Kinh tế đồi rừng mở lối sinh kế bền vững

Kinh tế đồi rừng đang mở ra hướng phát triển quan trọng cho nhiều địa phương của Hải Phòng. Tại phường Nguyễn Trãi, các mô hình khai thác rừng gắn với bảo vệ môi trường đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét.

Diện tích rừng chiếm 60% tổng diện tích tự nhiên của phường Nguyễn Trãi. Ảnh: THÀNH CHUNG

Hiệu quả bước đầu

Phường Nguyễn Trãi có 45,48 km² diện tích đồi rừng, chiếm 60% diện tích toàn phường. Trong đó có 500 ha rừng dẻ và 1.000 ha rừng hỗn giao. Nhiều năm qua, địa phương từng bước chuyển hướng từ khai thác rừng đơn thuần sang phát triển kinh tế theo hướng bền vững, coi rừng là tư liệu sản xuất lâu dài.

Rừng dẻ là loại rừng đặc trưng, phân bố tập trung tại các khu vực đồi núi. Hiện nay, phần lớn diện tích này được giao khoán cho các gia đình quản lý, bảo vệ. Thay vì khai thác gỗ như trước, người dân chủ yếu khai thác lâm sản phụ, kết hợp trồng xen cây nông nghiệp và chăn nuôi dưới tán rừng.

Mô hình nuôi gà đồi dưới tán dẻ được nhiều hộ dân áp dụng, mang lại hiệu quả kinh tế ổn định. Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, gà nuôi có chất lượng tốt, đầu ra tương đối ổn định, góp phần hình thành thương hiệu sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Cùng với rừng dẻ, mô hình trồng cây dược liệu dưới tán rừng và trên đất đồi sản xuất đang phát triển tại phường Nguyễn Trãi. Nhiều hộ dân chủ động chuyển đổi diện tích đất rừng sản xuất sang trồng các loại dược liệu có giá trị kinh tế như kim ngân hoa, diệp hạ châu, xạ đen...

Theo người dân địa phương, trồng dược liệu đòi hỏi quy trình chăm sóc nghiêm ngặt, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, nhưng bù lại giá trị thu nhập cao hơn nhiều so với cây trồng truyền thống. Mỗi ha dược liệu cho thu nhập gấp nhiều lần trồng lúa, màu, đồng thời góp phần bảo vệ đất và hệ sinh thái rừng.

Ông Đường Quang Chiến, một hộ trồng dược liệu lâu năm chia sẻ việc phát triển cây thuốc không chỉ mang lại thu nhập cho gia đình mà còn góp phần bảo tồn nguồn dược liệu bản địa, tạo hướng đi mới cho kinh tế đồi rừng.

Những năm gần đây, một số mô hình kinh tế đồi rừng tại phường Nguyễn Trãi bước đầu gắn với hoạt động du lịch sinh thái, trải nghiệm. Không gian rừng dẻ, vùng trồng dược liệu và cảnh quan làng quê tạo điều kiện để phát triển các sản phẩm du lịch gắn với nông - lâm nghiệp.

Vào mùa dẻ chín, nhiều hộ dân kết hợp đón khách tham quan, trải nghiệm thu hoạch dẻ, thưởng thức sản vật địa phương, qua đó gia tăng giá trị kinh tế từ rừng, đồng thời quảng bá hình ảnh địa phương. Nhờ năng động với mô hình sản xuất dưới tán rừng, thu nhập bình quân đầu người của phường Nguyễn Trãi đạt 75 triệu đồng/người/năm.

Tạo động lực phát triển mới

Nhờ mô hình kinh tế đồi rừng, người dân ở phường Nguyễn Trãi có việc làm, tăng thu nhập. Ảnh: PHƯƠNG LINH

Hiện nay, phần lớn các mô hình kinh tế đồi rừng vẫn mang tính hộ, quy mô nhỏ, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm chưa chặt chẽ. Công tác sơ chế, bảo quản lâm sản, dược liệu còn hạn chế, khiến giá trị gia tăng chưa tương xứng với tiềm năng.

Hạ tầng giao thông, dịch vụ phục vụ phát triển du lịch sinh thái tại các khu vực đồi rừng còn thiếu đồng bộ, ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư và mở rộng mô hình.

Trước thực tế đó, phường Nguyễn Trãi xác định phát triển kinh tế đồi rừng phải gắn với tái cơ cấu lâm nghiệp theo hướng nâng cao giá trị. Địa phương định hướng cải tạo rừng sản xuất, đưa các giống cây bản địa, cây gỗ lớn và cây có giá trị kinh tế cao vào trồng, từng bước hình thành rừng đa tầng, đa mục tiêu.

Song song với đó, địa phương khuyến khích mở rộng diện tích trồng dược liệu, cây ăn quả hữu cơ, gắn với hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng vùng sản xuất tập trung và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Một trong những hướng đi được địa phương xác định là phát triển du lịch trải nghiệm rừng gắn với các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn. Việc kết nối rừng dẻ, vùng trồng dược liệu với các điểm di tích sẽ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, kéo dài thời gian lưu trú của du khách, tạo thêm việc làm cho người dân.

Đây được coi là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao giá trị kinh tế đồi rừng, đồng thời bảo tồn cảnh quan, gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Phường Nguyễn Trãi đang tích cực phối hợp với các cấp, ngành để tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án đầu tư phát triển du lịch, nghỉ dưỡng sinh thái trên địa bàn, trong đó có khu vực hồ Bến Tắm. Các dự án này được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - dịch vụ, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng bền vững.

Ông Phùng Văn Khiêm, Chủ tịch UBND phường Nguyễn Trãi khẳng định, phát triển kinh tế đồi rừng là nhiệm vụ lâu dài, cần sự đồng thuận của người dân và sự hỗ trợ của thành phố. Khi rừng được bảo vệ và khai thác hợp lý, kinh tế đồi rừng sẽ tiếp tục là trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương, nâng cao đời sống nhân dân.

THANH HOA

Nguồn: https://baohaiphong.vn/kinh-te-doi-rung-mo-loi-sinh-ke-ben-vung-533819.html