Η άνευ προηγουμένου επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου, η οποία προκάλεσε μαζικά αντίποινα από το Τελ Αβίβ, έχει βυθίσει τη Μέση Ανατολή σε μια νέα σπείρα βίας και αστάθειας, αποδεικνύοντας ότι η σύγκρουση σε αυτή την «πυριτιδαποθήκη» παραμένει ένα από τα πιο σύνθετα, επίμονα και δύσκολα προβλήματα στον κόσμο που πρέπει να επιλυθούν.
 |
| Τα μέρη που συμμετείχαν στην υπογραφή των Συμφωνιών του Όσλο στον Λευκό Οίκο (ΗΠΑ) το 1993. (Πηγή: History.com) |
Επιστρέφοντας στην ιστορία
Από τον 11ο αιώνα π.Χ., το αρχαίο εβραϊκό κράτος εμφανίστηκε στη γη της Παλαιστίνης. Μέχρι τον 8ο αιώνα π.Χ., τα εβραϊκά κράτη καταστράφηκαν και η Παλαιστίνη περιήλθε διαδοχικά υπό την κυριαρχία της Ασσυριακής Αυτοκρατορίας, της Βαβυλωνιακής Αυτοκρατορίας, της Περσικής Αυτοκρατορίας και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας για πολλούς αιώνες, πριν οι Άραβες Μουσουλμάνοι κατακτήσουν την περιοχή.
Η Παλαιστίνη έγινε μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα μέσα του 16ου αιώνα. Με την άνοδο του αντισημιτισμού στην Ευρώπη, ένα κύμα εβραϊκής μετανάστευσης προς την Παλαιστίνη ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1880. Μετά την ήττα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, η Παλαιστίνη έγινε βρετανικό έδαφος το 1918. Στις αρχές της δεκαετίας του 1920 στην Ιερουσαλήμ, ο Αμίν αλ-Χουσεΐνι - ο ηγέτης του παλαιστινιακού αραβικού εθνικιστικού κινήματος - ξεκίνησε ταραχές εναντίον των Εβραίων, αναγκάζοντάς τους να εγκαταλείψουν τη Λωρίδα της Γάζας.
Όταν ξέσπασε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, οι Εβραίοι και οι Άραβες συνεργάστηκαν προσωρινά, τάσσοντας το μέρος των Συμμάχων. Ωστόσο, ορισμένοι εξτρεμιστές Άραβες εθνικιστές, όπως ο αλ-Χουσεΐνι, έτειναν να συνεργάζονται με τους Ναζί, συνεχίζοντας το αντισημιτικό κίνημα στον αραβικό κόσμο. Προς το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, ένα νέο κύμα Εβραίων μεταναστών στην Παλαιστίνη, επιζώντων του Ολοκαυτώματος στην Ευρώπη, αναζωπύρωσε τις εντάσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Μέχρι το 1947, οι Εβραίοι αποτελούσαν το 33% του παλαιστινιακού πληθυσμού, αλλά έλεγχαν μόνο το 6% του παλαιστινιακού εδάφους.
Στις 29 Νοεμβρίου 1947, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε το ψήφισμα 181, διαιρώντας την ιστορική γη της Παλαιστίνης σε ένα αραβικό κράτος και ένα εβραϊκό κράτος, ενώ η Ιερουσαλήμ τέθηκε υπό διεθνή διοίκηση. Οι Εβραίοι δέχτηκαν με ενθουσιασμό το σχέδιο, αλλά οι Άραβες αντιτάχθηκαν σθεναρά, υποστηρίζοντας ότι το 56% των ιστορικών παλαιστινιακών εδαφών θα δινόταν στο εβραϊκό κράτος, συμπεριλαμβανομένου μεγάλου μέρους της εύφορης παράκτιας περιοχής, ενώ οι Άραβες κατείχαν ήδη το 94% της παλαιστινιακής γης και το 67% του πληθυσμού της.
