Động lực cho tăng trưởng xanh

Ngày 29-6, Sàn giao dịch carbon trong nước chính thức khai trương và vận hành, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hình thành thị trường carbon tại Việt Nam. Đây là dấu mốc thể hiện quyết tâm chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, tuần hoàn, phát thải thấp và phát triển bền vững. Khi hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đủ điều kiện được giao dịch theo khuôn khổ pháp luật, giảm phát thải không chỉ là yêu cầu quản lý môi trường, mà còn trở thành động lực kinh tế.

Tiềm năng lớn nhất của thị trường carbon là biến nỗ lực giảm phát thải thành giá trị có thể đo lường và giao dịch. Khi doanh nghiệp giảm phát thải tốt hơn, họ không chỉ đáp ứng yêu cầu của pháp luật và thị trường, mà còn có thêm cơ hội tiết kiệm chi phí, tiếp cận vốn xanh và đổi mới sản xuất. Một thị trường carbon minh bạch, đáng tin cậy sẽ góp phần khơi thông dòng vốn xanh cho chuyển đổi xanh.

Sàn giao dịch carbon trong nước là một bước cụ thể để Việt Nam thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Sự hình thành thị trường carbon bổ sung một công cụ kinh tế quan trọng cho giảm phát thải: Nhà nước xác lập khuôn khổ quản lý, còn doanh nghiệp có thêm cơ sở lựa chọn công nghệ, quy trình sản xuất và phương án giảm phát thải phù hợp.

Các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng coi phát thải carbon là tiêu chí đánh giá hàng hóa. Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam phải chủ động kiểm kê phát thải, quản trị dữ liệu môi trường và giảm lượng phát thải trong sản xuất. Thị trường carbon trong nước không làm giảm trực tiếp nghĩa vụ carbon đối với hàng hóa xuất khẩu, nhưng giúp doanh nghiệp chủ động kiểm kê phát thải, chuẩn bị dữ liệu và tiếp cận nguồn tín chỉ phù hợp. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể giảm rủi ro tuân thủ và hạn chế phụ thuộc vào tín chỉ carbon quốc tế.

Khi thị trường tín chỉ carbon hình thành, giảm phát thải không còn là phần việc nằm ngoài sản xuất, kinh doanh mà trở thành một yêu cầu trong quản trị doanh nghiệp hiện đại. Khả năng đo lường, kiểm soát và cắt giảm phát thải sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực tiếp cận vốn, tham gia chuỗi cung ứng và đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường.

Có thể bạn quan tâm

Xử lý nghiêm các thương nhân để xảy ra đứt gãy cục bộ nguồn cung xăng dầu UBND tỉnh vừa ban hành văn bản 1434/UBND-TC ngày 13/4 chỉ đạo chấn chỉnh hoạt động kinh doanh xăng dầu và các giải pháp bảo đảm cung ứng trên địa bàn tỉnh.

Cấp xã với vai trò mới trong công tác kiểm tra đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, đó là các việc cụ thể gì?Đặc biệt lần đầu tiên cấp xã được trao quyền trực tiếp thực hiện một số nhiệm vụ quan trọng trong lĩnh vực kiểm tra đo lường, chất lượng hàng hóa quy định tại Nghị định số 132/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025, Chính phủ. Việc này đã tạo bước tiến rõ rệt trong quá trình phân định thẩm quyền giữa hai cấp chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã.

Đà Nẵng chuẩn bị các điều kiện để kiểm kê khí nhà kính tại các cơ sở sản xuất, dịch vụ

Khi phát thải carbon được định giá, doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ có thêm căn cứ để lựa chọn các dự án tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo, sản xuất sạch hơn và nông nghiệp phát thải thấp. Nhờ đó, tăng trưởng xanh có thêm cơ chế thị trường để đi vào thực chất.

Việt Nam có thuận lợi là chính sách về tăng trưởng xanh, giảm phát thải và phát triển thị trường carbon ngày càng rõ. Khung pháp lý bước đầu được hình thành, trong khi áp lực chuyển đổi xanh từ thị trường, nhà đầu tư, đối tác quốc tế ngày càng cụ thể. Đây là nền tảng để Sàn giao dịch carbon trong nước vận hành theo lộ trình, có sự quản lý, giám sát của Nhà nước.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là năng lực đo lường, báo cáo và thẩm định phát thải. Đây là nền tảng để xác định doanh nghiệp phát thải bao nhiêu, giảm được bao nhiêu và kết quả đó có đủ tin cậy để hình thành hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon hay không. Nếu dữ liệu phát thải không chính xác, phương pháp kiểm kê không thống nhất, quy trình thẩm định thiếu độc lập hoặc thiếu chuyên môn, thị trường sẽ khó tạo niềm tin. Nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn thiếu nhân lực, công cụ thu thập dữ liệu và hệ thống quản trị phát thải bài bản.

Vì vậy, vấn đề đặt ra là phải bảo đảm minh bạch dữ liệu, chất lượng tín chỉ, hiệu quả giám sát ngay từ giai đoạn đầu. Các khâu đăng ký, cấp mã, lưu ký, giao dịch, chuyển quyền sở hữu, thanh toán cần được tổ chức chặt chẽ, tránh gian lận, trùng lặp, làm sai lệch dữ liệu hoặc đầu cơ chính sách. Cùng với đó, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực kiểm kê phát thải, tiếp cận tài chính xanh, đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao của thị trường.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước mới chỉ là bước khởi đầu. Thành công của thị trường phụ thuộc vào dữ liệu phát thải đáng tin cậy, hàng hóa giao dịch có chất lượng, luật chơi minh bạch và lợi ích thực chất đối với doanh nghiệp. Nếu vận hành hiệu quả, thị trường carbon sẽ góp phần biến mục tiêu giảm phát thải thành động lực đổi mới, nâng cao sức cạnh tranh và thúc đẩy Việt Nam phát triển theo hướng xanh, bền vững.

TS NGUYỄN ĐÌNH PHÚC Học viện Chính trị khu vực II

Nguồn: https://www.sggp.org.vn/dong-luc-cho-tang-truong-xanh-post859838.html