Đưa âm nhạc vào trường phổ thông

Hiện việc dạy và học môn âm nhạc ở bậc phổ thông vẫn còn rất nhiều điều cần phải cải thiện, từ việc thiếu giáo viên, cơ sở vật chất chưa đồng bộ tới quan niệm của xã hội đối với môn học này.

Tiết mục văn nghệ của học sinh lớp 7A5 Trường THCS Tứ Hiệp (phường Yên Sở, Hà Nội). Ảnh: Kim An

Nghịch lý thiếu giáo viên

Trong kỳ thi tuyển giáo viên đợt 1 của TPHCM năm học 2025-2026, các vị trí dạy môn Âm nhạc, Mỹ thuật có rất ít người đăng ký. Cụ thể, môn Âm nhạc ở tiểu học chỉ có 46 thí sinh, trong khi chỉ tiêu là 180. Ở cấp THCS, 65 người thi tuyển, dù thành phố cần tới 223 người. 

Tình trạng thiếu hụt giáo viên môn học này đã diễn ra nhiều năm nay, không chỉ riêng ở TPHCM mà tất cả các địa phương trên cả nước, đặc biệt ở các địa phương vùng sâu vùng xa khi âm nhạc trở thành môn học tự chọn ở khối THPT theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tuy nhiên, do không tuyển được giáo viên nên ở nhiều trường, khi xây dựng các nhóm môn học lựa chọn, không có sự xuất hiện của môn Âm nhạc. Ngay tại Hà Nội, thống kê ở khối THPT có 241 trường năm 2024 nhưng chỉ 30 trường có giảng dạy bộ môn Âm nhạc, chiếm tỷ lệ 12,45%.

Điều đáng nói là nghịch lý thừa sinh viên nhưng trắng giáo viên âm nhạc đang tồn tại. Thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đến năm học 2023-2024, số lượng trường THPT trên toàn quốc khoảng gần 2.400. Như vậy, nếu chỉ tính mỗi trường cần ít nhất 1 giáo viên Âm nhạc thì chúng ta đang thiếu 2.400 giáo viên ở các trường THPT, chưa tính số thiếu ở 2 cấp THCS và tiểu học. Nhưng thống kê số lượng sinh viên mà các cơ sở đào tạo ra trường là hơn 6.000 người, tính đến năm 2024. Điều này cho thấy sau khi tốt nghiệp, không nhiều em theo nghề dạy học do có định hướng khác hoặc do các trường không có chỉ tiêu tuyển dụng để đăng ký thi tuyển.

TS Trần Thị Thu Hà - Trưởng khoa Nghệ thuật (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội) cho biết, mức thu nhập ở các trường công lập chưa thực sự hấp dẫn, nên nhiều sinh viên sau tốt nghiệp có xu hướng làm việc tại trường ngoài công lập, tự mở trung tâm nghệ thuật hoặc không theo đuổi ngành sư phạm.

Có thể bạn quan tâm

Đảng ủy Bộ GD&ĐT đạt nhiều kết quả quan trọng trong 6 tháng đầu năm 2026GD&TĐ - Sáng 27/6, Đảng ủy Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai phương hướng nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026.

FPT Aptech hiện thực hóa cam kết việc làm, nâng cao cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên CNTTTrong bối cảnh sinh viên CNTT ngày càng cạnh tranh về cơ hội nghề nghiệp, FPT Aptech đẩy mạnh chương trình Cam kết việc làm thông qua mở rộng mạng lưới doanh nghiệp đối tác, từ đó phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành.

Ngữ liệu ngoài sách giáo khoa: Cơ hội đi kèm áp lựcViệc đưa ngữ liệu ngoài sách giáo khoa (SGK) vào dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn bên cạnh những lợi ích dễ nhận thấy, không ít ý kiến băn khoăn: liệu việc sử dụng ngữ liệu ngoài SGK có đang tạo thêm áp lực, thậm chí làm khó giáo viên Ngữ văn?

Theo ông Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở GDĐT TPHCM, Sở đã tham mưu UBND thành phố về chính sách thu hút nhân lực, song do vướng quy định về chế độ tiền lương, nên chưa thể có cơ chế đặc thù với nhóm giáo viên Âm nhạc nói riêng và giáo viên các môn nghệ thuật nói chung.

