Melestarikan 'jiwa' bangsa seperti yang diajarkan Paman Ho.

QTO - Selama bertahun-tahun, Komite Partai dan masyarakat Komune Ta Rut telah mengkonkretkan studi dan penelaahan ideologi, etika, dan gaya Ho Chi Minh melalui berbagai metode praktis dalam melestarikan dan mempromosikan identitas budaya nasional. Melestarikan nilai-nilai tradisional bukan hanya tanggung jawab tetapi juga kekuatan pendorong untuk memperkuat solidaritas, menstabilkan kehidupan spiritual, dan mendorong pembangunan sosial-ekonomi berkelanjutan di daerah tersebut.

Sức sống mới từ sự đoàn kết

Sau khi sáp nhập từ 3 xã Tà Rụt, A Vao và Húc Nghì, xã Tà Rụt mới trở thành địa bàn có diện tích rộng lớn với sự giao thoa văn hóa đặc sắc giữa đồng bào dân tộc Pa Kô và Bru-Vân Kiều. Hiện nay, xã có trên 90% dân số là người dân tộc thiểu số (DTTS), tạo nên một không gian văn hóa đa dạng và phong phú.

Thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Đảng ủy xã Tà Rụt đã gắn nội dung này với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Nhờ đó, việc bảo tồn văn hóa ngày càng đi vào đời sống, lan tỏa mạnh mẽ đến từng hộ gia đình và thôn bản. Các lễ hội truyền thống lớn như: A Riêu Piing (lễ bốc mộ), A Za (mừng lúa mới) hay tục đi sim của đồng bào DTTS vẫn được duy trì, trở thành sợi dây kết nối cộng đồng.

Đặc biệt, năm 2023, lễ hội A Riêu Piing của người Pa Kô đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là niềm tự hào và cũng là động lực để cán bộ, Nhân dân xã Tà Rụt quyết tâm hơn trong việc giữ gìn “hồn cốt” dân tộc.

Người Pa Kô ở xã Tà Rụt sinh hoạt văn hoá, văn nghệ truyền thống - Ảnh: K.S

Phó Chủ tịch UBND xã Tà Rụt Hồ Văn Phong cho biết: “Xã luôn quán triệt các nghị quyết của Đảng về phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Chúng tôi xác định việc bảo tồn văn hóa gắn với học tập và làm theo gương Bác là nhiệm vụ trọng tâm để xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở. Thời gian qua, từ nguồn lực của các chương trình mục tiêu quốc gia, chính quyền địa phương đã chủ động bố trí kinh phí, địa điểm và phối hợp tổ chức các lớp truyền dạy dân ca, dân vũ, nghề đan lát truyền thống cho thế hệ trẻ”.

Sự đoàn kết giữa hai dân tộc Bru-Vân Kiều và Pa Kô tại địa phương không chỉ thể hiện qua các ngày hội đại đoàn kết mà còn qua việc cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, từng bước xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh.

Tâm huyết của những người “giữ lửa”

Lan tỏa phong trào học tập và làm theo gương Bác, đội ngũ nghệ nhân tại địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ văn hóa truyền thống. Toàn xã có 8 nghệ nhân ưu tú qua các thời kỳ, hiện 4 nghệ nhân còn sống đang tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, gương mẫu trong việc bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống quê hương. Nghệ nhân Ưu tú Mai Hoa Sen ở thôn Apul-Ka Hẹp là một điển hình. Dù tuổi đã cao, ông vẫn miệt mài gìn giữ và truyền dạy tiếng khèn, tiếng đàn ta lư trong cộng đồng.

Là một nghệ nhân đa năng, ông Sen không chỉ thành thạo việc chế tác và sử dụng các loại nhạc cụ truyền thống mà còn là người am hiểu sâu sắc các làn điệu dân ca Pa Kô. Ông chia sẻ: “Học Bác là học ở sự tận tụy và lòng yêu nước. Với tôi, yêu nước chính là giữ gìn được tiếng nói, điệu hát và nhạc cụ của cha ông mình. Tôi còn sức là còn dạy, chỉ mong các cháu thanh niên sau này không quên cội nguồn”. Không quản ngại khó khăn, ông Sen tích cực tham gia các buổi sinh hoạt văn hóa của xã, truyền dạy cách chỉnh âm khèn và các làn điệu dân ca Pa Kô cho thế hệ trẻ.

