"Đánh thức" giá trị di sản

Quảng Ninh là vùng đất hội tụ nhiều di sản đặc sắc, nổi bật là không gian tâm linh Yên Tử và kỳ quan thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Những năm gần đây, tỉnh đã chú trọng bảo tồn gắn với phát huy giá trị di sản, huy động nguồn lực xã hội để đầu tư, phát triển các sản phẩm du lịch - văn hóa. Nhờ đó, các giá trị di sản không chỉ được gìn giữ mà còn được “đánh thức”, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa của địa phương.

Đoàn làm phim của Ấn Độ ghi hình các cảnh quay trên di sản Vịnh Hạ Long.
Ảnh: Thanh Hải

Những năm qua Khu di tích - danh thắng Yên Tử luôn được tỉnh ưu tiên dành nhiều nguồn lực đầu tư cho công tác bảo tồn, khôi phục và phát huy giá trị di sản một cách bài bản, có chiều sâu. Đồng thời, tỉnh cũng tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đồng hành, khai thác và phát triển di sản theo hướng bền vững. Theo đó, Công ty CP Phát triển Tùng Lâm đã đầu tư Trung tâm Văn hoá Trúc Lâm với hàng chục hạng mục, tạo không gian vui chơi, trải nghiệm văn hóa, du lịch độc đáo đảm bảo tôn trọng những giá trị tự nhiên, văn hoá, lịch sử vùng đất Phật. Sự đầu tư đồng bộ và định hướng đúng đắn đã góp phần nâng tầm giá trị Yên Tử, đưa Quần thể di tích - danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc sớm được UNESCO công nhận là di sản thế giới.

Ông Lê Trọng Thanh, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Phát triển Tùng Lâm, khẳng định: Yên Tử trở thành Di sản văn hóa thế giới đánh dấu mốc quan trọng trong hành trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản và đặt ra sứ mệnh đưa Yên Tử hội nhập sâu rộng hơn với thế giới. Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục khai thác yếu tố văn hóa lịch sử thông qua việc khai thác và giới thiệu Bảo tàng Phật hoàng Trần Nhân Tông đến người dân và du khách. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng chủ động ứng dụng công nghệ số, số hóa di sản; hoàn thiện và nâng cấp các sản phẩm du lịch, hệ thống lưu trú, dịch vụ, trải nghiệm các khóa tu thiền và chăm sóc sức khỏe… đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách trong nước và quốc tế.

Không chỉ có Yên Tử, Quảng Ninh còn khẳng định vị thế của mình trên bản đồ di sản toàn cầu với di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, di sản đã 3 lần được UNESCO vinh danh. Với hàng nghìn đảo đá vôi kỳ vĩ cùng hệ sinh thái độc đáo, Vịnh Hạ Long từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước. Để phát huy tốt hơn giá trị của di sản này, tỉnh đã khuyến khích và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển du lịch trên vịnh, từ đó hình thành hệ thống dịch vụ đồng bộ, hiện đại và ngày càng chuyên nghiệp.

Cùng với việc nâng cao chất lượng các sản phẩm du lịch truyền thống như: Tham quan hang động, leo núi ngắm cảnh, tắm biển, chèo kayak, nghỉ đêm trên vịnh... Di sản cũng là nền tảng cho các ngành kinh tế sáng tạo khác phát triển. Nhiều bộ phim quốc tế, MV ca nhạc, chương trình thực tế đã chọn Vịnh Hạ Long làm bối cảnh quay. Các nghệ sĩ, nhà thiết kế Việt Nam cũng lấy cảm hứng từ hình ảnh núi đá, sóng nước để sáng tạo ra các bộ sưu tập thời trang, mỹ thuật... Qua đó, giá trị thẩm mỹ của Hạ Long tiếp tục được nhân rộng và lan tỏa trong các lĩnh vực văn hóa đương đại.

Không gian trưng bày các hiện vật khảo cổ có giá trị ở Yên Tử.

Bên cạnh đó, Quảng Ninh cũng chú trọng mở rộng không gian du lịch để giảm áp lực cho khu vực lõi của di sản và tăng thời gian lưu trú của du khách. Các quy hoạch và đề án phát triển du lịch đã định hướng rõ việc kết nối khu vực Vịnh Hạ Long với Vịnh Bái Tử Long, Vân Đồn và Cô Tô, đồng thời mở rộng các tuyến du lịch kết nối với quần đảo Cát Bà. Việc đa dạng hóa các tuyến tham quan và phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng theo vùng miền không chỉ giúp phân bổ lượng khách hợp lý mà còn góp phần thúc đẩy liên kết vùng trong phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Những nỗ lực đó đã mang lại những kết quả tích cực. Năm 2025, tổng lượng khách du lịch đến Quảng Ninh ước đạt hơn 21,28 triệu lượt, tăng 12% so với năm trước, trong đó khách quốc tế đạt khoảng 4,5 triệu lượt. Tổng chi tiêu từ khách du lịch đạt hơn 57.000 tỷ đồng, đóng góp khoảng 9,26% vào GRDP của tỉnh. Riêng 2 tháng đầu năm 2026, Quảng Ninh chứng kiến sự bùng nổ du lịch với hơn 4,1 triệu lượt khách, tăng 11,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Việc bảo tồn gắn với khai thác hợp lý các giá trị di sản đang mở ra hướng đi hiệu quả cho phát triển công nghiệp văn hóa ở Quảng Ninh. Khi di sản được đầu tư bài bản, kết hợp với sự tham gia của doanh nghiệp và các ngành kinh tế sáng tạo, những giá trị truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực quan trọng thúc đẩy du lịch, kinh tế và quảng bá hình ảnh địa phương. Đây cũng là nền tảng để Quảng Ninh tiếp tục phát huy tiềm năng di sản, hướng tới phát triển công nghiệp văn hóa bền vững.

Nguồn:https://baoquangninh.vn/danh-thuc-gia-tri-di-san-3399546.html