Không chỉ thiếu về số lượng, bài toán chất lượng cũng là vấn đề đặt ra hiện nay. Bởi đối với giáo viên Âm nhạc dạy cấp THPT đòi hỏi kiến thức phải vừa rộng, vừa sâu, vừa phải vững vàng cả về kiến thức chuyên môn cũng như nghiệp vụ sư phạm nên không phải ai cũng đáp ứng được.

Giải pháp nhiều nơi đang áp dụng đó là tập huấn để nâng chuẩn cho giáo viên nhằm đáp ứng việc dạy Âm nhạc ở cấp THPT, nhất là với các giáo viên trước đó tốt nghiệp trình độ cao đẳng, trung cấp. Bên cạnh đó, để nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc, nhiều trường đang thay đổi cách tổ chức dạy học theo hướng trải nghiệm, mời nghệ sĩ tham gia vào hoạt động giáo dục.

Về phía các trường đào tạo ngành sư phạm Âm nhạc cũng đang tích cực rà soát để đưa những kiến thức thiết thực vào giảng dạy theo yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đối với từng cấp học, lược bỏ những kiến thức quá hàn lâm, chưa thực sự cần thiết.

Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất

Từ năm học 2022 - 2023, môn Âm nhạc lần đầu được đưa vào chương trình THPT, nhưng cơ sở vật chất của nhiều trường vẫn chỉ đáp ứng chương trình cũ. Môn học này cần các phòng chức năng riêng như phòng tập hát, phòng học nhạc cùng hệ thống thiết bị và nhạc cụ phục vụ dạy – học. Kinh phí cho hạ tầng này khá lớn, vượt khả năng tự chủ của các trường, nên cần sự đầu tư từ các địa phương.

Một mô hình hay đã được áp dụng thành công tại Trường THPT Phùng Khắc Khoan (Hà Nội) từ năm học 2022 – 2023, đó là áp dụng linh hoạt cả 3 hình thức dạy học trực tiếp, trực tuyến và giao bài, sửa bài đồng hành qua từng tiết học Âm nhạc giúp học sinh được học môn học này và hơn 95% đạt yêu cầu theo đánh giá của chương trình. Các em được thực hành với nhạc cụ là đàn guitar và sáo trúc, phát triển kỹ năng biểu diễn, sự tự tin và hiểu biết văn hóa. Bên cạnh đó, nhờ thực hành với nhạc cụ còn rèn luyện cho các em tính kiên nhẫn, kỷ luật, khả năng tập trung và giảm bớt việc sử dụng mạng xã hội. Sau năm học đầu tiên, nhiều học sinh đã tự tin biểu diễn trước đám đông, góp phần phong phú thêm đời sống văn hóa, tinh thần trong nhà trường.

Hoa Kỳ - Việt Nam: Đừng bỏ lỡ

Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ caoSáng 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Jeff Place, Giám đốc Chuỗi cung ứng của Tập đoàn Coherent (Hoa Kỳ). Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích các doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư trong lĩnh vực công nghệ caoPhó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Việt Nam hoan nghênh các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhất là trong các ngành công nghệ cao và lĩnh vực có giá trị gia tăng lớn.

Việt Nam - Hoa Kỳ tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranhVTV.vn - Ngày 22/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ Hùng Cao.

Chính những thay đổi rõ rệt này tác động tới tâm lý của các bậc phụ huynh và học sinh và cả xã hội đối với môn Âm nhạc vốn lâu nay vẫn được coi là môn phụ, không xuất hiện trong tổ hợp các môn thi để xét tuyển vào đại học hay thi vào lớp 10 THPT. Trong xu hướng phát triển của xã hội hiện đại, âm nhạc giúp con người mở rộng cảm xúc, nuôi dưỡng tâm hồn và tạo nên sự cân bằng trong cuộc sống. Khi trẻ em, thanh thiếu niên hay cả người trưởng thành được tiếp cận âm nhạc một cách bài bản, họ có cơ hội rèn luyện khả năng cảm thụ, sự kiên trì, tính sáng tạo, đồng thời hình thành tư duy thẩm mỹ – yếu tố quan trọng của một công dân văn minh.

Thu Hương

Nguồn: https://daidoanket.vn/dua-am-nhac-vao-truong-pho-thong.html