ADB ກຳນົດສາມໂອກາດຍຸດທະສາດສຳລັບຫວຽດນາມ.

ເມື່ອປີ 2025 ໃກ້ຈະສິ້ນສຸດລົງ, ເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມໄດ້ສ້າງຄວາມປະທັບໃຈຢ່າງແຮງດ້ວຍແຮງກະຕຸ້ນການເຕີບໂຕທີ່ກ້າວໜ້າ, ເຖິງວ່າຈະມີການປ່ຽນແປງທີ່ຄາດເດົາບໍ່ໄດ້ໃນສະພາບການໂລກກໍຕາມ.

ທ່ານ Shantanu Chakraborty, ຜູ້ອຳນວຍການທະນາຄານພັດທະນາອາຊີ (ADB) ປະຈຳຫວຽດນາມ. ພາບ: ເຈິ່ນຫວຽດ/VNA

ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານໄດ້ຮັບພາບລວມທີ່ຄົບຖ້ວນ ແລະ ການວິເຄາະຫຼາຍດ້ານກ່ຽວກັບສະຖານະ ການເສດຖະກິດ ໃນປີ 2025 ແລະ ແງ່ຫວັງສຳລັບປີ 2026, ນັກຂ່າວ VNA ໄດ້ສຳພາດທ່ານ Shantanu Chakraborty, ຜູ້ອຳນວຍການທະນາຄານພັດທະນາອາຊີ (ADB) ປະຈຳຫວຽດນາມ.

ກະລຸນາໃຫ້ຄວາມຄິດເຫັນຂອງທ່ານກ່ຽວກັບເສດຖະກິດຫວຽດນາມໃນປີ 2025 ທ່າມກາງພູມສັນຖານເສດຖະກິດ ໂລກ ທີ່ຜັນຜວນໄດ້ບໍ?

ອາດເວົ້າໄດ້ວ່າ ຜົນງານທາງເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມໃນປີ 2025 ແມ່ນໜ້າປະທັບໃຈຫຼາຍ ເຖິງວ່າຈະປະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍຢ່າງໃນທົ່ວໂລກ. ຈຸດທີ່ສົດໃສ ແລະ ຊັດເຈນທີ່ສຸດແມ່ນຕົວເລກການເຕີບໂຕຂອງ GDP. ໃນເກົ້າເດືອນທຳອິດຂອງປີ 2025, ຫວຽດນາມບັນລຸອັດຕາການເຕີບໂຕ 7.9%, ສູງກວ່າ 6.8% ຂອງໄລຍະດຽວກັນຂອງປີກາຍຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ໂດຍແຕ່ລະໄຕມາດຕໍ່ມາສະແດງໃຫ້ເຫັນການເຕີບໂຕທີ່ດີກ່ວາໄຕມາດກ່ອນໜ້ານີ້. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ອັດຕາເງິນເຟີ້ຍັງຄົງທີ່ປະມານ 3.3%. ນອກຈາກນັ້ນ, ພວກເຮົາສັງເກດເຫັນວ່າການເຕີບໂຕຂອງສິນເຊື່ອໄດ້ເລັ່ງຂຶ້ນຢ່າງແຂງແຮງ, ຄາດຄະເນວ່າຈະບັນລຸປະມານ 18-19% ສຳລັບທັງປີ, ເກີນເປົ້າໝາຍທີ່ 16%.