Στις 14 Μαΐου 1948, ο εβραϊκός λαός κήρυξε επίσημα την ίδρυση του Κράτους του Ισραήλ, το οποίο αναγνωρίστηκε και από τις δύο υπερδυνάμεις, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση, σε λιγότερο από μία ώρα. Απρόθυμα να αποδεχτούν αυτή την πραγματικότητα, τα αραβικά έθνη επιτέθηκαν στο Ισραήλ, οδηγώντας στον Πρώτο Αραβοϊσραηλινό Πόλεμο το 1948. Μέχρι το 1949, υπογράφηκε εκεχειρία, αλλά τα περισσότερα από τα παλαιστινιακά εδάφη που είχαν παραχωρηθεί στους Άραβες βάσει του Ψηφίσματος 181 προσαρτήθηκαν από το Ισραήλ, ενώ η Ιορδανία προσάρτησε τη Δυτική Όχθη και η Αίγυπτος κατέλαβε τη Λωρίδα της Γάζας. Το Ισραήλ προσάρτησε επίσης τη Δυτική Ιερουσαλήμ, ενώ η Ανατολική Ιερουσαλήμ τέθηκε προσωρινά υπό ιορδανικό έλεγχο. Έχοντας χάσει όλα τα εδάφη της, ξέσπασε ένα μαζικό κύμα αραβικής μετανάστευσης από την Παλαιστίνη προς τις γειτονικές χώρες.
Το 1964, ο Γιασέρ Αραφάτ ίδρυσε την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ), και ένα χρόνο αργότερα ιδρύθηκε και το πολιτικό κόμμα Φατάχ. Το 1967, οι αραβικές χώρες άρχισαν να σχεδιάζουν μια δεύτερη επίθεση στο Ισραήλ. Σε απάντηση, το Ισραήλ εξαπέλυσε προληπτική επίθεση εναντίον τριών αραβικών χωρών: της Συρίας, της Ιορδανίας και της Αιγύπτου, οδηγώντας στο ξέσπασμα του Πολέμου των Έξι Ημερών. Για άλλη μια φορά, το Ισραήλ πέτυχε νίκη, κατακτώντας τη Δυτική Όχθη (συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ), τη Λωρίδα της Γάζας, τα Υψίπεδα του Γκολάν και τη Χερσόνησο του Σινά.
Μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών, η PLO κατέφυγε στην Ιορδανία και έλαβε υποστήριξη από τον Βασιλιά Χουσεΐν. Το 1970, η PLO επαναστάτησε απροσδόκητα εναντίον του Βασιλιά της Ιορδανίας κατά τη διάρκεια των γεγονότων του «Μαύρου Σεπτέμβρη» και στη συνέχεια μετακινήθηκε στον Νότιο Λίβανο, δημιουργώντας μια βάση για να συνεχίσει τις επιθέσεις στο Ισραήλ. Τον Οκτώβριο του 1973, η Αίγυπτος και η Συρία επιτέθηκαν ξανά στο Ισραήλ στον Οκτωβριανό Πόλεμο, που συνέπεσε με την ιερή εβραϊκή εορτή του Γιομ Κιπούρ. Ωστόσο, για άλλη μια φορά, το Ισραήλ αναδείχθηκε νικηφόρο. Στη συνέχεια, το Ισραήλ επέστρεψε τη χερσόνησο του Σινά στην Αίγυπτο βάσει της Ειρηνευτικής Συμφωνίας του Ντέιβιντ Καμπ του 1978.
Ωστόσο, οι ελπίδες για την αποκατάσταση της ειρήνης στην περιοχή διαψεύστηκαν μετά από μια σειρά επιθέσεων από την PLO και άλλες παλαιστινιακές ένοπλες ομάδες. Το 1982, το Ισραήλ ανταπέδωσε εξαπολύοντας μια ολοκληρωτική επίθεση στον Λίβανο. Οι παλαιστινιακές ένοπλες ομάδες ηττήθηκαν γρήγορα μέσα σε λίγες εβδομάδες. Το αρχηγείο της PLO εκκενώθηκε στην Τυνησία τον Ιούνιο του 1982 με απόφαση του ηγέτη της PLO, Γιάσερ Αραφάτ.