Nghệ nhân Ưu tú Mai Hoa Sen giới thiệu nhạc cụ truyền thống của quê hương - Ảnh: K.S

Tiếp nối thế hệ đi trước, anh Hồ Xuân Niên ở thôn A Liêng là một trong những thanh niên tích cực tham gia gìn giữ văn hóa dân tộc. Ý thức rõ trách nhiệm của thanh niên đối với di sản quê hương, anh đã chủ động học hỏi các nghệ nhân lớn tuổi để nắm bắt kỹ thuật biểu diễn nhạc cụ và dân ca truyền thống. Hiện anh là thành viên nòng cốt trong Câu lạc bộ dân ca, dân vũ của xã, đồng thời tham gia sinh hoạt trong Chi hội Văn học nghệ thuật các DTTS tỉnh Quảng Trị.

Anh Hồ Xuân Niên chia sẻ: “Việc hiểu và thực hành văn hóa truyền thống giúp thế hệ trẻ nâng cao ý thức trách nhiệm với quê hương. Hiện nay, thanh niên Tà Rụt không chỉ tham gia lễ hội để vui chơi mà còn để học hỏi, gìn giữ giá trị văn hóa dân tộc”.

Hướng đến sản phẩm du lịch đặc trưng

Công tác bảo tồn văn hóa ở Tà Rụt không chỉ dừng lại ở các hoạt động phong trào mà đang được địa phương định hướng gắn liền với phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân. Theo định hướng phát triển của địa phương trong giai đoạn tới, việc khai thác hợp lý các giá trị văn hóa truyền thống sẽ là một trong những hướng đi quan trọng.

Hiện nay, xã Tà Rụt đang từng bước khôi phục và phát triển các nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát mây tre, gắn với các mô hình du lịch cộng đồng. Một số sản phẩm truyền thống như nhạc cụ (đàn ta lư, khèn bè...), đồ dùng sinh hoạt (gùi, vật dụng đan lát...) của người Pa Kô, Vân Kiều đang được khuyến khích gìn giữ, giới thiệu đến du khách. Các đội văn nghệ tại thôn bản không chỉ phục vụ sinh hoạt văn hóa tại chỗ mà còn sẵn sàng tham gia biểu diễn phục vụ khách tham quan.

Lớp trẻ ở xã Tà Rụt chủ động gặp gỡ các nghệ nhân cao tuổi để sưu tầm, ghi chép các phong tục tập quán dân tộc - Ảnh: K.S

“Định hướng trong thời gian tới của xã là tiếp tục thực hiện các kế hoạch phát triển văn hóa đã đề ra. Chúng tôi sẽ tập trung rà soát, hỗ trợ các nghệ nhân truyền dạy nghề, đồng thời huy động các nguồn lực đầu tư thiết chế văn hóa cơ sở. Mục tiêu là đưa văn hóa Pa Kô, Vân Kiều trở thành nét  đặc trưng gắn với phát triển du lịch cộng đồng, góp phần nâng cao đời sống người dân, thúc đẩy giảm nghèo bền vững”, ông Hồ Văn Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Tà Rụt cho biết thêm.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của người dân, văn hóa truyền thống ở Tà Rụt đang từng bước được bảo tồn và phát huy trong đời sống hiện đại. Những làn điệu dân ca, thanh âm nhạc cụ dân tộc vẫn vang vọng giữa đại ngàn, thể hiện tình yêu quê hương, ý thức giữ gìn bản sắc và niềm tin của đồng bào nơi đây vào sự phát triển bền vững theo lời Bác Hồ kính yêu.

Kô Kăn Sương

Nguồn: https://baoquangtri.vn/van-hoa/202605/gin-giu-hon-cot-dan-toc-theo-loi-bac-day-cf35685/