ກ່ຽວກັບຕົວຂັບເຄື່ອນການເຕີບໂຕ, ການຄ້າ ແລະ ການລົງທຶນຍັງຄົງເປັນເສົາຄ້ຳທີ່ໜັກແໜ້ນ. ຮອດທ້າຍເດືອນພະຈິກ, ການສົ່ງອອກບັນລຸ 430 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ, ເພີ່ມຂຶ້ນ 16.1%, ໃນຂະນະທີ່ການນຳເຂົ້າບັນລຸ 410 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ, ເພີ່ມຂຶ້ນ 18.4%, ເຮັດໃຫ້ຫວຽດນາມມີສ່ວນເກີນການຄ້າ 20.5 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ (FDI) ຍັງຄົງເຂັ້ມແຂງ, ໂດຍ FDI ທີ່ຮັບຮູ້ໃນ 11 ເດືອນທຳອິດເພີ່ມຂຶ້ນ 8.9% ເປັນ 23.6 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ. ການລົງທຶນພາຍໃນປະເທດຍັງເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍຍ້ອນນະໂຍບາຍການເງິນທີ່ຂະຫຍາຍຕົວສຳລັບການລົງທຶນຂອງລັດ ແລະ ການຟື້ນຕົວຂອງຕະຫຼາດອະສັງຫາລິມະສັບ. ຂະແໜງການບໍລິການຍັງເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຍ້ອນນະໂຍບາຍວີຊາທີ່ເອື້ອອຳນວຍ ແລະ ການສະເຫຼີມສະຫຼອງວັນສຳຄັນຂອງຊາດ.

ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ຄຽງຄູ່ກັບຄວາມສຳເລັດເຫຼົ່ານີ້, ຫວຽດນາມຍັງປະເຊີນກັບສິ່ງທ້າທາຍທີ່ສຳຄັນ. ທຳອິດ, ມີຄວາມສ່ຽງຈາກໄພພິບັດທາງທຳມະຊາດ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ. ພາຍຸ ແລະ ໄພນໍ້າຖ້ວມທີ່ຜ່ານມາໄດ້ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງຮ້າຍແຮງ, ຄາດຄະເນວ່າປະມານ 4 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ, ເທົ່າກັບປະມານ 0.8% ຂອງ GDP. ສິ່ງທ້າທາຍອີກອັນໜຶ່ງແມ່ນການເພິ່ງພາການຄ້າສາກົນ ແລະ ການລົງທຶນຕ່າງປະເທດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດຫວຽດນາມມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການປ່ຽນແປງຂອງຕະຫຼາດໂລກ, ໂດຍສະເພາະໃນສະພາບການຂອງຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງທາງພູມິສາດ ການເມືອງ ແລະ ນະໂຍບາຍການຄ້າໂລກ. ສຸດທ້າຍ, ຂ້າພະເຈົ້າຢາກສັງເກດຄວາມສ່ຽງໃນຂະແໜງການເງິນ. ການເຕີບໂຕຂອງສິນເຊື່ອຢ່າງໄວວາສະໜັບສະໜູນເສດຖະກິດ ແຕ່ຍັງນຳໄປສູ່ຄວາມກົດດັນໃນການຮັດແໜ້ນສະພາບຄ່ອງ ແລະ ຊຸກຍູ້ໃຫ້ຕົ້ນທຶນທຶນເພີ່ມຂຶ້ນ. ແມ່ນແຕ່ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບ, ເຖິງວ່າຈະໄດ້ຮັບການຍົກລະດັບເປັນຕະຫຼາດທີ່ພົ້ນເດັ່ນໂດຍ FTSE, ຍັງຢູ່ພາຍໃຕ້ຄວາມກົດດັນຈາກການໄຫຼອອກຂອງທຶນສຸດທິຈາກນັກລົງທຶນຕ່າງປະເທດ ເນື່ອງຈາກຄວາມດຶງດູດທີ່ຈຳກັດເມື່ອທຽບກັບຕະຫຼາດອື່ນໆໃນພາກພື້ນ, ບວກກັບຜົນກະທົບຂອງເງິນດົ່ງຫວຽດນາມທີ່ຫຼຸດລົງເມື່ອທຽບກັບເງິນໂດລາສະຫະລັດ. ດັ່ງນັ້ນ, ໃນໄລຍະຕໍ່ໄປ, ຫວຽດນາມຈຳເປັນຕ້ອງມີຄວາມຕັດສິນໃຈຫຼາຍຂຶ້ນໃນການພັດທະນາຕະຫຼາດທຶນຂອງຕົນເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຄວາມກົດດັນຕໍ່ສິນເຊື່ອຂອງທະນາຄານ, ໃນຂະນະທີ່ເສີມສ້າງຄັງສຳຮອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດເພື່ອສ້າງ "ບ່ອນປ້ອງກັນ" ທີ່ແຂງແກ່ນກວ່າສຳລັບເສດຖະກິດຕໍ່ກັບການປ່ຽນແປງພາຍນອກ.

