Thiết kế công trình để... giấu đi

Công trình phòng thủ có vai trò hết sức quan trọng trong thế trận quốc phòng toàn dân. Hệ thống sở chỉ huy các cấp, các công trình cất giấu vũ khí, khí tài, trang thiết bị quân sự... được xây dựng trong những năm qua có sự đóng góp quan trọng của Trung tâm Tư vấn khảo sát thiết kế công trình quốc phòng.

Nhìn vào cơ ngơi hiện đại của Trung tâm hôm nay, ít ai hình dung được những ngày đầu thành lập, "gia tài" của những người lính khảo sát, thiết kế chỉ gói gọn trong vài chiếc máy kinh vĩ đời cũ và những cuốn sổ tay ghi chép thực địa.

Là một trong những người gắn bó với đơn vị từ giai đoạn đầu, Đại tá Lương Sỹ Hoàng, Phó giám đốc Trung tâm vẫn vẹn nguyên ký ức về những ngày gian khó. Khi ấy, chàng kỹ sư trẻ cùng đồng đội chỉ mang theo chiếc máy kinh vĩ cũ kỹ, sổ tay và thước đo, hành quân vào những vùng biên giới xa xôi, nơi rừng sâu, núi thẳm để thực hiện nhiệm vụ. Đặc điểm của công trình chiến đấu, công trình quốc phòng thường phải đặt ở nơi hiểm yếu, bí mật. Để tìm ra vị trí đáp ứng được các yêu cầu khắt khe, những người lính công binh phải đi bộ hàng tuần trong rừng sâu, đo đạc từng mét vuông đất với sự cẩn trọng, tính toán kỹ lưỡng. Có những công trình phải tác nghiệp trong hang tối, nơi không khí loãng, độ ẩm cao, đèn pin chỉ soi rõ được vài mét. Trong không gian ấy, các anh phải quan sát, cảm nhận từng mạch nước ngầm hay vết nứt của vách đá để đưa ra những phương án thiết kế tối ưu.

"Đó là hành trình vô cùng gian khổ. Có những chuyến đi kéo dài vài tháng, vào tận rừng sâu, biên giới, nơi mà trên bản đồ địa hình vẫn là "tọa độ trắng"; việc trèo đèo, lội suối, dầm mưa, thậm chí sốt rét là chuyện thường xuyên. Nhưng mệt mỏi sẽ tan biến khi nhìn thấy bản vẽ trên giấy trở thành những công trình kiên cố, tối ưu cho nhiệm vụ quốc phòng”, Đại tá Lương Sỹ Hoàng chia sẻ.

Cán bộ Trung tâm Tư vấn khảo sát thiết kế công trình quốc phòng thực hiện giám sát thi công tại công trình cầu cảng Bắc Vàn (Quảng Ninh).

Trực tiếp thiết kế các công trình chiến đấu, đội ngũ cán bộ, kỹ sư của Trung tâm là những người nắm rõ nhất từng tọa độ, yêu cầu đặc thù của công trình. Do đó, ngoài năng lực chuyên môn, yêu cầu tiên quyết đối với họ là bản lĩnh chính trị vững vàng và lòng trung thành tuyệt đối. Ý thức sâu sắc nhiệm vụ, mỗi người đều nằm lòng lời thề son sắt: “Sống để dạ, chết mang đi”. Ngay cửa Phòng Thiết kế công trình, dòng chữ “Bí mật là kháng lực cao nhất của công trình” được treo nổi bật, đây là lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho Bộ đội Công binh và đã trở thành kim chỉ nam đối với các kỹ sư trong thực hiện nhiệm vụ. Bởi vì, khác với các kiến trúc sư dân sự vẽ nên những tòa nhà để phô diễn vẻ đẹp ra bên ngoài, cho mọi người ngắm, thì đội ngũ kỹ sư công trình quốc phòng thiết kế những công trình kiên cố để... giấu đi, chuẩn bị cho những tình huống tác chiến xảy ra.

Làm chủ công nghệ, vững vàng vị thế đầu ngành

Theo Đại tá Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Trung tâm Tư vấn khảo sát thiết kế công trình quốc phòng, những năm qua, đơn vị đã hoàn thành vượt kế hoạch hàng trăm dự án chiến lược và công trình trọng điểm quốc gia. Từ năm 2004, với phương châm “vừa khảo sát, thiết kế vừa thi công”, đơn vị đã khảo sát, thiết kế hàng trăm ki-lô-mét đường tuần tra biên giới trải dài từ Bình Phước, Kon Tum, Đắk Nông, qua Nghệ An, Thanh Hóa, ngược lên các tỉnh biên giới phía Bắc và tuyến biên giới Tây Nam. Không chỉ khảo sát thiết kế xây dựng hệ thống công trình chiến đấu đáp ứng yêu cầu tác chiến trên đất liền, Trung tâm còn liên tục cử lực lượng ra các đảo ven bờ, gần bờ trong đó có cả các đảo thuộc đặc khu Trường Sa khảo sát, thiết kế bổ sung hệ thống công trình chiến đấu nhằm tăng cường khả năng phòng thủ hướng biển.

