ទន្លេដា - ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃតំបន់ព្រំដែនមួយ តាមរយៈកែវភ្នែកនៃប្រវត្តិសាស្ត្របារាំង។

នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា នៅទីក្រុងហាណូយ វិទ្យាស្ថានបារាំង និង Omega Plus បានរៀបចំសិក្ខាសាលាមួយដើម្បីណែនាំស្នាដៃ "ទន្លេដា - ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃតំបន់ព្រំដែនវៀតណាម" ដោយអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តជនជាតិបារាំង Philippe Le Failler។ នេះគឺជាស្នាដៃដ៏កម្រ អស្ចារ្យ និងស្មុគស្មាញមួយលើតំបន់ភាគពាយ័ព្យ ដែលលាតសន្ធឹងចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី១១ ដល់ក្រោយឆ្នាំ១៩៥៤។

អ្នកនិពន្ធ Philippe Le Failler ប្រធានតំណាងនៃវិទ្យាស្ថានសិក្សាចុងបូព៌ាបារាំងនៅ ទីក្រុងហាណូយ បានចែករំលែកថា ទំនាក់ទំនងរបស់គាត់ជាមួយវៀតណាមបានចាប់ផ្តើម 35 ឆ្នាំមុន។ ឯកសារបណ្ណសារជាភាសាបារាំងបាននាំឱ្យគាត់តាមដានប្រភពដើមនៃទឹកដីអាថ៌កំបាំងមួយ - ទន្លេដា និងតួអង្គរបស់ Deo Van Tri។ ពីទីនោះ ដំណើរស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រនៃភាគពាយ័ព្យវៀតណាមអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍បានចាប់ផ្តើម។

សៀវភៅនេះមាន ១២ ជំពូក ដែលពណ៌នាអំពីសម័យកាលប្រវត្តិសាស្ត្រលេចធ្លោដូចជា ការបែកបាក់ទឹកដី ការតស៊ូ ការចុះចាញ់ ការគ្រប់គ្រងយោធា និងស៊ីវិលរយៈពេលខ្លី ការបះបោររបស់ជនជាតិម៉ុង និងការរួមបញ្ចូលគ្នាផ្នែករដ្ឋបាលបន្ទាប់ពីឆ្នាំ ១៩៥៤។ ទន្លេដាលេចចេញមិនត្រឹមតែជាទីតាំងភូមិសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាអង្គភាពដ៏រស់រវើកមួយដែលអំណាចមិនស្ថិតស្ថេរ ហើយប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍រស់នៅរួមគ្នា សហការ និងប្រកួតប្រជែង។

អ្នកនិពន្ធ ដែលជាអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រជនជាតិបារាំង លោក Philippe Le Failler បានចែករំលែករឿងនេះនៅក្នុងការពិភាក្សាជាក្រុម។

អ្នកនិពន្ធ Philippe Le Failler បានចង្អុលបង្ហាញថា តំបន់ទន្លេ Da គឺជា «ព្រំដែនដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរ» ដែលអំណាចមិនត្រូវបានរកឃើញនៅលើផែនទីទេ ប៉ុន្តែផ្លាស់ប្តូរទៅតាមដំណាក់កាលនីមួយៗនៃការសញ្ជ័យ ការបន្ធូរបន្ថយការគ្រប់គ្រង ហើយបន្ទាប់មកការកែទម្រង់ និងការគ្រប់គ្រងឡើងវិញ។

នៅក្នុងសិក្ខាសាលានេះ អ្នកបកប្រែ ថាញ់ ធឿ ដែលបានបកប្រែស្នាដៃនេះទៅជាភាសាវៀតណាម បាននិយាយថា គាត់ក៏បានជួបប្រទះការលំបាកជាច្រើនផងដែរ ដោយសារតែជម្រៅនៃការសិក្សា និងបរិមាណព័ត៌មានដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលគ្របដណ្តប់លើប្រវត្តិសាស្ត្រ វប្បធម៌ ជនជាតិវិទ្យា សេដ្ឋកិច្ច និង កិច្ចការយោធា ។ ដំណើរការបកប្រែត្រូវបានគាំទ្រដោយអ្នកនិពន្ធផ្ទាល់ និងក្រុមវិចារណកថា Omega Plus ក្នុងការស្រាវជ្រាវប្រភពដើមរបស់វៀតណាម។

សិក្ខាសាលានេះមិនត្រឹមតែផ្តល់នូវរឿងរ៉ាវនៅពីក្រោយស្នាដៃសិក្សាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានបើកទស្សនៈថ្មីៗលើប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម មិនត្រឹមតែពីរដ្ឋធានីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងពីតំបន់ព្រំដែនផងដែរ។ “ទន្លេដា - ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃតំបន់ព្រំដែនវៀតណាម” ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការរំលឹកយ៉ាងជ្រាលជ្រៅថា ដែនដីនីមួយៗ ទន្លេនីមួយៗ ដើរតួនាទីរៀងៗខ្លួននៅក្នុងបទភ្លេងនៃប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ។

ម៉ៃ ឈី

ប្រភព៖ https://www.sggp.org.vn/song-da-lich-su-mot-vung-bien-duoi-lang-kinh-su-hoc-phap-post803515.html