ຂົວລາວເຫວ້ 'ຫາຍໄປແລ້ວ' ຫຼື ຍັງຢູ່ທີ່ນັ້ນ?

ບາງທີພວກເຮົາອາດຈຳເປັນຕ້ອງຍອມຮັບຄວາມເປັນຈິງ: ເຖິງວ່າຈະຢູ່ໃນພື້ນທີ່ດຽວກັນ, ແຕ່ປະຊາຊົນທີ່ຢູ່ຝັ່ງທິດເໜືອຂອງຄອງຫຍວໂລກຍັງຕ້ອງລົງໄປຝັ່ງທິດໃຕ້ເພື່ອໄປຮອດເສັ້ນທາງຫຼັກ (ຖະໜົນທຽນລີ - ແຈັກມາງທາງຕາມ) ເພື່ອເຮັດທຸລະກິດ, ຄ້າຂາຍ, ແລະ ເດີນທາງໄປໄຊງ່ອນ ຫຼື ໄປທາງກົງກັນຂ້າມກັບຫອກໂມນ ແລະ ໄຕນິງ.

ໃນຊ່ວງເວລານີ້ເອງ ທີ່ເສັ້ນທາງ "ບໍ່ຈະແຈ້ງ" ປາກົດຂຶ້ນ ແລະ ຫາຍໄປເປັນໄລຍະໆ ຕັ້ງແຕ່ຊຸມປີ 1860, ກໍ່ປາກົດຂຶ້ນຢ່າງກະທັນຫັນ, ຈະແຈ້ງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ກາຍເປັນເສັ້ນທາງຫຼັກຈາກບໍລິເວນໃກ້ກັບສຸສານພໍ່ກາ, ລົງໄປຫາບໍລິເວນໃກ້ກັບຂົວເຫວ້ເກົ່າ, ຂ້າມຄອງຍືວລອກ, "ເຂົ້າຄວບຄຸມ" ສ່ວນຂະຫຍາຍນ້ອຍໆ (ຂອງເສັ້ນທາງດັງວັນງູໃນປະຈຸບັນ) ໄປອີກຟາກໜຶ່ງຂອງ ຄອງຍືວລອກ ໄປຫາເສັ້ນທາງທຽນລີ (ເຊິ່ງໃນຕອນນັ້ນຕັ້ງຊື່ວ່າ ຖະໜົນທ່ວນກ່ຽວ, ຈາກນັ້ນແມ່ນຖະໜົນເວີດັງ, ປະຈຸບັນແມ່ນຖະໜົນແຈັກມາງທັງຕ່າມ).

ຢູ່ທ້າຍຖະໜົນ ດັງວັນຫງູ, ເຊິ່ງສາມາດເບິ່ງເຫັນຄອງຫຍວໂລກເກົ່າໄດ້, ແຕ່ກ່ອນມີຂົວແຫ່ງໜຶ່ງ, ນັ້ນຄືຂົວລາວເຫວ້.

ຮູບພາບ: CMC

ເສັ້ນທາງນັ້ນ (ປະຈຸບັນແມ່ນຖະໜົນບຸ່ຍທິຊວນ) ຕ້ອງມີຂົວເຊື່ອມຕໍ່ໃນເວລານັ້ນ. ແລະແຜນທີ່ຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນຊຸມປີ 1910 ເປັນຕົ້ນມາໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນຂົວນີ້ແລ້ວ, ເຖິງແມ່ນວ່າມັນບໍ່ໄດ້ຖືກຕັ້ງຊື່. ຂົວໃໝ່ຫ່າງຈາກຂົວເກົ່າພຽງແຕ່ປະມານ 50-60 ແມັດເທົ່ານັ້ນ.

ດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາແລ້ວໃນພາກກ່ອນໜ້ານີ້, ຕາມຄອງຫຍວໂລກ - ທິງເງະ, ກ່ອນ ແລະ ຫຼັງສະໄໝອານານິຄົມຝຣັ່ງ, ມີຂົວຫຼັກສີ່ແຫ່ງທີ່ໄດ້ບັນທຶກໄວ້. ອີງຕາມຜູ້ຂຽນປຶ້ມຄົ້ນຄວ້າ "ໄຊງ່ອນ - ເມືອງໂຈລົນ ກ່ອນປີ 1945," ມີພຽງແຕ່ຂົວດຽມ/ໂຈມອຍ/ກ່ຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ຍັງຄົງຢູ່ໃນສະຖານທີ່ເດີມ, ໃນຂະນະທີ່ຂົວທິງເງະ ແລະ ຂົວບອງ ໄດ້ປ່ຽນຕຳແໜ່ງ.

