Ένα παραμύθι για ένα πιάτο

Ως ιθαγενής της επαρχίας Κουάνγκ Ναμ, όλοι γνωρίζουν απέξω το λαϊκό τραγούδι που αντηχεί σαν την ανάσα των βουνών και της θάλασσας: «Πες στους φίλους σου ανάντη να στείλουν κάτω νεαρά τζακφρούτα και να στείλουν πάνω ιπτάμενα ψάρια». Τα ιπτάμενα ψάρια μαγειρεμένα με νεαρά τζακφρούτα είναι ένα αρμονικό μείγμα των ανάντη και κατάντη περιοχών, ένας δεσμός μεταξύ των πηγών και των πεδινών, μεταξύ των λόφων και του απέραντου ωκεανού.

Υλικά για βραστό νεαρό τζακφρούτ με σκουμπρί. Φωτογραφία: Αρχειακό υλικό.

Αυτό το πιάτο έχει βρει τον δρόμο του στα λαϊκά τραγούδια, απαλό σαν νανούρισμα αλλά βαθύ σαν τις φλέβες της γης, αποτελώντας ένα κάλεσμα από το σπίτι για αμέτρητους ανθρώπους από το Κουάνγκ Ναμ που έχουν εγκαταλείψει την πατρίδα τους. Όποιος έχει δοκιμάσει έστω και μία φορά την ελαφρώς στυφή γεύση του νεαρού τζακφρούτ αναμεμειγμένου με τη σάρκα του ιπτάμενου ψαριού θα καταλάβει ότι το αρχαίο τραγούδι δεν είναι απλώς ένας ρομαντικός στίχος, αλλά και ένας ισχυρός δεσμός που συνδέει τα βουνά με τη θάλασσα, συνδέοντας καρδιές με καρδιές.

Η επαρχία Κουάνγκ Ναμ έχει δύο ποτάμια που αποτελούν την κινητήρια δύναμη της γης: τον Βου Τζία και τον Θου Μπον. Τα ποτάμια μεταφέρουν τόσο νερό όσο μεταφέρουν και την ουσία της γης. Από την ίδρυση των χωριών, αυτά τα δύο ποτάμια έχουν μεταφέρει σιωπηλά τις συγκομιδές, έχουν καλλιεργήσει τα όνειρα των κατοίκων και έχουν αποθέσει προσχωσιγενές έδαφος στις όχθες του ποταμού, συντηρώντας γενιές. Ο Θου Μπον δεν είναι απλώς νερό, αλλά και η μνήμη του έθνους.

Το ποτάμι κάποτε αντανακλούσε την εικόνα των μεγάλων, διογκωμένων σκαφών που διέσχιζαν τα κύματα προς τις εκβολές του Χόι Αν. Αυτά τα σκάφη, με τα φαρδιά, διογκωμένα κύτη και τα πανιά τους που φουσκώνουν στον νότιο άνεμο, μετέφεραν σάλτσα ψαριού, αλάτι, κεραμικά, ρύζι και υφάσματα - και τον ιδρώτα και την ικανότητα αμέτρητων τεχνιτών από τους Κιμ Μπονγκ, Ταν Τσάου και Καμ Φο. Αυτά τα σκάφη δεν ήταν μόνο ένα μέσο εμπορίου αλλά και ένα σύμβολο του πνεύματος του λαού Κουάνγκ Ναμ: ανθεκτικό, επίμονο, που ζούσε ανάμεσα στους θαλάσσιους ανέμους διατηρώντας παράλληλα την αρχική του ουσία.

Ο ποταμός Βου Τζία είναι τόσο ήπιος όσο το χέρι μιας μητέρας, αγκαλιάζοντας τα χωράφια, ποτίζοντας τις όχθες και συλλέγοντας προσεκτικά κάθε κόκκο λάσπης για να θρέψει τους χωρικούς μέσα από αμέτρητες ξηρασίες. Αυτός ο ποταμός συντηρεί σιωπηλά χωριά όπως το Τζιάο Θουί, το Άι Νγκία, το Κουάνγκ Χουέ , το Χα Να και το Κιέμ Λαμ. Όπου κι αν έχουν περάσει οι ποταμοί Βου Τζία και Θου Μπον, υπάρχουν ορυζώνες σε πλήρη άνθιση, καταπράσινες προσχωσιγενείς πεδιάδες, ο ήχος των κοκόρων που λαλούν την αυγή και ρουστίκ γεύματα όπου νεαρά τζακφρούτα μαγειρεμένα με μπαρακούντα είναι πάντα η καρδιά του γλεντιού.

Για τους κατοίκους του Κουάνγκ Ναμ, τα νεαρά τζακφρούτ και τα ιπτάμενα ψάρια δεν είναι απλώς δύο συστατικά, αλλά δύο βασίλεια μνήμης. Νεαρά τζακφρούτ από τους λόφους των ορεινών περιοχών, ιπτάμενα ψάρια από τη θάλασσα των πεδινών. Αυτά τα δύο, συγκεντρωμένα σε ένα αχνιστό πήλινο δοχείο, αντιπροσωπεύουν τον αρμονικό συνδυασμό εδάφους, κλίματος και ψυχής της γης. Τα νεαρά τζακφρούτ, κομμένα σε χοντρές φέτες, είναι γλυκά και ντελικάτα, μεταφέροντας το άρωμα του φρέσκου χυμού από τον ήλιο της πλαγιάς. Το πράσινο ιπτάμενο ψάρι, που λαμπυρίζει σαν την πλάτη ενός θαλασσοπουλιού, έχει σφιχτή σάρκα και το αλμυρό άρωμα της θάλασσας κατά την υγρή περίοδο.