Ταυτόχρονος Ιερός Πόλεμος
Το κίνημα της Παλαιστινιακής Ιντιφάντα (Ταυτόχρονος Ιερός Πόλεμος) ξεκίνησε το 1987, οδηγώντας στη δημιουργία της Χαμάς - μιας δύναμης που υποστήριζε τον ένοπλο αγώνα, σε αντίθεση με την PLO και τη Φατάχ που επικεντρώνονταν στη διπλωματία και την πολιτική. Το 1988, ο Αραβικός Σύνδεσμος αναγνώρισε την PLO ως τον μοναδικό εκπρόσωπο της Παλαιστίνης, δημιουργώντας σύγκρουση μεταξύ των παλαιστινιακών δυνάμεων.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι διεθνείς προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης εντάθηκαν. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1993, οι Συμφωνίες του Όσλο Ι υπογράφηκαν από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Γιτζάκ Ράμπιν και τον πρόεδρο της PLO, Γιασέρ Αραφάτ, παρουσία του Αμερικανού προέδρου Μπιλ Κλίντον, επιτρέποντας στην PLO να αποσυρθεί από την Τυνησία και να εγκαθιδρύσει μια παλαιστινιακή κρατική κυβέρνηση στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας. Ωστόσο, αυτή η ειρηνευτική διαδικασία αντιμετώπισε σημαντική αντίθεση από παλαιστινιακές ισλαμιστικές ομάδες, ιδίως τη Χαμάς και τη Φατάχ.
Τον Σεπτέμβριο του 1995, υπογράφηκε στην Ουάσινγκτον μια νέα ενδιάμεση συμφωνία (οι Συμφωνίες του Όσλο II) για την επέκταση της αυτονομίας στη Δυτική Όχθη. Ωστόσο, στις 4 Νοεμβρίου 1995, ο πρωθυπουργός Γιτζάκ Ράμπιν δολοφονήθηκε από έναν Εβραίο εξτρεμιστή. Το 2004, ο πρόεδρος Αραφάτ πέθανε, φέρνοντας την φαινομενικά αναζωπυρωμένη ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή σε αδιέξοδο.
Μετά από χρόνια ανεπιτυχών διαπραγματεύσεων, η δεύτερη Ιντιφάντα ξέσπασε τον Σεπτέμβριο του 2000, η οποία προκλήθηκε από μια προκλητική επίσκεψη του ισραηλινού ηγέτη της αντιπολίτευσης Αριέλ Σαρόν του κόμματος Λικούντ στο Τζαμί Αλ-Άκσα, με χιλιάδες δυνάμεις ασφαλείας να έχουν αναπτυχθεί μέσα και γύρω από την Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ. Η βία κλιμακώθηκε σε ανοιχτή σύγκρουση μεταξύ των Παλαιστινιακών Εθνικών Δυνάμεων Ασφαλείας και των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, η οποία διήρκεσε καθ' όλη τη διάρκεια του 2004-2005. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το Ισραήλ συνέχισε να ανακτά περιοχές που προηγουμένως ελέγχονταν από την Παλαιστινιακή Αρχή και άρχισε να κατασκευάζει ένα τείχος που χωρίζει τη Λωρίδα της Γάζας από το ισραηλινό έδαφος και να χτίζει οικισμούς στη Δυτική Όχθη. Μέχρι τον Ιούνιο του 2007, το Ισραήλ άρχισε να επιβάλλει χερσαίο, αεροπορικό και θαλάσσιο αποκλεισμό στη Λωρίδα της Γάζας. Τον Φεβρουάριο του 2009, υπογράφηκε εκεχειρία με τη μεσολάβηση της διεθνούς κοινότητας, αν και συνεχίστηκαν σποραδικές συγκρούσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
| Η γη της Παλαιστίνης, με την ιερή πόλη της, την Ιερουσαλήμ, κατέχει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο και για τις τρεις θρησκείες: τον Ιουδαϊσμό, τον Χριστιανισμό και το Ισλάμ. Η Ιερουσαλήμ είναι η ιερότερη πόλη στον Ιουδαϊσμό, η πρώην τοποθεσία εβραϊκών συναγωγών και η πρωτεύουσα του αρχαίου βασιλείου του Ισραήλ. Για τους Χριστιανούς, η Ιερουσαλήμ είναι το μέρος όπου εκτελέστηκε ο Ιησούς και όπου βρίσκεται η Εκκλησία του Παναγίου Τάφου. Για τους Μουσουλμάνους, η Ιερουσαλήμ είναι το μέρος όπου ο Προφήτης Μωάμεθ έκανε το «νυχτερινό του ταξίδι στον παράδεισο» και όπου χτίστηκε το Τζαμί αλ-Άκσα. |
Η ιστορία επαναλαμβάνεται.
