Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó
Sau hơn 8 năm triển khai thi hành Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, từng bước góp phần hỗ trợ DNNVV nâng cao năng lực cạnh tranh. Bên cạnh những kết quả tích cực, việc triển khai Luật cũng bộc lộ một số hạn chế. Bộ Tài chính cho biết, tiêu chí xác định DNNVV hiện nay dựa trên quy mô lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), tổng doanh thu, tổng nguồn vốn, trong đó tiêu chí lao động là cố định. Việc sử dụng tiêu chí tương đối phức tạp dẫn tới công tác thống kê về DNNVV chưa thuận lợi, việc xác định DNNVV đôi khi còn vướng khi áp dụng các tiêu chí hiện hành. Ngoài ra, việc sử dụng tiêu chí “lao động tham gia bảo hiểm xã hội” trong điều kiện dữ liệu về lao động giữa cơ quan BHXH và cơ quan thuế còn có sự khác biệt cũng dẫn tới khó khăn khi tham chiếu, truy xuất thông tin liên quan. Trong khi đó, thực tiễn quản lý thu và thực hiện chính sách miễn, giảm thuế từ phía cơ quan quản lý thuế cho thấy tiêu chí tổng doanh thu thuận lợi hơn cho tổ chức thực hiện.
Bên cạnh đó, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện hành chưa nhận diện đầy đủ, chưa có cơ sở pháp lý rõ ràng để ưu tiên hỗ trợ một số nhóm DNNVV như: DNNVV do người khuyết tật, người dân tộc thiểu số làm chủ, DNNVV sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, DNNVV kinh doanh bền vững, bao trùm… Trong khi, việc nhận diện và đưa ra các tiêu chí cụ thể xác định nhóm DNNVV này là cơ sở để đề xuất một số chính sách hỗ trợ đặc thù, qua đó khuyến khích các doanh nghiệp tạo thêm việc làm, bảo đảm an sinh xã hội, đóng góp vào phát triển kinh tế, xã hội bền vững, không để ai bị ở lại phía sau.
Ngoài ra, hiện tỷ trọng dư nợ dành cho DNNVV chỉ duy trì ở mức 19 - 20% tổng dư nợ của nền kinh tế, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ DNNVV trong tổng số doanh nghiệp. Nguyên nhân của thực trạng này phần lớn do mức hấp thụ tín dụng của DNNVV còn hạn chế, quy mô vốn nhỏ, sức chống chịu yếu, phương án kinh doanh thường xuyên biến động… Việc tiếp cận nguồn vốn qua Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV và Quỹ phát triển DNNVV còn nhiều hạn chế và các quỹ này chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng. Chính sách hỗ trợ đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh, việc tổ chức thực hiện ở một số địa phương vẫn tương đối chậm, quỹ đất bố trí cho DNNVV còn hạn chế, chi phí thuê mặt bằng còn ở mức cao, chưa được công khai, minh bạch. Hỗ trợ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa phân loại theo yêu cầu và mức độ phát triển của từng nhóm doanh nghiệp, đồng thời việc tiếp cận hạ tầng và nguồn lực công nghệ dùng chung còn hạn chế.
Có thể thấy, vẫn còn điểm nghẽn lớn về chính sách hỗ trợ DNNVV, đó là chính sách chưa thực sự đồng bộ, khả thi; nguồn lực thực hiện còn mỏng, chưa phù hợp với yêu cầu thực tế của doanh nghiệp; năng lực thực tế của một số DNNVV vẫn còn có những hạn chế… Những điểm nghẽn này là rào cản lớn đối với sự phát triển của DNNVV. Do đó, việc sửa đổi Luật để khắc phục vướng mắc trên là cần thiết.
Tháo gỡ điểm nghẽn để thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa
Để tạo điều kiện cho DNNVV phát triển, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi tiêu chí xác định DNNVV, bổ sung quy định xác định một số nhóm DNNVV ưu tiên hỗ trợ, từ đó đề xuất xây dựng chính sách đặc thù hoặc thiết kế các chương trình hỗ trợ ưu tiên trong từng thời kỳ cho DNNVV. Theo đó, sửa đổi tiêu chí xác định DNNVV theo hướng sử dụng các tiêu chí đơn giản (lao động bình quân năm và tổng doanh thu năm, trong đó tiêu chí tổng doanh thu là tiêu chí ưu tiên), dễ áp dụng và có khả năng đối chiếu dựa trên cơ sở dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, thuế.
Bên cạnh đó, bám sát tinh thần Nghị quyết số 68/-NQ/TW về khơi thông nguồn vốn cho kinh tế tư nhân, ưu tiên cho DNNVV, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV (sửa đổi) sẽ tập trung nghiên cứu, thể chế hóa các quy định liên quan tới tiếp cận nguồn vốn, bao gồm: nguồn tài chính sáng tạo cho các DNNVV nói chung, DNNVV chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh doanh bền vững nói riêng. Theo đó, bổ sung quy định thực hiện cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho vay DNNVV dựa trên cơ sở thẩm định phương thức sản xuất kinh doanh, phương án mở rộng thị trường đầu ra, cho vay dựa trên dữ liệu, dòng tiền, chuỗi giá trị, xem xét các tài sản bảo đảm gồm cả động sản, tài sản vô hình, tài sản hình thành trong tương lai và hình thức cho vay tín chấp. Bổ sung quy định hỗ trợ DNNVV, đặc biệt DNNVV công nghiệp hỗ trợ, DNNVV khởi nghiệp sáng tạo vay vốn ưu đãi để đầu tư máy móc, thiết bị, công nghệ mới, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và tín dụng xuất khẩu, tín dụng theo chuỗi.
Để tạo điều kiện cho DNNVV phát triển, Bộ Tài chính cũng đề xuất dự thảo luật bổ sung cơ chế ưu tiên để DNNVV tiếp cận nguồn quỹ tài sản công, trụ sở, nhà xưởng, mặt bằng sản xuất thuộc sở hữu nhà nước còn đang dôi dư thông qua hình thức cho thuê, đấu giá, đấu thầu hoặc các hình thức công khai, minh bạch khác, phù hợp với quy định của pháp luật về đất đai, quản lý, sử dụng tài sản công và pháp luật có liên quan. Cùng với đó, bổ sung cơ chế linh hoạt cho các địa phương không có chủ đầu tư hạ tầng khu/cụm công nghiệp nhưng có nhu cầu phát triển DNNVV sản xuất, cho phép áp dụng mô hình hỗ trợ trực tiếp, mô hình “vườn ươm sản xuất”, cụm sản xuất quy mô nhỏ phù hợp với điều kiện thực tế…
Với nhiều sửa đổi, bổ sung được đề xuất, dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) được cộng đồng DNNVV chờ đợi sẽ tạo khung khổ pháp lý mới đủ rộng, đủ lực để cho DNNVV phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.
Nguồn: https://daibieunhandan.vn/don-bay-cho-doanh-nghiep-nho-va-vua-phat-trien-10417115.html
![[Infographics] Danh mục các nhiệm vụ, giải pháp hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Thanh Hóa](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/402x226/vietnam/resource/IMAGE/2026/05/29/1780028110633_infographics-da-w1200t0-di2621d272d5105046t11600l1-cover-chuyen-do9.webp)
Bình luận (0)