Στην επαρχία Κουάνγκ Ναμ, τα ιπτάμενα ψάρια μαγειρεύονται με αλεσμένο κουρκουμά, τσίλι bird's eye, σκόρδο, κρεμμυδάκια και πλούσια σάλτσα ψαριού με γαύρο. Η κατσαρόλα σιγοβράζει σε χαμηλή φωτιά για πολλές ώρες, το νεαρό τζακφρούτ είναι τρυφερό αλλά όχι λιωμένο, το ιπτάμενο ψάρι απορροφά τις γεύσεις χωρίς να διαλύεται και η σάλτσα πήζει σε ένα χρυσοκαφέ χρώμα, ένα μείγμα γης και ήλιου. Πάρτε ένα κομμάτι νεαρό τζακφρούτ και θα νιώσετε το άρωμα της υπαίθρου να ξεδιπλώνεται. Πάρτε ένα κομμάτι ιπτάμενο ψάρι και θα ακούσετε τον ψίθυρο της θάλασσας. Δεν είναι απλώς ένα πιάτο. Είναι μια ιστορία για τα βουνά και τη θάλασσα, το μήνυμα μιας μητέρας στο παιδί της, μια ανάμνηση της εποχής της λιγοστής βροχής και των νυχτών με φεγγάρι, μια αρμονία μεταξύ των δύο ψυχών του λαού του Κουάνγκ Ναμ.

Η γενιά μας μεγάλωσε όταν η χώρα μόλις είχε εισέλθει στην εποχή του συνεταιρισμού. Οι αναμνήσεις είναι από γεύματα ανακατεμένα με καλαμπόκι, πατάτες, μανιόκα και άγουρες μπανάνες· ένας μόνο κόκκος ρυζιού κουβαλούσε τρεις ή τέσσερις φέτες αποξηραμένης μανιόκας. Αναμνήσεις από μαθήματα της Πέμπτης όπου δεν μπορούσαμε να ακούσουμε ούτε μια λέξη επειδή τα στομάχια μας γουργούριζαν από την πείνα. Αναμνήσεις από σκισμένα παντελόνια μπαλωμένα δύο φορές και ξεθωριασμένα άσπρα πουκάμισα λερωμένα με χυλό ρυζιού. Αναμνήσεις από τη συλλογή χαρτιών για μικρές εργασίες, μόνο και μόνο για να λάβουμε κιτρινισμένα, ανακυκλωμένα σημειωματάρια λίγους μήνες αργότερα, τα οποία φυλάμε σαν θησαυρούς.

Αυτές οι δυσκολίες διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα του Κουάνγκ Ναμ: ανθεκτικό, ευθύ και βαθιά αφοσιωμένο στην πίστη και τη στοργή. Το χωριό, το ποτάμι, ο δρόμος, το δέντρο μπανιάν δίπλα στο νερό, η γέφυρα από μπαμπού, το γεύμα από μανιόκα αναμεμειγμένο με σκουμπρί στιφάδο με νεαρό τζακφρούτ... όλα είναι σαν κομμάτια που αποτελούν την ψυχή της πατρίδας, που ρέει με κάθε άνθρωπο από το Κουάνγκ Ναμ που ταξιδεύει μακριά.

Επομένως, τα βρασμένα νεαρά τζακφρούτ με ιπτάμενα ψάρια δεν είναι απλώς φαγητό, αλλά πηγή νοσταλγίας. Είναι ένα κάλεσμα από τις εστίες των προγόνων μας του παρελθόντος. Είναι μια υπενθύμιση ότι ανεξάρτητα από το πού πηγαίνουν οι άνθρωποι από το Κουάνγκ Ναμ, μέσα από αμέτρητες εποχές δυσκολιών, ένα μόνο λαϊκό τραγούδι είναι αρκετό για να τους γυρίσει πίσω στην πατρίδα τους.

Μέσα στη φασαρία μιας ξένης χώρας, σήμερα το πρωί κοίταξα παλιές φωτογραφίες και μόνο που είδα ένα πιάτο με βραστό σκουμπρί με άγουρο τζακφρούτ, δάκρυσα στα μάτια μου, σαν να αντηχούσε ο ήχος του ποταμού Βου Τζία, σαν να άγγιξε τη μνήμη μου η μυρωδιά του προσχωσιγενούς εδάφους του ποταμού Θου Μπον.

Έχω πάει πολύ μακριά, αλλά τα ποτάμια της πατρίδας μου εξακολουθούν να ρέουν ακούραστα προς τις εκβολές των ποταμών Χαν και Ντόι για να συγχωνευθούν με τον απέραντο ωκεανό. Από τις πηγές, νεαρά τζακφρούτ εξακολουθούν να στέλνονται προς τα κάτω, και από την άκρη του ποταμού, ιπτάμενα ψάρια εξακολουθούν να στέλνονται προς τα πάνω.

Πηγή: https://baodanang.vn/co-tich-mot-mon-an-3311013.html