Dải Ngân hà từng 'nuốt gọn' một thiên hà khác?

Một nhóm sao có những đặc điểm bất thường, nhiều khả năng là tàn tích của một thiên hà lùn từng bị Dải Ngân hà "nuốt chửng" vào khoảng 10 tỉ năm trước.

Dải Ngân hà (Milky Way) hay còn gọi là Thiên Hà, là thiên hà chứa Hệ Mặt trời của chúng ta có kích thước khá lớn. Nó đạt được kích thước như hiện nay trong suốt khoảng 13 tỷ năm tồn tại bằng cách "nuốt gọn" các thiên hà nhỏ hơn ở xung quanh.

Trong nghiên cứu mới công bố, các nhà thiên văn học cho biết đã tìm được một nhóm sao có những đặc điểm bất thường, nhiều khả năng là tàn tích của một thiên hà lùn từng bị Dải Ngân hà "nuốt chửng" vào khoảng 10 tỉ năm trước.

Thiên hà lùn đó được đặt tên là Loki - theo tên một vị thần xảo quyệt trong thần thoại Bắc Âu. Phát hiện mới có thể thay đổi sự hiểu biết của con người về sự tiến hóa của Dải Ngân hà trong quá khứ xa xôi.

Hình ảnh Dải Ngân hà nhìn từ Trái đất. Ảnh: ESO/S. Brunier.

Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) ước tính Dải Ngân hà trải rộng khoảng 100.000 năm ánh sáng và chứa khoảng từ 100 - 400 tỉ sao. Một năm ánh sáng chỉ quãng đường ánh sáng di chuyển trong một năm, tức 9.460 tỉ km.

Theo giả thuyết được các nhà nghiên cứu đưa ra, Loki từng là một thiên hà lùn độc lập với hàng tỷ ngôi sao riêng biệt trước khi bị Ngân Hà hấp thụ hoàn toàn cách đây khoảng 10 tỷ năm.

Theo đó, bên trong Dải Ngân hà có thể đang tồn tại phần còn sót lại của một thiên hà khác, giống như những con búp bê Nga lồng vào nhau ở quy mô vũ trụ.

Kích thước và khối lượng ban đầu của Dải Ngân hà đến nay vẫn là một câu hỏi lớn khiến các nhà khoa học vất vả đi tìm các bằng chứng về việc nó đã "nuốt chửng" các thiên hà nhỏ ở xung quanh và tăng dần kích thước.

Các nhà khoa học tin rằng, trong giai đoạn đầu của vũ trụ, những thiên hà lớn như Dải Ngân hà chưa đạt kích thước khổng lồ như hiện tại. Chúng phát triển dần thông qua các vụ va chạm và sáp nhập với những thiên hà nhỏ hơn.

Để tìm dấu vết của thiên hà Loki, các nhà thiên văn học tập trung quan sát một nhóm gồm 20 ngôi sao nghèo kim loại đang nằm ở vị trí gần một cách bất thường với đĩa thiên hà. Đĩa thiên hà là một vùng không gian khổng lồ đang xoay tròn, chứa đa số các ngôi sao của Dải Ngân hà.

Trong khi đó, những ngôi sao nghèo kim loại được hình thành từ thời kỳ rất sớm của vũ trụ. Thành phần hóa học của chúng gần như được bảo tồn nguyên vẹn qua hàng tỷ năm. Khi các nhà nghiên cứu phân tích quỹ đạo và thành phần của các ngôi sao này, họ nhận thấy chúng khác biệt rõ rệt so với các ngôi sao nghèo kim loại khác trong Ngân Hà. Điều đó cho thấy chúng có thể không được sinh ra tại đây.

Việc phát hiện tổ hợp nhiều sao nghèo kim loại gần đĩa thiên hà cho thấy Dải Ngân hà từng "nuốt chửng" một thiên hà Loki. Khám phá về thiên hà Loki không chỉ giúp giới nghiên cứu giải mã lịch sử hình thành của Ngân Hà mà còn cung cấp thêm bằng chứng cho mô hình tiến hóa thiên hà hiện đại.

Nguồn: https://khoahocdoisong.vn/dai-ngan-ha-tung-nuot-gon-mot-thien-ha-khac-post2149101918.html