ໂດຍສະເພາະ, ຂົວທິງເງະ ໄດ້ປ່ຽນສະຖານທີ່ສອງຄັ້ງ. ຂົວປັດຈຸບັນຫ່າງຈາກຂົວເດີມຫຼາຍກວ່າ 360 ແມັດ (ໃນເຂດອາພາດເມັນຫງອກເຟືອງ, ຢູ່ທ້າຍຖະໜົນຮວິ່ງມານເດິດ, ເຂດ 19, ເມືອງບິ່ງແທ່ງໃນປະຈຸບັນ); ຂົວກາວມຽນ/ບອງໃນປະຈຸບັນຕັ້ງຢູ່ເບື້ອງຕົ້ນທີ່ຂົວເຫຼັກ, ເຊິ່ງແມ່ນຂົວບຸຍຫືວເງະຢາໃນປະຈຸບັນ (ຖັດຈາກຂົວນີ້, ຄອງເກົາບອງຍັງມີຢູ່), ຫ່າງອອກໄປ 170 ແມັດ (ເຂດຕົວເມືອງໄຊງະ - ໂຈລົນກ່ອນປີ 1945, ໜ້າ 235-240).

ເຖິງວ່າຈະມີການຍົກຍ້າຍ, ແຕ່ຂົວສອງແຫ່ງນີ້ຍັງຄົງຮັກສາຊື່ເກົ່າຂອງມັນໄວ້. ເມື່ອປຽບທຽບກັບໄລຍະທາງທີ່ຂົວທິເຫງະ ແລະ ຂົວບອງ (360 ແມັດ ແລະ 170 ແມັດຕາມລຳດັບ), "ຂົວລາວເຫວ້ໃໝ່" ໄດ້ຖືກຍ້າຍໜ້ອຍກວ່າຫຼາຍ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເວົ້າແທ້ໆວ່າມັນຍັງຖືກເອີ້ນວ່າລາວເຫວ້ຢູ່ບໍ່, ຂ້າພະເຈົ້າຍັງບໍ່ຮູ້, ເພາະວ່າທັງແຜນທີ່ ແລະ ທ້ອງຖິ່ນບໍ່ໄດ້ອ້າງອີງເຖິງມັນດ້ວຍຊື່ນັ້ນອີກຕໍ່ໄປ. ບາງທີຍ້ອນວ່າມັນຢູ່ໃນເຂດຫ່າງໄກສອກຫຼີກ, "ດັ້ງເດີມ", ມີຄວາມສຳຄັນພຽງແຕ່ໃນທ້ອງຖິ່ນ, ຜູ້ຄົນຈຶ່ງລືມມັນໄປ.

ແລະເຫດຜົນໂດຍກົງອັນໜຶ່ງທີ່ກຳນົດຊະຕາກຳທີ່ໂຊກຮ້າຍຂອງຂົວຊານ (ຈົນເຖິງຈຸດທີ່ເຖິງແມ່ນວ່າໃນປັດຈຸບັນ, ເຖິງແມ່ນວ່າມັນໄດ້ຫາຍໄປໝົດເປັນເວລາຫຼາຍກວ່າ 20 ປີແລ້ວ, ແຕ່ຍັງບໍ່ມີໃຜສາມາດຊອກຫາຮູບຖ່າຍຂອງມັນໄດ້): ທາງຫຼວງເລກທີ 16 (ຕັ້ງແຕ່ກາງຊຸມປີ 1960 ເຖິງຖະໜົນ Thoại Ngọc Hầu, ປະຈຸບັນແມ່ນຖະໜົນ Pham Văn Hai) ແມ່ນກວ້າງກວ່າ ແລະ ປູຢາງ. ຊາວບ້ານໄດ້ປູກຜັກໃນສວນຜັກຂອງບ້ານ Vườn Rau ຕາມທັງສອງຟາກຂອງເສັ້ນທາງດິນທີ່ບໍ່ມີຊື່, ຕໍ່ມາໄດ້ຊື່ວ່າ Trương Minh Ký (ປະຈຸບັນແມ່ນ Lê Văn Sỹ) , ຈາກ Lăng Cha Cả, ຜ່ານປະຕູທາງລົດໄຟເລກທີ 6 ໃນປະຈຸບັນປະມານ 250 ແມັດ - ໄປສູ່ເມືອງ 3.

ກ່ອນປີ 1975, ບໍລິສັດທາງລົດໄຟ (ໂຮງງານສ້ອມແປງຫົວລົດໄຟ ແລະ ສາງລົດໄຟຟ້າ ຮວ່າຮຸ່ງ, ປະຈຸບັນແມ່ນສະຖານີລົດໄຟໄຊງ່ອນ) ໄດ້ຂ້າມເສັ້ນທາງທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຖະໜົນບຸຍທິຊວນ ກັບຖະໜົນແຈັກແມັງທັງຕ່າມໃນປະຈຸບັນ.