Song song với đó, đơn vị đã khẳng định năng lực vượt trội trong việc thiết kế hệ thống đường thử nghiệm khí tài mới, thao trường bắn tỉa phục vụ Hội thao Army Games, đường diễu duyệt Lễ kỷ niệm A80 tại thao trường TB-4 và các hạng mục diễn tập hiệp đồng quân, binh chủng tại thao trường TB-1. Đặc biệt, tinh thần cơ động, sẵn sàng chiến đấu của người lính công binh còn tỏa sáng qua các nhiệm vụ khẩn cấp như làm bến vượt cầu phao Phong Châu, cầu phao Đoan Hùng, xử lý sạt lở núi Ia (Bắc Giang), cũng như tham gia tôn tạo các di tích quốc gia đặc biệt như địa đạo Vịnh Mốc, đường kéo pháo Điện Biên Phủ, di tích hang Cốc Bó...

Cán bộ Trung tâm Tư vấn khảo sát thiết kế công trình quốc phòng thực hiện giám sát thi công tại công trình cầu cảng Bắc Vàn (Quảng Ninh). 

Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới đòi hỏi các công trình phòng thủ phải được xây dựng tại các vị trí trọng yếu, đặc biệt là hướng biển, đảo. Trung tâm đã bám sát yêu cầu, mở rộng phạm vi công việc trong đó có công tác tư vấn, thiết kế các công trình cầu cảng quân sự.

Đại tá Nguyễn Thanh Quang cho biết: Đây là nhiệm vụ mới, yêu cầu chuyên môn cao và có tính đặc thù trong cả công tác khảo sát lẫn thiết kế. Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ của Trung tâm đã không ngừng học hỏi, nắm bắt, làm chủ tính toán thiết kế, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Điển hình một số dự án Trung tâm thực hiện khảo sát, thiết kế thời gian qua như: Cầu cảng Bắc Vàn (Quảng Ninh); cầu cảng Hòn Mê (Thanh Hóa); cầu cảng Lý Sơn (Quảng Ngãi); cầu cảng Bình Ba (Khánh Hòa); cảng Hang Tiền (An Giang).... Những công trình này không chỉ tăng cường tiềm lực quốc phòng mà còn góp phần phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương.

Có dịp đến tham quan tại công trình cầu cảng Bắc Vàn, công trình lưỡng dụng chiến lược, nơi Trung tâm đảm nhiệm từ khảo sát, lập dự án, thiết kế đến giám sát thi công, chúng tôi càng thấu hiểu sự khắt khe, nghiêm túc trong các nhiệm vụ của đơn vị. Để bảo đảm chất lượng, tổ giám sát của Trung tâm luôn túc trực cùng đơn vị thi công tại công trường bất kể giờ giấc, thời tiết khắc nghiệt.

Trực tiếp giám sát tại đây, Thiếu tá Đoàn Ngô Anh Tuấn, Phòng Thiết kế cầu đường cho biết: “Nếu khâu khảo sát, thiết kế xác lập giải pháp kết cấu và định hình công năng của công trình trên trang giấy thì giám sát kỹ thuật chính là “người gác cổng”, kiểm soát quy trình thi công để hiện thực hóa các thông số kỹ thuật vào công trình. Chúng tôi phải bám sát công trường, kiểm soát nghiêm ngặt từ mác bê tông đến từng mối hàn cốt thép chịu lực ẩn sâu dưới lòng biển. Chỉ một chút lơ là sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ, độ an toàn và công năng của công trình”.

Từ hệ thống sở chỉ huy kiên cố đến những cung đường tuần tra biên giới dọc chiều dài đất nước; từ những hầm ngầm xuyên lòng núi đá đến những công trình chắn sóng nơi hải đảo xa xôi, mỗi công trình là một cột mốc đánh dấu sự trưởng thành về trình độ, năng lực của đơn vị. Ở tuổi 25, Trung tâm Tư vấn khảo sát thiết kế công trình quốc phòng tiếp tục sáng tạo, không ngừng nâng cao trình độ, vươn lên làm chủ trang bị và khoa học kỹ thuật đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, khẳng định vị trí là đơn vị đầu ngành toàn quân về công tác khảo sát, thiết kế công trình quốc phòng, xứng đáng với truyền thống “Mở đường thắng lợi” của Bộ đội Công binh anh hùng.

Trải qua 25 năm xây dựng và phát triển, những thành tích xuất sắc trong công tác của Trung tâm Tư vấn khảo sát thiết kế công trình quốc phòng đã được Đảng, Nhà nước, Quân đội ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý: 2 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì; Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba; bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; nhiều năm liền được tặng danh hiệu Đơn vị Quyết thắng, Đảng bộ trong sạch vững mạnh; nhiều tập thể, cá nhân được khen thưởng với nhiều hình thức. Kỷ niệm 25 năm Ngày truyền thống, Trung tâm lần thứ 3 vinh dự đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì.

Nguồn: https://www.qdnd.vn/nuoi-duong-van-hoa-bo-doi-cu-ho/hanh-trinh-tiep-noi-truyen-thong-mo-duong-thang-loi-1042065