Lan tỏa giá trị di tích Kim Liên bằng công nghệ số

Từ kính thực tế ảo VR 360 độ, app thuyết minh tự động đến kho dữ liệu số hàng ngàn hiện vật, Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên (Nghệ An) đang đưa câu chuyện về tuổi thơ và cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh đến gần hơn với du khách.

Trải nghiệm thú vị

Những ngày này, Khu di tích Kim Liên (Nghệ An) luôn nhộn nhịp du khách. Ngoài sức hút vốn có của di tích gắn bó với tuổi thơ của Bác Hồ, Lễ hội Làng Sen 2026 kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh tạo thêm sức hấp dẫn thông qua các hoạt động văn hóa, nghệ thuật đang diễn ra tại đây.

Du khách đến với Khu di tích Kim Liên

ẢNH: K.H

"Trở về thời khắc thiêng liêng" là chương trình trải nghiệm công nghệ thực tế ảo VR. Hoạt động ứng dụng công nghệ hiện đại đưa người tham gia trở về thời khắc lịch sử thiêng liêng của dân tộc - ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại quảng trường Ba Đình 2.9.1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Thông qua công nghệ thực tế ảo VR, người dân và du khách được bước vào không gian lịch sử sống động với hình ảnh, âm thanh chân thực, tái hiện những dấu mốc quan trọng của dân tộc. Từ mái nhà tranh giản dị nơi quê Bác đến quảng trường Ba Đình mùa thu lịch sử, mỗi trải nghiệm góp phần giúp người xem hiểu thêm về hành trình đấu tranh giành độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.

"Em cảm thấy rất xúc động khi có cảm giác như đang đứng giữa quảng trường Ba Đình nghe Bác đọc Tuyên ngôn độc lập. Không gian, âm thanh và hình ảnh đều rất chân thực, sinh động", em Lê Phương Mai, học sinh lớp 11 ở P.Thành Vinh, Nghệ An, chia sẻ.

Học sinh trải nghiệm công nghệ thực tế ảo VR tại Lễ hội Làng Sen 2926

ẢNH: K.H

Ngoài công nghệ thực tế ảo VR phục vụ người dân và du khách tại Lễ hội Làng Sen 2026, tại Khu di tích Kim Liên, công nghệ đeo kính thực tế ảo VR 360 độ đã được ứng dụng để phục vụ du khách đến tham quan. 

Chị Phạm Thị Thu Hà (Hà Nội) nhận xét: "Thông qua công nghệ này, tôi như đang đi qua từng góc nhỏ ở quê Bác: từ giếng Cốc, mái nhà tranh ở làng Sen, lò rèn Cố Điền, hay con đường nhỏ quanh khu mộ bà Hoàng Thị Loan hiện lên sống động như thật. Công nghệ này giúp tôi như như được chạm vào tuổi thơ của Bác", chị Hà chia sẻ.

Ở Khu di tích Kim Liên, những hình ảnh quen thuộc của một di tích lịch sử được kể lại bằng một cách khác. Không chỉ là những tủ kính trưng bày hay lời thuyết minh truyền thống, du khách có thể quét mã QR để nghe kể chuyện, dùng điện thoại thông minh khám phá hiện vật, đeo kính thực tế ảo để "đi qua" từng không gian gắn với tuổi thơ Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tại nhà trưng bày ở cụm di tích làng Sen và khu mộ bà Hoàng Thị Loan, hệ thống màn hình cảm ứng tích hợp công nghệ VR 360 độ và AR giúp người xem có thể tương tác trực tiếp với hiện vật thay vì chỉ đứng nhìn qua lớp kính. 

Nhiều bạn trẻ thích thú khi dùng điện thoại quét mã QR đặt cạnh từng hiện vật để nghe thuyết minh tự động. Việc ứng dụng tích hợp trợ lý ảo AI có thể hỗ trợ nhiều ngôn ngữ, giúp khách tham quan chủ động lựa chọn hành trình trải nghiệm theo nhu cầu riêng, nhất là du khách nước ngoài.

Số hóa hiện vật ở di tích

Đằng sau những trải nghiệm trực quan của du khách là công việc âm thầm của đội ngũ cán bộ tại Khu di tích Kim Liên. Hiện hơn 10.000 hiện vật, tài liệu, hình ảnh lưu trữ tại đây đã được số hóa. Toàn bộ không gian quê nội, quê ngoại của Bác cùng các nhà trưng bày đang dần được xây dựng thành kho dữ liệu số phục vụ lưu trữ, nghiên cứu và quảng bá.

Trải nghiệm di tích Kim Liên thông qua ứng dụng màn hình công nghệ

ẢNH: K.H

Mỗi hiện vật trước khi đưa vào hệ thống đều phải trải qua nhiều công đoạn như chụp ảnh, cập nhật thông tin, đo kích thước, xác định nguồn gốc và gắn mã định danh riêng.

Ông Lâm Đình Hùng, Phó ban quản lý Khu di tích Kim Liên, cho biết chuyển đổi số không chỉ nhằm hiện đại hóa hoạt động quản lý, mà còn để di sản đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ.

"Người trẻ hôm nay tiếp cận thông tin rất nhanh bằng công nghệ. Nếu di sản chỉ dừng ở cách giới thiệu truyền thống thì sẽ khó tạo được sự kết nối sâu sắc. Ứng dụng công nghệ, lịch sử trở nên sinh động, dễ tiếp cận hơn nhưng vẫn giữ được giá trị nguyên bản", ông Hùng nói.

Theo ông Hùng, thời gian tới, khu di tích sẽ tiếp tục hoàn thiện tuyến tham quan số "theo chân Bác", mở rộng kết nối dữ liệu với các bảo tàng, khu di tích trong cả nước và nâng cấp hệ thống trải nghiệm tương tác. Ngoài các hoạt động trực tiếp, nhiều triển lãm chuyên đề cũng đang được xây dựng theo hướng số hóa để người dân ở xa vẫn có thể tiếp cận qua nền tảng trực tuyến.

Bà Trần Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Sở VH-TT-DL Nghệ An, cho hay việc đưa công nghệ số vào bảo tồn và quảng bá di sản sẽ mở thêm kênh thông tin hiệu quả để giới thiệu lịch sử, văn hóa và con người Nghệ An tới du khách trong nước và quốc tế.

Thời gian tới, Khu di tích Kim Liên sẽ hoàn thiện tuyến tham quan "hành trình theo chân Bác", đẩy mạnh kết nối dữ liệu với các bảo tàng, khu di tích trong cả nước, đồng thời nâng cấp hệ thống an ninh thông tin để bảo vệ kho dữ liệu di sản. 

Các hoạt động trưng bày, triển lãm chuyên đề cũng sẽ được số hóa mạnh mẽ, tăng tính tương tác cho công chúng.

Nguồn: https://thanhnien.vn/lan-toa-gia-tri-di-tich-kim-lien-bang-cong-nghe-so-185260526203909917.htm