Độc đáo chợ phiên Đồng Văn

Chúng tôi đến chợ phiên Đồng Văn, xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, vào ngày cuối cùng của chuyến du lịch, khi đôi chân đã mỏi mệt sau những cung đường dài. Chị trưởng đoàn dành cho chúng tôi một tiếng mua sắm trước khi trở về Hà Nội. Trong tiết trời lạnh buốt của cao nguyên đá, tôi nghĩ sẽ chỉ đi một vòng chợ rồi về, bởi những thứ cần mua ở Hà Nội đâu thiếu. Nhưng tôi đã nhầm. Chợ phiên Đồng Văn không chỉ là nơi mua bán mà còn là không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào vùng cao.

Ở chợ, có người bày bán đủ loại hàng hóa, nhưng cũng có người chỉ mang theo gùi rau cải, một tải gừng, vài củ nghệ tươi hoặc mấy chai mật ong bạc hà. Người dân có thể mang bất cứ nông sản nào của gia đình đến chợ và trao đổi bằng tiền hoặc bằng một món hàng có giá trị tương đương. Cách mua bán mộc mạc, linh hoạt ấy phản ánh nếp sống chân thành, giản dị của đồng bào vùng cao.

Chợ phiên Đồng Văn khá rộng nhưng việc di chuyển không hề dễ bởi dòng người đi chợ nối đuôi nhau san sát. Dẫu đông đúc, không gian chợ vẫn yên ả. Rất ít khi nghe thấy tiếng mặc cả hay to tiếng. Người vùng cao ít nói thách, cũng không quen mặc cả nhiều. Mọi giao dịch diễn ra nhẹ nhàng, thuận mua vừa bán, dựa trên sự tin cậy.

Chợ phiên Đồng Văn họp vào chủ nhật hằng tuần. 

Việc trao đổi hàng hóa ở chợ diễn ra hết sức đơn giản. Người bán mang hàng đến, bày ngay ngắn trên những tấm bạt và kiên nhẫn ngồi chờ khách. Họ không mời chào ồn ào mà chỉ nở nụ cười hiền hậu. Những món đồ có thể ăn thử, nếm thử, người bán đều sẵn sàng mời khách, dù khách có mua hay không. Chính sự cởi mở ấy tạo nên nét duyên riêng cho chợ phiên vùng cao.

Người dân Đồng Văn thường có thói quen cả gia đình cùng đi chợ phiên. Phụ nữ mua đồ ăn, thức uống, đồ dùng sinh hoạt; đàn ông gặp gỡ bạn bè, uống chén rượu ngô, thổi khèn hoặc chọn mua con vật giống mang về nuôi. Với nam thanh, nữ tú, chợ phiên còn là dịp giao lưu, tìm hiểu, kết duyên, gieo những mầm hạnh phúc giữa núi rừng.

Đến chợ phiên mà không thưởng thức ẩm thực thì thật đáng tiếc. Những món ăn đặc trưng như thắng cố, lạp xưởng, mèn mén, xôi ngũ sắc, phở Tráng Kìm... có mặt ở hầu hết hàng quán. Bên cạnh đó là thịt trâu gác bếp, hồng sấy dẻo, các loại thuốc dân tộc và gia vị đặc trưng của vùng cao nguyên đá.

Phía cuối chợ là không gian sinh hoạt cộng đồng với các hoạt động như chọi chim, đẩy gậy, trưng bày thổ cẩm. Nhiều sản phẩm dệt hoàn toàn thủ công, nổi bật là sợi lanh truyền thống của đồng bào dân tộc Mông. Có những bộ trang phục được thiết kế cách tân nhẹ nhàng nhưng vẫn giữ trọn bản sắc, sử dụng bạc làm vật trang trí chủ đạo.

Du khách nước ngoài cũng rất thích hòa mình vào không khí chợ phiên Đồng Văn. Giữa đời sống hiện đại, chợ phiên vùng cao mang đến cho họ một trải nghiệm khác biệt, gần gũi và đáng nhớ.

Một giờ đồng hồ đi chợ, trên tay tôi là gần hai chục món đồ mua được như trà đặc sản cao nguyên đá, bánh khảo tam giác mạch, mận sấy dẻo, bánh gai, rau tươi, nghệ đen. Khi đoàn xe rời Đồng Văn, những hình ảnh đẹp của chợ phiên vẫn in đậm trong tâm trí tôi như một nét văn hóa giàu bản sắc, đậm tình người của đồng bào vùng cao nơi địa đầu Tổ quốc.

Nguồn: https://www.qdnd.vn/van-hoa/doi-song/doc-dao-cho-phien-dong-van-1028551