Học sinh nghiên cứu ứng phó biến đổi khí hậu

Trước các vấn đề về biến đổi khí hậu, nhiều học sinh thành phố Đà Nẵng đã chủ động phát triển các ý tưởng, nghiên cứu hiệu quả.

Thành viên đội SGB nhận giải tại cuộc thi. Ảnh: NVCC

Các dự án sáng tạo từ trang phục cứu hộ thông minh đến hệ thống cảnh báo sạt lở, đã đoạt giải thưởng cao trong nhiều cuộc thi. Đây là đóng góp thiết thực, mang lại giải pháp cộng đồng trước những thách thức toàn cầu.

Công nghệ phục vụ cộng đồng

Trần Tiến Anh (lớp 12A7), Đội trưởng đội SGB, Trường THPT FPT Đà Nẵng (phường Ngũ Hành Sơn), cho hay qua tìm hiểu, đội nhận thấy trang thiết bị cứu hộ truyền thống của lực lượng cứu hộ, cứu nạn vẫn chưa đồng bộ. Các thiết bị định vị, cảm biến, liên lạc dễ hư hỏng, chủ yếu bảo hộ thụ động, thiếu khả năng tự động phát hiện nguy hiểm, giám sát sức khỏe người mặc hoặc kết nối dữ liệu. Vì vậy, đội đã nghiên cứu, thiết kế và chế tạo “Bộ trang phục cứu hộ thông minh tích hợp áo phao CO2”.

Tiến Anh chia sẻ, bộ trang phục cứu hộ thông minh vừa bảo hộ vật lý vừa tích hợp áo phao CO2, cảm biến sinh tồn, GPS, truyền dữ liệu IoT, cảnh báo SOS và trợ lý AI. Cụ thể, trang phục dùng vật liệu chống thấm, có dải phản quang nâng cao khả năng nhận diện trong điều kiện thiếu sáng. Áo phao CO2 thiết kế gọn nhẹ ở trạng thái chờ, có thể kích hoạt bơm phồng túi khí nhanh, tạo lực nổi giúp người mặc an toàn trên mặt nước.

Hệ thống điện tử được bố trí trong các túi ẩn, với rãnh đi dây ngầm và lớp bảo vệ nhằm hạn chế va đập, đứt dây hoặc ngấm nước. Bộ xử lý trung tâm là vi điều khiển ESP32, giúp hệ thống dễ dàng nhận dữ liệu từ cảm biến nhịp tim, nhiệt độ cơ thể, GPS và nút SOS. Dữ liệu này được xử lý tại thiết bị và gửi về hệ thống quản lý qua module truyền tin như SIM/4G. Đồng thời trên nền tảng bảng điều khiển web, trung tâm chỉ huy có thể theo dõi vị trí, định danh người mặc, chỉ số sinh tồn và trạng thái cảnh báo theo thời gian thực.

“Điểm nổi bật của sản phẩm nằm ở sự kết hợp giữa bảo hộ vật lý và công nghệ số, tạo nên giá trị riêng so với trang bị cứu hộ truyền thống. Về giá thành, đội định hướng sử dụng linh kiện phổ biến trong nước để giảm chi phí và hướng tới sản xuất số lượng lớn”, Tiến Anh chia sẻ.

Nguyễn Hà Vy (lớp 11A9), thành viên đội SGB, cho hay trong tương lai, đội dự định phát triển sản phẩm theo ba hướng: hoàn thiện kỹ thuật; mở rộng khả năng kết nối; thương mại hóa. Đội kỳ vọng tiếp tục tối ưu quy trình sản xuất, chuẩn hóa thiết kế, kiểm định an toàn và hợp tác với các đơn vị phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, ban chỉ huy phòng chống thiên tai để thử nghiệm.

Nghiên cứu này đã đoạt giải Nhất cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp thành phố 2025 - 2026, do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức; giải Nhì cuộc thi U-Invent 8 - bảng THPT toàn quốc, do Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh (Đại học Đà Nẵng) phối hợp Thành đoàn và Hội Sinh viên thành phố tổ chức.

Cô Hoàng Đỗ Tú Quyên, giáo viên hướng dẫn đội SGB, nhận định các em đã áp dụng kiến thức để giải quyết vấn đề thực tế, phục vụ cộng đồng bằng công nghệ. Cô tin rằng nếu được đầu tư, kiểm định và thử nghiệm ở quy mô lớn hơn, sản phẩm hoàn toàn có thể trở thành giải pháp tiềm năng, hỗ trợ lực lượng cứu hộ, dân quân, tình nguyện viên và ngư dân tại Việt Nam.

Thành viên đội C.A.C nhận giải tại cuộc thi. Ảnh: NVCC

Công cụ đắc lực

Để ứng phó biến đổi khí hậu và vấn đề sạt lở đất tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, 5 học sinh đội C.A.C, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (phường An Hải) đã nghiên cứu “Hệ thống phát hiện và cảnh báo sạt lở đất”. Hệ thống này đoạt giải Ba tại cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2025, do Samsung Việt Nam phối hợp Bộ Tài chính và Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia tổ chức, nhằm thúc đẩy giáo dục STEM tại Việt Nam.

Lê Anh Tú (lớp 12A5), Đội trưởng đội C.A.C cho biết, đội nhận thấy tần suất sạt lở đất ngày càng tăng, đe dọa tính mạng, tài sản của người dân. Vì vậy, mục tiêu của hệ thống là phát hiện, cảnh báo sớm tín hiệu sạt lở, giúp người dân có thời gian ứng phó, sơ tán và giảm thiểu thiệt hại.

Hệ thống gồm phần cứng và phần mềm. Phần cứng là các thiết bị đặt tại sườn dốc, chân đồi và những nơi từng xảy ra sạt lở. Các cảm biến thu thập dữ liệu độ ẩm, lượng mưa, độ bão hòa nước, độ nghiêng bề mặt đất, kết hợp dữ liệu địa chất (độ kết dính, độ xốp) để tính toán mức độ sạt lở. Nếu nguy cơ sạt lở đạt hơn 70%, hệ thống phát cảnh báo qua loa. Phần mềm là trang web cập nhật toàn bộ thông tin phần cứng ghi nhận, giúp chính quyền có cái nhìn tổng quan và chính xác về tình trạng sạt lở từng khu vực.

“Hệ thống sẽ thống kê các vụ sạt lở lớn, nhỏ và tổng hợp thông báo cho chính quyền, hỗ trợ tối đa quá trình ứng phó và khắc phục thiệt hại. Với những lợi ích này, đội hy vọng hệ thống trở thành công cụ đắc lực để người dân cũng như cơ quan chức năng ứng phó sạt lở đất”, Anh Tú mô tả nguyên lý hoạt động.

Lê Đức Chính (lớp 12A5), thành viên đội C.A.C, cho biết chi phí phần cứng khoảng 400 nghìn đồng, phần mềm hoàn toàn miễn phí. Về thương mại hóa, đội dự kiến sẽ bán sản phẩm dưới dạng bản quyền nếu cơ quan, đơn vị mua và lắp đặt. Nếu mở rộng thành sản phẩm thương mại, đội sẽ điều chỉnh chi phí phù hợp. Tương lai, đội sẽ cải tiến nhiều loại cảm biến khác để cân chỉnh độ rủi ro và mong muốn hợp tác với cơ quan chức năng để triển khai hệ thống rộng rãi hơn.

Nguồn: https://baodanang.vn/hoc-sinh-nghien-cuu-ung-pho-bien-doi-khi-hau-3338731.html