Đưa Việt Nam trở thành điểm đến mua sắm

Mỗi một phần trăm chi phí mua sắm của du khách và người dân được giữ lại sẽ tương đương với hàng tỉ USD đổ thẳng vào dòng chảy của nền kinh tế. Những "thiên đường mua sắm" sẽ trở thành cỗ máy kéo mới cho bán lẻ, du lịch và tăng trưởng kinh tế VN.

Báo Thanh niên•26/05/2026

"Dốc cạn ví" tại những tổ hợp mua sắm - giải trí

Trở về sau chuyến du lịch 5 ngày 4 đêm ở Nhật Bản, Hải Anh (ngụ TP.HCM) tổng kết "thiệt hại" hơn 80 triệu đồng, hơn một nửa trong số đó đã "bay cái vèo" chỉ sau một buổi lang thang mua sắm ở Tokyo. Trong chương trình tour của Hải Anh có 3 điểm mua sắm là: khu Ginza và Shibuya ở Tokyo, khu Factory Outlet ở Fukushima và hệ thống siêu thị Aeon Mall nổi tiếng. Trong đó, Ginza được biết đến là một trong những khu mua sắm sang trọng nhất với các thương hiệu thời trang cao cấp hàng đầu thế giới như Chanel, Dior, Gucci, Louis Vuitton…

Đưa Việt Nam trở thành điểm đến mua sắm- Ảnh 1.

VN cần những chính sách đặc thù để xóa nghịch lý khách đến nhiều, chi tiêu ít

Ảnh: Nhật Thịnh

Anh Tuấn Thành, hướng dẫn viên đã có 18 năm kinh nghiệm dẫn tour Nhật, cho biết: Trước đây, người Việt tới Ginza chỉ đi coi là chính vì khu này toàn đồ xa xỉ. Ngay cả dân Nhật đi dạo ở đây cũng là những người sang trọng, trang điểm lộng lẫy. Thế nhưng vài năm trở lại đây, đoàn khách nào do anh dẫn cũng muốn tới Ginza mua đồ. "Khách Việt ngày càng chịu chơi và chuộng hàng hiệu", anh Tuấn Thành nói.

Ginza cũng là một trong những địa điểm đẹp nhất để ngắm cảnh lên đèn ở Tokyo. Sau khi các cửa hàng đóng cửa và khách mua sắm trở về, khu phố này lại khoác lên mình diện mạo thứ hai: khu vui chơi giải trí về đêm ngập tràn ánh đèn với những quán bar, câu lạc bộ đêm cao cấp. "Lạc ở Ginza từ chiều đến tối bằng 3 tháng lương cày cuốc ở nhà", Hải Anh ví von.

Song, tiếng "ting ting" thông báo trừ tiền từ thẻ visa dường như không đủ làm hạ nhiệt tinh thần mua sắm của đoàn khách Việt. Xe vừa dừng ở khu Factory Outlet rộng hàng ngàn héc ta gần tuyến cao tốc trên đường từ Tokyo đến Fukushima, cả đoàn vội lao xuống để tranh thủ đi mua sắm bởi theo lịch trình, thời gian dừng tại điểm này chỉ có 2 giờ. Coach, Nike, Adidas, Puma…, hàng trăm thương hiệu quần áo, giày dép, túi xách với mức giảm giá tới 70 - 80% mê hoặc các "tín đồ shopping". Ai cũng túi to túi nhỏ, í ới chỉ nhau hàng nào, quầy nào khuyến mãi nhiều.

Hình ảnh tương tự cũng diễn ra khi tới Aeon Mall. Đoàn khách của anh Thành còn xin cắt bớt chương trình tham quan, thay đổi lịch trình từ 2 lên 4 tiếng ở Aeon Mall để đủ thời gian "hốt" hàng Nhật "xịn".

Đưa Việt Nam trở thành điểm đến mua sắm- Ảnh 2.

Du khách không chỉ có nhu cầu tham quan điểm đến mà muốn có nhiều trải nghiệm, dịch vụ mua sắm hấp dẫn

Ảnh: Nhật Thịnh

"Phân khúc nào cũng có chỗ cho du khách mua sắm thỏa thích. Hàng thì chất lượng, chỉ việc đưa passport ra là có thể hoàn thuế ngay tại chỗ, bảo sao mọi người không mê. Lang thang ăn uống, mua sắm đang là xu hướng lựa chọn của du khách, thay vì chỉ chăm chăm đến điểm tham quan như trước đây", hướng dẫn viên Tuấn Thành chia sẻ.

Outlet "mixed-use" (đa năng) - tổ hợp quy mô quốc gia kết hợp mua sắm, vui chơi giải trí, văn hóa và ẩm thực - tương tự khu Ginza của Nhật Bản cũng là mô hình mà bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), ấp ủ bao năm qua. Bà Thủy Tiên khẳng định VN có thể xây dựng được những khu mua sắm đặc sắc, bởi du khách đi mua sắm không chỉ chăm chăm vào đồ hiệu, mà họ còn sẵn sàng chi tiền để mang về một "lát cắt văn hóa bản địa". Vì vậy, nên tạo điều kiện cho doanh nghiệp xây dựng các tổ hợp mua sắm đa năng với những điều kiện cụ thể. Ví dụ như quy định cứng về tỷ lệ hàng VN chất lượng cao được bày bán tại đây. VN với 34 tỉnh, thành chứa đựng hàng vạn câu chuyện văn hóa độc đáo chính là "mỏ vàng" để khai thác cho mô hình này. Khi đó, hàng Việt sẽ đứng ngang hàng với các thương hiệu xa xỉ trên thế giới.