ເມື່ອພິຈາລະນາໄປຂ້າງໜ້າເຖິງປີ 2026, ຈາກທັດສະນະຂອງ ADB, ສິ່ງໃດຈະເປັນແຮງຂັບເຄື່ອນຫຼັກທີ່ເຮັດໃຫ້ຫວຽດນາມຮັກສາການເຕີບໂຕຂອງຕົນໄວ້ໄດ້?

ດ້ວຍຜົນສຳເລັດທີ່ໜ້າປະທັບໃຈໃນປີ 2025, ຫວຽດນາມປະຈຸບັນຢູ່ໃນຖານະທີ່ເອື້ອອຳນວຍຫຼາຍເພື່ອສືບຕໍ່ຄວາມກ້າວໜ້າຂອງຕົນ ພ້ອມທັງຄຸ້ມຄອງຄວາມສ່ຽງທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງມີປະສິດທິພາບຫຼາຍຂຶ້ນ.

ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອວ່າມີສາມໂອກາດຫຼັກທີ່ຫວຽດນາມສາມາດນໍາໃຊ້ໄດ້. ຫນຶ່ງ, ມີປະສິດທິພາບຂອງການປະຕິຮູບໂຄງສ້າງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ການປະຕິຮູບທີ່ມີຈຸດປະສົງເພື່ອປັບປຸງສະພາບແວດລ້ອມທາງທຸລະກິດ, ເສີມສ້າງສະຖາບັນ, ແລະຮັບປະກັນການດໍາເນີນງານຕະຫຼາດທີ່ລຽບງ່າຍສາມາດເພີ່ມຜົນຜະລິດແຮງງານ ແລະ ສ້າງແຮງກະຕຸ້ນໃຫ້ແກ່ການເຕີບໂຕຢ່າງໄວວາ ແລະ ຍືນຍົງ. ສອງ, ມີປະໂຫຍດຈາກການຫັນເປັນດິຈິຕອນ ແລະ ການພັດທະນາກໍາລັງແຮງງານທີ່ມີທັກສະສູງ. ດ້ວຍກໍາລັງແຮງງານທີ່ໜຸ່ມນ້ອຍ ແລະ ມີຄວາມຮູ້ດ້ານເຕັກໂນໂລຢີ, ຫວຽດນາມມີໂອກາດອັນດີທີ່ຈະພັດທະນາຂະແໜງການຕ່າງໆຢ່າງແຂງແຮງເຊັ່ນ: ການບໍລິການດິຈິຕອນ, ເຕັກໂນໂລຊີການເງິນ, ການຄ້າທາງອີເລັກໂທຣນິກ, ແລະ ການຂົນສົ່ງອັດສະລິຍະ. ການຍົກລະດັບທັກສະຂອງກໍາລັງແຮງງານຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະ ການສ້າງລະບົບນິເວດນະວັດຕະກໍາຈະເປັນກຸນແຈສໍາຄັນໃນການກ້າວໄປສູ່ເສດຖະກິດທີ່ອີງໃສ່ຄວາມຮູ້ທີ່ມີມູນຄ່າເພີ່ມສູງ. ສາມ, ຫວຽດນາມສາມາດນໍາໃຊ້ປະໂຫຍດຈາກການປ່ຽນແປງລະບົບຕ່ອງໂສ້ການສະໜອງທົ່ວໂລກຢ່າງເຕັມທີ່ເພື່ອດຶງດູດການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງເຂົ້າໃນຂະແໜງການຕ່າງໆເຊັ່ນ: ເອເລັກໂຕຣນິກ, ເຕັກໂນໂລຊີຂັ້ນສູງ, ແລະ ອຸດສາຫະກໍາສີຂຽວ, ຄຽງຄູ່ກັບການລົງທຶນໃນພະລັງງານທົດແທນ ແລະ ພື້ນຖານໂຄງລ່າງການປັບຕົວກັບການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ.

ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເສັ້ນທາງຂ້າງໜ້າບໍ່ພຽງແຕ່ເຕັມໄປດ້ວຍຂໍ້ໄດ້ປຽບເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍຢ່າງ. ພາຍນອກ, ການຊະລໍຕົວຂອງເສດຖະກິດໂລກ ແລະ ຄວາມເຄັ່ງຕຶງທາງພູມິສາດການເມືອງ, ພ້ອມກັບການລົບກວນລະບົບຕ່ອງໂສ້ການສະໜອງ, ອາດຈະຫຼຸດຜ່ອນຄວາມຕ້ອງການໃນຕະຫຼາດຫຼັກ, ສົ່ງຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ການສົ່ງອອກຂອງຫວຽດນາມ. ພາຍໃນປະເທດ, ແຮງກົດດັນສຳລັບການປະຕິຮູບໂຄງສ້າງ ແລະ ການພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນພື້ນຖານໂຄງລ່າງສີຂຽວ, ແລະ ການພັດທະນາພາກເອກະຊົນຍັງຄົງເປັນສິ່ງທ້າທາຍທີ່ສຳຄັນທີ່ຕ້ອງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂຢ່າງເດັດຂາດ; ຖ້າບໍ່ດັ່ງນັ້ນ, ຄວາມສາມາດໃນການນຳໃຊ້ໂອກາດຕ່າງໆຈະຖືກຈຳກັດ.

ທ່ານ, ລັດຖະບານຫວຽດນາມບໍ່ດົນມານີ້ໄດ້ກຳນົດເປົ້າໝາຍການເຕີບໂຕຂອງ GDP 10% ຕໍ່ປີໃນໄລຍະປີ 2026-2030, ໂດຍມີເປົ້າໝາຍທີ່ຈະກາຍເປັນປະເທດທີ່ມີລາຍໄດ້ສູງໃນປີ 2045. ໃນຄວາມຄິດເຫັນຂອງທ່ານ, ຫວຽດນາມຕ້ອງເຮັດແນວໃດເພື່ອໃຫ້ບັນລຸເປົ້າໝາຍນີ້?

ເປົ້າໝາຍເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນສິ່ງທ້າທາຍຫຼາຍຢ່າງ, ໂດຍສະເພາະໃນສະພາບການຂອງສະພາບແວດລ້ອມໂລກທີ່ມີການປ່ຽນແປງຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະ ຄວາມສ່ຽງທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຈາກສະພາບອາກາດທີ່ຮຸນແຮງ ແລະ ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອວ່າເປົ້າໝາຍເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນເປັນຫຼັກການນຳພາສຳລັບຄວາມພະຍາຍາມປະຕິຮູບຂອງລັດຖະບານ.

ໃນໄລຍະສັ້ນ, ການຊຸກຍູ້ການລົງທຶນຂອງລັດຈະເປັນແຮງກະຕຸ້ນທີ່ສຳຄັນຕໍ່ການເຕີບໂຕ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ການຄັດເລືອກໂຄງການຢ່າງລະມັດລະວັງ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢ່າງວ່ອງໄວແມ່ນປັດໄຈສຳຄັນໃນການຮັບປະກັນວ່າທຶນລົງທຶນຈະໃຫ້ຜົນຕອບແທນສູງສຸດ ແລະ ຮັກສາຄວາມຍືນຍົງຂອງງົບປະມານ. ກ່ຽວກັບນະໂຍບາຍເງິນຕາ, ຫວຽດນາມຈຳເປັນຕ້ອງດຸ່ນດ່ຽງການສະໜັບສະໜູນການເຕີບໂຕກັບການຮັກສາສະຖຽນລະພາບຂອງລາຄາໃນລັກສະນະທີ່ມີຄວາມຍືດຫຍຸ່ນ. ໃນເວລາດຽວກັນ, ການພັດທະນາຕະຫຼາດການເງິນຕື່ມອີກຈະຊ່ວຍປັບປຸງປະສິດທິພາບຂອງການລະດົມທຶນ ແລະ ການຈັດສັນ. ນະໂຍບາຍເຫຼົ່ານີ້ຕ້ອງໄດ້ຮັບການປະສານງານຢ່າງຕັ້ງໜ້າເພື່ອສະໜັບສະໜູນການເຕີບໂຕ, ຄວບຄຸມອັດຕາເງິນເຟີ້ ແລະ ເສີມສ້າງລະບົບການເງິນພ້ອມໆກັນ.