ຮູບພາບ: ເອກະສານເກັບມ້ຽນ

ຫຼັງຈາກປີ 1954, ຖ້າປະຊາຊົນໃນເຂດປູກຜັກຕ້ອງການຂົນສົ່ງຜັກຂອງເຂົາເຈົ້າໂດຍລົດເຂັນມ້າ ຫຼື ລົດສາມລໍ້ທີ່ມີເຄື່ອງຈັກ, ພວກເຂົາຖືກບັງຄັບໃຫ້ໃຊ້ຖະໜົນທາຍງອກເຮົ້າ (ປະຈຸບັນແມ່ນຖະໜົນຟາມວັນຫາຍ), ຜ່ານຕະຫຼາດອົງຕ່າເກົ່າທີ່ຄຶກຄື້ນເພື່ອໄປຮອດສີ່ແຍກອົງຕ່າ, ຈາກນັ້ນເຂົ້າສູ່ຖະໜົນເລວັນຢຽດ - ຟາມຮົ່ງທາຍ ເພື່ອໄປຮອດຮວ່າຮຸ່ງ, ໄຊງ່ອນ, ຫຼືລົງໄປບາເກວ, ຫອກໂມນ.

ຄວາມກວ້າງຂອງຂົວຊານໄດ້ຫົດຕົວລົງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ເຫຼືອພຽງແຕ່ສອງສາມແມັດ, ເກືອບເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຄວາມກວ້າງ ຂອງຂົວອານຕາ . ຂົວກໍ່ຕ່ຳເຊັ່ນກັນ. ໃນທ້າຍຊຸມປີ 1960, ເມື່ອຝົນຕົກໜັກ, ນ້ຳຈະໄຫຼໄປຮອດຂົວອານຕາເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຂົວຊານຈະຖືກຈົມຢູ່ໃຕ້ນ້ຳໝົດ. ຄວາມຊົງຈຳໃນໄວເດັກຂອງຂ້ອຍໃນທ້າຍຊຸມປີ 1960 ກັບໝູ່ເພື່ອນໃນບ້ານໃກ້ຄຽງແມ່ນກ່ຽວກັບນ້ຳຖ້ວມ; ພວກເຮົາຈະຈັບຮາວເຫຼັກຢູ່ສອງຟາກຂອງຂົວຊານເພື່ອສີດນ້ຳໃສ່ມັນໃນຂະນະທີ່ຫຼິ້ນເກມ.

ແລະເຫດຜົນສຳຄັນອັນໜຶ່ງຄື: ຫຼັງຈາກປະມານສອງທົດສະວັດ, ໃນຕົ້ນຊຸມປີ 1930, ໂຮງງານສ້ອມແປງ ແລະ ບຳລຸງຮັກສາຫົວລົດໄຟ ແລະ ສະຖານທີ່ເກັບມ້ຽນສິນຄ້າ (ກ່ອນປີ 1975, ພະແນກລົດໄຟໄຊງ່ອນ, ປະຈຸບັນແມ່ນວິສາຫະກິດຫົວລົດໄຟໄຊງ່ອນ) ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນ, ກີດຂວາງເສັ້ນທາງທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຂົວນີ້ກັບຖະໜົນເວີດັງ (ປ່ຽນຊື່ເປັນຖະໜົນທ່ວນກ່ຽວ, ຕາມຖະໜົນເລວັນຢຽດປີ 1954, ປະຈຸບັນແມ່ນຖະໜົນແຈັກມາງທັງຕາມ).

ອາດເວົ້າໄດ້ວ່າ ນັບແຕ່ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ, "ຂົວລາວເຫວ້ໃໝ່" ບໍ່ໄດ້ຖືກໃຊ້ເປັນ "ເສັ້ນຊື່" ຈາກລາງຈາກາ ໄປຫາເສັ້ນທາງເກົ່າທຽນລີ/ທ່ວນກ່ຽວ/ເວີເດນ. ເສັ້ນທາງທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ທັງສອງຟາກຂອງໂຮງງານແຫ່ງນີ້ນັບມື້ນັບແຄບລົງ, ປະຈຸບັນເປັນພຽງຊອຍນ້ອຍໆທີ່ຄົດเคี้ยวເລັກນ້ອຍ, ກວ້າງໜຶ່ງຫຼືສອງແມັດ.

ຄວນເພີ່ມວ່າ ຖ້າຂົວລາວເຫວ້ເກົ່າຍັງມີຢູ່ໃນປະຈຸບັນ, ມັນກໍ່ຈະປະສົບກັບຊະຕາກຳດຽວກັນ ຍ້ອນວ່າໂຮງງານຜະລິດ ແລະ ສາງລົດໄຟຟ້າຮວາຮຸ່ງ - ປະຈຸບັນແມ່ນສະຖານີລົດໄຟໄຊງ່ອນ - ກໍ່ເຄີຍຕັດຜ່ານມັນໃນຊຸມປີ 1930. (ຈະມີຕໍ່)

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://thanhnien.vn/cau-lao-hue-bien-mat-hay-van-con-185250223213917263.htm