Gỡ điểm nghẽn chuỗi liên kết sản xuất lúa giống

ĐÀ NẴNG Sản xuất lúa giống mang lại hiệu quả kinh tế cao, tuy nhiên, những hạn chế về vốn, quản trị và liên kết sản xuất đang là những điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ.

Ngày 28/5, Liên minh Hợp tác xã (HTX) TP Đà Nẵng tổ chức tọa đàm “Vai trò của HTX trong liên kết chuỗi sản xuất lúa giống trên địa bàn” nhằm đánh giá thực trạng, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả liên kết sản xuất, tiêu thụ lúa giống theo chuỗi giá trị.

Theo ông Đoàn Ngọc Trung, Phó Chủ tịch Liên minh HTX TP Đà Nẵng, sau sáp nhập, Thành phố có khoảng 960.950ha đất nông nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững. Trong đó, sản xuất lúa và lúa giống là lĩnh vực quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh lương thực, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Tọa đàm nhằm thảo luận các giải pháp nâng cao hiệu quả liên kết sản xuất, tiêu thụ lúa giống theo chuỗi giá trị. Ảnh: L.A.

Tuy nhiên, sản xuất lúa giống là ngành đặc thù, đòi hỏi quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt và sự liên kết chặt chẽ từ khâu nghiên cứu, chọn tạo giống đến tổ chức sản xuất. Những năm gần đây, mô hình liên kết doanh nghiệp - HTX - nông dân đã phát huy hiệu quả tích cực, góp phần ổn định đầu ra, hình thành chuỗi sản xuất khép kín và thúc đẩy nông dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Qua đó, người dân có điều kiện tiếp cận tiến bộ kỹ thuật, nâng cao chất lượng lúa giống, xây dựng thương hiệu sản phẩm và giảm thiểu rủi ro thị trường.

Nhiều mô hình liên kết đã cho thấy hiệu quả rõ nét như HTX Hòa Tiến 1 liên kết với Công ty TNHH Nông nghiệp Đồng Tâm và Công ty cổ phần Giống cây trồng Trung ương Quảng Nam; các HTX tại Hòa Phong, Quế Xuân, Đại Minh, Điện Hồng, Quế Phú... tham gia chuỗi sản xuất với các doanh nghiệp giống cây trồng lớn. Các mô hình này góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm lúa giống.

Dù vậy, khu vực HTX vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như quy mô sản xuất còn manh mún, năng lực quản trị hạn chế, thiếu vốn đầu tư, khó tiếp cận tín dụng, hạ tầng sau thu hoạch chưa đáp ứng yêu cầu, ứng dụng công nghệ số còn chậm và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu chưa cao. Bên cạnh đó, thương hiệu sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường vẫn còn hạn chế.

Mô hình liên kết doanh nghiệp - HTX - nông dân đã hình thành chuỗi sản xuất khép kín và thúc đẩy nông dân chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Ảnh: L.A.

Tại tọa đàm, các HTX cho rằng cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị cho đội ngũ cán bộ HTX, phát huy vai trò liên kết “4 nhà” gồm Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học và doanh nghiệp. Các đại biểu cũng kiến nghị tăng cường chính sách tín dụng ưu đãi; hỗ trợ đầu tư kho chứa, máy sấy, hệ thống bảo quản, cơ giới hóa và hạ tầng giao thông nội đồng nhằm nâng cao năng lực sản xuất.

Bên cạnh đó, cần hoàn thiện cơ chế hợp đồng liên kết theo hướng rõ ràng, minh bạch, có chế tài cụ thể để hạn chế tình trạng phá vỡ cam kết, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, HTX và nông dân. Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và nhật ký điện tử cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính minh bạch của chuỗi liên kết và gia tăng giá trị sản phẩm.

Ông Triệu Tấn Phú, Giám đốc Công ty TNHH ThaiBinh Seed miền Trung - Tây Nguyên cho biết, doanh nghiệp hiện liên kết sản xuất với 17 HTX với diện tích khoảng 1.450 - 1.500ha mỗi năm, thu mua từ 6.000 - 7.000 tấn lúa giống, chiếm khoảng 1/3 diện tích liên kết của toàn vùng.

Hằng năm, diện tích sản xuất lúa giống tại Đà Nẵng đạt trên 5.000ha. Ảnh: L.A.

Theo ông Phú, để nâng cao hiệu quả liên kết giữa doanh nghiệp và HTX, các HTX cần tiếp tục nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, quản lý chất lượng, điều phối thời vụ, bảo vệ quyền lợi nông dân, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và lựa chọn cơ cấu giống phù hợp với nhu cầu thị trường. Người dân tham gia sản xuất giống cũng cần tuân thủ nghiêm quy trình kỹ thuật và các cam kết liên kết.

“Cần tiếp tục xây dựng các vùng sản xuất tập trung, ổn định, tạo thuận lợi cho sản xuất và tiêu thụ. Về phía doanh nghiệp, ThaiBinh Seed cam kết cung ứng giống chất lượng, chuyển giao kỹ thuật, đầu tư cơ sở vật chất và duy trì các hợp đồng liên kết minh bạch với HTX, hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu có giá trị kinh tế cao và phát triển nông nghiệp bền vững”, ông Phú nhấn mạnh.

Hiện Đà Nẵng có 764 HTX đang hoạt động, trong đó 458 HTX nông nghiệp (gần 60%), riêng HTX sản xuất lúa và lúa giống khoảng 110 đơn vị (chiếm 24% trong lĩnh vực nông nghiệp). Hằng năm, diện tích sản xuất lúa giống đạt trên 5.000ha, sản lượng khoảng 25.700 tấn, cơ bản đáp ứng nhu cầu của Thành phố và cung ứng cho khu vực miền Trung. Có khoảng 33 doanh nghiệp và đơn vị tham gia liên kết sản xuất giống lúa, bước đầu hình thành chuỗi giá trị và mở ra hướng phát triển ổn định hơn cho nông dân.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/go-diem-nghen-chuoi-lien-ket-san-xuat-lua-giong-d813613.html