Trung Quốc vượt Nhật Bản về robot hình người
Thế giới ngày nay đã quá quen thuộc với những robot hình người của Trung Quốc, có thể tham gia hoạt động sản xuất hay góp mặt cả trong những sự kiện thể thao. Thế nhưng robot hình người đầu tiên trên thế giới lại không phải do Trung Quốc chế tạo, mà hoàn toàn Made in Japan.
WABOT-1, ra đời năm 1973, được chế tạo tại Đại học Waseda (Tokyo, Nhật Bản), do đội ngũ của Giáo sư Ichiro Kato - người được mệnh danh là "cha đẻ của robot hình người" phát triển. WABOT-1 có thể bước đi bằng hai chân, dù tốc độ còn rất chậm. Tay được trang bị cảm biến xúc giác, có thể dịch chuyển các vật thể xung quanh. Đồng thời, được trang bị hệ thống thị giác và thính giác để có thể giao tiếp bằng tiếng Nhật.
Còn nếu nói về độ nhận diện của robot Nhật Bản, ASIMO có lẽ là gương mặt nổi bật nhất và được nhiều người biết đến. Ra mắt công chúng năm 2000, ASIMO được xem là bước đột phá đưa kỷ nguyên robot hình người lên tầm cao mới với khả năng có thể chạy, nhảy, leo cầu thang và né vật cản mượt mà.
Tuy nhiên, sau biểu tượng ASIMO, 26 năm sau, khi nói đến robot hình người, người ta thường nghĩ ngay đến Trung Quốc - quốc gia đã và đang vượt qua Nhật Bản trong cuộc đua này nhờ thương mại hóa nhanh chóng. Lợi thế của đất nước tỷ dân là năng lực sản xuất hàng loạt với chi phí thấp, dựa trên nền tảng công nghệ tối ưu.
Các tập đoàn Trung Quốc đã tiếp thu nhanh chóng công nghệ gốc của Nhật Bản và Mỹ, rồi cải tiến sâu nhằm phát huy công năng tối đa. Yếu tố cốt lõi giúp họ chiếm ưu thế vượt trội là chuỗi cung ứng công nghiệp nội địa đồng bộ, nguồn lao động dồi dào, cho phép tối ưu hóa quy trình và hạ giá thành sản phẩm. Trong khi đó, Nhật Bản dù dẫn đầu về nền tảng cơ khí chính xác, nhưng lại gặp thách thức tương tự ngành điện tử và xe điện trước đây. Việc quá chú trọng vào nghiên cứu hoàn hảo trong phòng thí nghiệm khiến họ chậm nhịp trong việc đưa ra các giải pháp mang tính ứng dụng cao để phục vụ thị trường lao động thực tế.
Nhật Bản chọn hướng đi riêng khi tập trung vào phát triển trí tuệ nhân tạo vật lý
Nhật Bản chuyển hướng sang "AI vật lý"
Trong cuộc đua thương mại hóa robot hình người, giữa lúc Trung Quốc áp đảo về chế tạo phần cứng, Nhật Bản lại chọn hướng đi riêng khi tập trung vào phát triển trí tuệ nhân tạo vật lý.
Chiến lược này được cụ thể hóa bằng việc đi sâu xây dựng hạ tầng dữ liệu và cung cấp giải pháp phần mềm lõi, thay vì chạy đua xây dựng nhà xưởng sản xuất. Đây là nền tảng cốt lõi giúp robot dịch chuyển từ các động tác tự động đơn thuần như nhảy múa sang những tác vụ đòi hỏi sự phản xạ và tự đưa ra quyết định trong môi trường thực tế. Hướng đi này được kỳ vọng sẽ giúp quốc gia già hóa dân số giải quyết bài toán thiếu hụt lao động, đưa robot thành đối tác đồng hành cùng con người.
