Giải pháp căn cơ cho hệ thống cao tốc miền Tây

(PLVN) - So với các vùng miền trên cả nước, số lượng cao tốc tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) chưa nhiều. Các dịp lễ, Tết, có những thời điểm người dân phải vất vả khi đi lại vì số lượng phương tiện vượt quá khả năng đáp ứng của hệ thống đường sá.

Một trong những lý do dẫn đến thực trạng này là nền đất tại khu vực chủ yếu được hình thành từ trầm tích phù sa; có cường độ chịu tải rất yếu, dễ bị biến dạng và lún sâu dưới tác động của các công trình xây dựng hoặc tải trọng giao thông lớn.

Để giải quyết căn cơ vấn đề này, mới đây Viện Kinh tế xây dựng đã có báo cáo gửi Bộ Xây dựng so sánh, đánh giá giữa giải pháp xây đường cao tốc trên nền đất với trên cầu cạn tại ĐBSCL.

Theo tính toán, với các cao tốc mặt cắt ngang 17m, 4 làn xe (mỗi làn 3,5m), tốc độ thiết kế 80 - 100km/h, có các điểm dừng xe khẩn cấp cách 4 - 5km/điểm/hướng tại ĐBSCL và Đông Nam Bộ thời gian qua; về thời gian thi công, cao tốc trên nền đất đắp phải xử lý nhiều khâu, thời gian hoàn thành 30 - 36 tháng. Với cao tốc cầu cạn, có thể rút ngắn thời gian khoảng 1,5 lần hoặc nhiều hơn, nghĩa là khoảng 18 tháng.

Về thu hồi đất, cao tốc nền đất phải giải phóng mặt bằng nhiều hơn cao tốc cầu cạn, ảnh hưởng tới nhiều tổ chức, cá nhân. Về tác động đến môi trường tự nhiên, cao tốc nền đất cần khối lượng cát đắp rất lớn, gây ảnh hưởng tiêu cực môi trường. Đặt giả thiết xây 700km cao tốc trên nền đất yếu sẽ cần gần 148 triệu m3 cát, hơn 4 triệu m3 đá; trong khi nếu là cao tốc cầu cạn cần hơn 14 triệu m3, 26 triệu m3 đá, 4 triệu tấn thép… Cao tốc cầu cạn cũng thích ứng với biến đổi khí hậu tốt hơn cao tốc nền đất.

Như vậy, cao tốc cầu cạn có nhiều ưu điểm hơn cao tốc nền đất. Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất là chi phí. Tổng chi phí đầu tư xây dựng cho cả vòng đời dự án với 1km cao tốc nền đất là 223,973 tỷ đồng, trong khi với 1km cầu cạn là 387,484 tỷ đồng. Nói cách khác, cao tốc cầu cạn chi phí xây dựng cao gấp 1,7 lần cao tốc nền đất.

Tuy nhiên, còn một vấn đề khác quan trọng không kém, là tuổi thọ công trình. Theo báo cáo, cao tốc nền đất có tuổi thọ bình quân 30 - 50 năm, phụ thuộc nền đất và điều kiện khai thác. Với cao tốc cầu cạn, tuổi thọ thiết kế tiêu chuẩn 50 - 100 năm, cao gần gấp đôi.

Từ thực tế này, Viện Kinh tế xây dựng đề xuất với các dự án đường cao tốc khu vực ĐBSCL, có thể nghiên cứu áp dụng giải pháp kết hợp giữa phương án cao tốc chạy trên nền đất và cầu cạn tùy theo điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, điều kiện khai thác từng đoạn tuyến. Các đoạn cầu cạn có thể ưu tiên áp dụng tại các đoạn tuyến đặc thù như đô thị có mật độ giao cắt lớn; các vùng bảo tồn thiên nhiên; khu vực thường ngập sâu, vùng đất yếu… Với các đoạn cao tốc nền đất, cần tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện cơ sở khoa học - pháp lý cho việc sử dụng các loại vật liệu thay thế như cát biển, tro xỉ nhiệt điện, vật liệu tái chế… trong đắp nền.

Với việc hàng loạt tuyến cao tốc tại ĐBSCL đang được đề xuất quy hoạch, chuẩn bị triển khai thực hiện như: CT.33 (TP HCM - Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng), CT.36 (Hồng Ngự - Trà Vinh)…; thì báo cáo nêu trên là căn cứ rất quan trọng để cơ quan thẩm quyền quyết định các giải pháp phù hợp, để miền Tây sớm có thêm những tuyến cao tốc mới, giúp người dân đi lại dễ dàng, hàng hóa nhanh chóng lưu thông, phát triển kinh tế - xã hội hơn nữa.

Nguồn: https://baophapluat.vn/giai-phap-can-co-cho-he-thong-cao-toc-mien-tay.html