ໃນໄລຍະຍາວ, ການເລັ່ງການລົງທຶນໃນພື້ນຖານໂຄງລ່າງທີ່ມີຄຸນນະພາບສູງຈະຊ່ວຍປູທາງໃຫ້ແກ່ກະແສການລົງທຶນຂອງພາກເອກະຊົນ ແລະ ການລົງທຶນໂດຍກົງຈາກຕ່າງປະເທດ, ເຊິ່ງຈະຊ່ວຍເສີມຂະຫຍາຍຄວາມສາມາດໃນການແຂ່ງຂັນຂອງປະເທດ. ການລົງທຶນໃນພື້ນຖານໂຄງລ່າງພະລັງງານສະອາດ ຫຼື ການປັບປຸງຕາຂ່າຍໄຟຟ້າໃຫ້ທັນສະໄໝບໍ່ພຽງແຕ່ຊ່ວຍໃຫ້ຫວຽດນາມບັນລຸຄຳໝັ້ນສັນຍາການປ່ອຍອາຍພິດສຸດທິເປັນສູນເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງຊ່ວຍລະດົມທຶນສີຂຽວໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບອີກດ້ວຍ.

ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ສິ່ງສຳຄັນທີ່ຕ້ອງເນັ້ນໜັກວ່າມາດຕະການກະຕຸ້ນງົບປະມານ ຫຼື ການຜ່ອນຄາຍທາງດ້ານການເງິນຈະຊ່ວຍຊຸກຍູ້ການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດແບບຍືນຍົງໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ ຖ້າຫາກມີການປັບປຸງສະພາບແວດລ້ອມທາງທຸລະກິດ ແລະ ລະບຽບການທີ່ໂປ່ງໃສ. ຫວຽດນາມຍັງຈຳເປັນຕ້ອງສົ່ງເສີມນະວັດຕະກຳໂດຍການສ້າງຕະຫຼາດວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ມີການເຄື່ອນໄຫວ, ຊຸກຍູ້ການປະກອບການ ແລະ ເລັ່ງການຫັນປ່ຽນດີຈີຕອນ.

ສຸດທ້າຍ, ປັດໄຈສຳຄັນອີກອັນໜຶ່ງແມ່ນການລົງທຶນໃນບຸກຄະລາກອນ. ຫວຽດນາມຈຳເປັນຕ້ອງສຸມໃສ່ການຝຶກອົບຮົມ ແລະ ຍົກລະດັບທັກສະດ້ານດິຈິຕອນ, ເຕັກນິກ ແລະ ສີຂຽວຂອງກຳລັງແຮງງານຂອງຕົນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ການເສີມສ້າງລະບົບປະກັນສັງຄົມຈະຊ່ວຍສ້າງຄວາມຢືດຢຸ່ນ ແລະ ສົ່ງເສີມການເຕີບໂຕແບບມີສ່ວນຮ່ວມ. ການປັບປຸງຜະລິດຕະພາບແຮງງານແມ່ນອົງປະກອບຫຼັກສຳລັບການຫັນປ່ຽນຮູບແບບການເຕີບໂຕທີ່ປະສົບຜົນສຳເລັດ.

ຂອບໃຈຫຼາຍໆ, ທ່ານ.

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baotintuc.vn/kinh-te/adb-nhan-dien-3-co-hoi-chien-luoc-cho-viet-nam-20260101111721545.htm