Ông Keisuke Tsuta - Trợ lý Kỹ sư trưởng, Tập đoàn Honda cho biết: "Tôi cho rằng về cơ bản chúng tôi đã hoàn thiện khả năng di chuyển của robot trong các môi trường thông thường vào khoảng năm 2013. Tuy nhiên, việc thực sự mang lại giá trị cho xã hội vẫn là một rào cản lớn. Bởi nếu chỉ đơn thuần biết đi thì chưa thể tạo ra giá trị. Do đó, chúng tôi đã chuyển trọng tâm nghiên cứu sang đôi bàn tay. Sau cùng, giá trị thực tế mà robot đóng góp cho xã hội phải đến từ việc thực hiện các tác vụ bằng tay. Và đó là lý do công việc của chúng tôi hiện tập trung vào mảng này".
Động lực phát triển ngành robot hình người Nhật Bản
Để bứt phá trước đối thủ cạnh tranh lớn như Trung Quốc trong cuộc đua robot hình người, Nhật Bản đang tìm kiếm động lực từ chính bài toán áp lực nội tại. Tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt lao động nghiêm trọng không chỉ là thách thức, mà còn trở thành bệ phóng để thúc đẩy thị trường robot nước này dự kiến tăng trưởng mạnh mẽ.
Những hệ thống AI đàm thoại được phát triển bởi công ty công nghệ AI Silva Compass, có tên là "Talk With". Điểm mạnh của hệ thống này là phản xạ rất tự nhiên trong các cuộc giao tiếp với con người. Hệ thống AI có thể đóng vai trò như bộ não, giao tiếp tự nhiên khi tích hợp trên các robot hình người.
Những dữ liệu và thông tin về một người nào đó sẽ được tập hợp lại và tích hợp trên hệ thống đám mây. Sau đó hệ thống AI sẽ xử lý để có thể giao tiếp trực tiếp với người đối diện qua hệ thống màn hình và camera.
Robot nhà sư với tên gọi "Buddharoid" có khả năng thuyết pháp như những nhà sư thực thụ. Các nhà sư này đã làm tăng sức hút du lịch cho chùa và địa phương. Số lượng du khách đến nghe nhà sư Buddharoid thuyết pháp đã gia tăng đáng kể. Hơn nữa Robot nhà sư cũng tạo truyền thông quốc tế và nâng giá trị thương hiệu công nghệ - văn hóa của Nhật Bản.
GS. Seiji Kumagai - Viện Nghiên cứu Tương lai xã hội nhân loại, Đại học Kyoto chia sẻ: "Chúng tôi đang cố gắng phát triển hệ thống sao cho những lời nói của nhà sư Robot ngày càng gần với giáo huấn của Đức Phật. Tôi nghĩ rằng bước đầu tiên sẽ là bắt đầu từ việc đối thoại. Chúng tôi muốn thông báo về sự phát triển của Robot Buddharoid, một trí tuệ nhân tạo của Phật giáo đã có hình hài vật chất".
Thị trường robot hình người tại Nhật Bản được định giá 0,22 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến sẽ tăng lên 0,29 tỷ USD vào năm 2026 và lên 3,99 tỷ USD vào năm 2034. Sự tăng trưởng mạnh mẽ được thúc đẩy bởi nhu cầu tự động hóa ngày càng tăng, tình trạng thiếu hụt lao động và sự tiến bộ nhanh chóng trong lĩnh vực robot và trí tuệ nhân tạo. Robot hình người ngày càng được kỳ vọng để bù đắp sự thiếu hụt nhân lực, nâng cao năng suất và cung cấp dịch vụ trong các cơ sở công cộng và thương mại.
Cuộc cạnh tranh robot hình người không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà còn phản ánh lựa chọn chiến lược rất khác nhau giữa các nền kinh tế. Và trong bức tranh đó, Nhật Bản đang cho thấy một hướng đi dài hạn, nơi công nghệ không chỉ thay thế lao động, mà còn dần mở rộng sang những không gian tương tác cũng như phục vụ con người một cách toàn diện hơn.
Nguồn: https://vtv.vn/cuoc-dua-robot-hinh-nguoi-cua-nhat-ban-100260604110337361.htm
![[Video] Hoàng hôn Đầm Lập An – Nơi mặt trời lặn trên những mẻ lưới](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/1200x675/vietnam/resource/IMAGE/2026/05/31/1780192137701_beach-landscape-sea-water-nature-grass-745871-pxhere-com.jpeg)
Bình luận (0)