Cần chính sách ưu đãi cho thương mại du lịch

Khẳng định tiềm năng để VN trở thành "thiên đường mua sắm", song bà Lê Hồng Thủy Tiên cho rằng chính sách hiện nay còn rất nhiều bất cập.

Đầu tiên, hệ thống hoàn thuế VAT cho khách quốc tế hiện quá rườm rà, kém sức cạnh tranh. Muốn khuyến khích du khách chi tiêu, cần cấp bách số hóa và liên thông đồng bộ hệ thống 3 bên: doanh nghiệp (DN) - cơ quan thuế - hải quan dựa trên nền tảng hóa đơn điện tử. Đồng thời, phải cho phép hoàn thuế ngay tại điểm bán đối với một số nhóm hàng đủ điều kiện để kích thích du khách mua sắm liên tục. Song song, mạnh dạn mở lại mô hình mua sắm miễn thuế có kiểm soát bằng công nghệ số (truy xuất điện tử, quản lý hạn mức) tại các khu kinh tế cửa khẩu, khu phi thuế quan, khu thương mại tự do cho cả khách quốc tế và khách Việt.

Cùng với đó, quy hoạch chuyên nghiệp bán lẻ du lịch, xóa bỏ hình ảnh nhếch nhác. Nhà nước cần ban hành tiêu chí đầu tư, cơ sở vật chất tối thiểu nhằm quy hoạch lại các điểm bán lẻ một cách chuyên nghiệp, đưa hàng VN chất lượng cao và có mẫu mã đẹp mắt vào phục vụ du khách một cách sang trọng nhất. Lãnh đạo IPPG bày tỏ mong muốn Chính phủ biến việc này thành chiến lược quốc gia, giao KPI cụ thể cho các bộ ngành: mỗi năm phải đưa được vài trăm đến vài ngàn thương hiệu Việt độc đáo vào các kênh bán lẻ du lịch một cách chuyên nghiệp.

Đưa Việt Nam trở thành điểm đến mua sắm- Ảnh 3.

Những tổ hợp mua sắm kết hợp vui chơi giải trí đẳng cấp sẽ "hút cạn tiền" từ ví du khách

Ảnh: S.G

Để xây dựng được những mô hình outlet thành công, theo bà Thủy Tiên, quan trọng nhất là cần quỹ đất sạch và có chính sách ưu đãi. Bởi bản chất của outlet là bán hàng hiệu giảm giá quanh năm, biên lợi nhuận rất mỏng. Nếu giá đất quá cao, chi phí mặt bằng đắt đỏ thì DN Việt không thể trụ nổi. Khi đó, outlet sẽ biến thành sân chơi riêng của các thương hiệu ngoại. Đặc biệt, cần khẩn cấp gỡ bỏ rào cản trần khuyến mãi 50% vì nếu giảm giá quanh năm mà bị siết trần thì mô hình outlet chưa ra đời đã vi phạm luật.

"Khi một du khách quốc tế đến VN, mở ví mua một sản phẩm Việt mang về nước, đó chính là xuất khẩu tại chỗ. Hình thức này mang lại giá trị gia tăng cực cao vì không tốn chi phí logistics, không chịu rủi ro tỷ giá hay chi phí trung gian. Vì vậy, các DN thương mại du lịch cần được tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, dòng tín dụng hỗ trợ như các DN xuất khẩu truyền thống", bà Thủy Tiên đề xuất.

Từ góc độ DN du lịch, TS Thái Doãn Hồng, Tổng giám đốc Công ty CP Du lịch Công đoàn TP.HCM, cũng kiến nghị Chính phủ có cơ chế thông thoáng hơn để thu hút đầu tư vào hệ thống trung tâm mua sắm miễn thuế, factory outlet, chợ đêm và kinh tế đêm. Đồng thời, cơ quan thuế cũng cần vào cuộc để xây dựng chính sách hoàn thuế, miễn giảm thuế hấp dẫn hơn cho khách quốc tế khi mua sắm tại VN.

Đặc biệt, các trung tâm mua sắm này phải kết nối trực tiếp với DN du lịch. Để tất cả đoàn khách quốc tế đến VN đều có thể được đưa vào hệ thống mua sắm này, tạo nguồn khách ổn định và kích thích chi tiêu.

Khi Nhà nước ưu đãi cơ chế đất đai, DN sẽ cam kết ngược lại bằng các KPI rõ ràng: tỷ lệ hàng Việt, giá thuê ưu đãi cho nghệ nhân, doanh thu xuất khẩu tại chỗ và giải quyết việc làm cho người lao động. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng Chính phủ để biến chiến dịch "Shopping in Vietnam" không còn là khẩu hiệu, mà trở thành một lý do khiến du khách 5 châu tự nguyện mở ví trên đất nước VN.

Bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG)

Mỗi thị trường khách sẽ có tâm lý tiêu dùng khác nhau nên VN cần nghiên cứu riêng từng nhóm khách để phát triển sản phẩm phù hợp, từ khách Đông Nam Á đến khách châu Âu. Quan trọng nhất là phải xây dựng được thương hiệu sản phẩm và truyền thông đủ mạnh để khi nhắc đến VN, khách quốc tế sẽ nghĩ ngay đến những món đồ nhất định phải mua mang về.

TS Thái Doãn Hồng, Tổng giám đốc Công ty CP Du lịch Công đoàn TP.HCM

Nguồn: https://thanhnien.vn/dua-viet-nam-tro-thanh-diem-den-mua-sam-185260526223416351.htm