Στις 29 Νοεμβρίου 2012, υιοθετήθηκε το ψήφισμα 67/19 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, το οποίο αναβάθμισε την Παλαιστίνη σε «κράτος-παρατηρητή μη μέλους» στον ΟΗΕ. Αυτή η αλλαγή καθεστώτος περιγράφηκε ως αναγνώριση της εθνικής κυριαρχίας της Παλαιστίνης. Ωστόσο, η σύγκρουση μεταξύ Παλαιστίνης και Ισραήλ συνέχισε να ξεσπά συχνά. Το καλοκαίρι του 2014, η Χαμάς εκτόξευσε σχεδόν 3.000 ρουκέτες προς το Ισραήλ και το Τελ Αβίβ ανταπέδωσε με μια μεγάλη επίθεση στη Γάζα. Οι μάχες έληξαν στα τέλη Αυγούστου 2014 με κατάπαυση του πυρός που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση της Αιγύπτου.
Μετά από ένα κύμα βίας μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων το 2015, ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς δήλωσε ότι οι Παλαιστίνιοι δεν θα δεσμεύονται πλέον από την εδαφική διαίρεση που θεσπίστηκε με τις Συμφωνίες του Όσλο. Τον Μάιο του 2018, ξέσπασαν ξανά συγκρούσεις μεταξύ της Χαμάς και του Ισραήλ. Η Χαμάς εκτόξευσε 100 ρουκέτες από τη Γάζα προς το Ισραήλ. Το Ισραήλ ανταπέδωσε με επιθέσεις σε περισσότερους από 50 στόχους στη Γάζα σε διάστημα 24 ωρών.
Το 2018, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τζ. Τραμπ μετέφερε την πρεσβεία των ΗΠΑ από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ, μια αντιστροφή της μακροχρόνιας πολιτικής των ΗΠΑ στο παλαιστινιακό ζήτημα. Αυτή η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ διχάζει περαιτέρω τη Μέση Ανατολή, παρά το γεγονός ότι επαινέθηκε από το Ισραήλ και ορισμένους συμμάχους. Τον Αύγουστο-Σεπτέμβριο του 2020, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και αργότερα το Μπαχρέιν συμφώνησαν να ομαλοποιήσουν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ, και η Σαουδική Αραβία εξετάζει το ενδεχόμενο ομαλοποίησης των σχέσεων με το Τελ Αβίβ. Πριν από αυτό, η Αίγυπτος και η Ιορδανία είχαν ομαλοποιήσει τις σχέσεις τους με το Ισραήλ το 1979 και το 1994, αντίστοιχα.
Η τάση προς την ομαλοποίηση μεταξύ μουσουλμανικών χωρών και Ισραήλ υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και πολλά δυτικά έθνη, αλλά οι παλαιστινιακές δυνάμεις και ορισμένες χώρες έχουν απορρίψει αυτές τις συμφωνίες. Στις 7 Οκτωβρίου, η Χαμάς εκτόξευσε χιλιάδες πυραύλους σε ισραηλινό έδαφος, προκαλώντας εκατοντάδες θύματα. Το Ισραήλ ορκίστηκε για σφοδρά αντίποινα, πυροδοτώντας μια νέα και κλιμακούμενη σύγκρουση μεταξύ Παλαιστίνης και Ισραήλ. Η οδυνηρή ιστορία αστάθειας στη Μέση Ανατολή επαναλαμβάνεται.
[διαφήμιση_2]
Πηγή
Σχόλιο (0)