh nghiệm canh tác, ông Vĩnh cho hay, cây ngưu tất có chu kỳ canh tác rất đặc thù. Là cây ưa lạnh nên bà con bắt đầu xuống giống từ tháng 9 âm lịch năm trước, đến cuối tháng Giêng năm sau khi cây bắt đầu xuống lá thì cho thu hoạch. Theo lão nông này, cây ngưu tất phải trải qua cái rét đậm của mùa đông thì củ mới chắc, đặc ruột và thơm nồng. Cuối tháng Giêng là thời điểm bắt đầu thu hoạch ngưu tất, lúc này cây đã trút lá, tinh túy dồn hết xuống rễ, giúp củ đạt hàm lượng dược tính cao nhất để làm vị thuốc. Tuy nhiên, việc thu hoạch rất tốn công vì rễ đâm sâu, đòi hỏi người thợ phải dùng mai lật thật khéo léo để không làm gãy củ. Bởi vậy, việc đổi công trở thành giải pháp tối ưu, thay vì thuê nhân công đắt đỏ, các gia đình tập trung hỗ trợ lẫn nhau, giúp dược liệu được thu hoạch nhanh chóng. Đây là hình thức đổi công truyền thống mà gia đình ông Vĩnh và bà con trong thôn vẫn duy trì nhiều năm qua.
Nhanh tay thu hoạch ngưu tất, ông Nguyễn Văn Khanh (thôn An Mai) chia sẻ, việc thu hoạch ngưu tất rất tốn công vì rễ đâm sâu vào đất. Nếu không đổi công giúp nhau thì chi phí thuê thu hoạch sẽ rất cao, lại không kịp đưa dược liệu về lò sấy. Nhờ sự hỗ trợ của mọi người, gia đình ông đã thu hoạch xong và giờ là lúc ông đi giúp lại bà con. Theo ông Khanh, thực tế năm nay giá ngưu tất có phần thấp hơn so với các vụ trước. Tuy nhiên, so với các loại cây trồng khác, ngưu tất vẫn mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Chính vì vậy, gia đình ưu tiên dồn lực cho cây dược liệu này. Để yên tâm sản xuất, ông duy trì 3 sào lúa để đảm bảo lương thực ổn định cho gia đình, 5 sào còn lại để trồng ngưu tất. Năm nay, trừ chi phí, 5 sào ngưu tất của gia đình ông Khanh cho thu nhập khoảng 80 triệu đồng.
Ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Thống Nhất (xã Hưng Hà, tỉnh Hưng Yên) cho biết, ngưu tất là cây dược liệu chủ lực, được trồng tập trung tại các thôn An Mai, An Đình và An Khoái, với tổng diện tích khoảng 80 ha. Nhờ lợi thế thổ nhưỡng đặc thù, cây ngưu tất cho năng suất và hàm lượng dược tính rất cao, trở thành vùng nguyên liệu lớn của địa phương. Tính trung bình, giá trị thu nhập đạt từ 10 - 15 triệu đồng/sào/vụ. Đây là mức thu nhập rất cao và ổn định, khẳng định vị thế cây làm giàu bền vững của địa phương. Riêng vụ Đông năm 2025, toàn hợp tác xã thu trên 20 tỷ đồng từ việc trồng ngưu tất.
Theo ông Hùng, dù mang lại giá trị kinh tế cao song việc trồng ngưu tất đang gặp nhiều khó khăn do biến đổi khí hậu và áp lực canh tác lâu năm. Do vậy, thời gian tới, hợp tác xã sẽ đầu tư kinh phí nạo vét kênh mương, xây sửa các cống đập nội đồng trong vùng trồng cây ngưu tất, đảm bảo cho việc tưới, tiêu; đồng thời cung ứng kịp thời các dịch vụ như phân bón, giống, thuốc bảo vệ thực vật, mở lớp tập huấn từ kỹ thuật lên luống đến gieo trồng, thời điểm bón phân, chăm sóc và thu hoạch đảm bảo chất lượng sản phẩm. Cùng đó, tuyên truyền, chỉ đạo quy hoạch vùng trồng ngưu tất tập trung để hình thành vùng sản xuất quy mô lớn để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác điều hành dịch vụ, quản lý dịch bệnh và kiểm soát chất lượng.
"Mục tiêu của chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc bán củ thô mà là xây dựng vùng trồng đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận sản xuất an toàn, tiến tới xây dựng sản phẩm ngưu tất Hưng Hà đạt chuẩn OCOP 4 sao. Không chỉ dừng lại ở cây ngưu tất truyền thống, địa phương đang mạnh dạn mở rộng diện tích canh tác nhiều loại dược liệu quý, từng bước hình thành vùng sản xuất nguyên liệu quy mô lớn, mang lại thu nhập vượt trội cho người nông dân", ông Nguyễn Văn Hùng cho biết thêm.
Nguồn: https://baotintuc.vn/kinh-te/cay-duoc-lieu-bac-ty-o-vung-que-hung-ha-20260314101924318.htm
Bình luận (0)