ເປັນເວລາຫຼາຍກວ່າ 20 ປີ, ດຣ. ຫວໍ ມິງ ຫາຍ ໄດ້ອຸທິດຕົນໃຫ້ກັບບົດເລື່ອງ ແລະ ເອກະສານບູຮານ. ເສັ້ນທາງທີ່ເພິ່ນເລືອກບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນອາຊີບເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນຄຳໝັ້ນສັນຍາທີ່ງຽບສະຫງົບໃນການຊີ້ແຈງຊັ້ນປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳຂອງແຂວງບິ່ງດິ້ງ (ປະຈຸບັນແມ່ນແຂວງ ຢາລາຍ ) - ດິນແດນແຫ່ງສິລະປະການຕໍ່ສູ້ ແລະ ປະເພນີວັນນະຄະດີທີ່ຍັງຄົງຮັກສາມໍລະດົກທາງວັດທະນະທຳຂອງຊາວຮັນໂນມ (ຈີນ-ຫວຽດນາມ) ທີ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຮັບການສຳຫຼວດຢ່າງເຕັມທີ່.
ໃນການໃຫ້ສຳພາດກັບໜັງສືພິມ Gia Lai ແລະ ວິທະຍຸ ແລະ ໂທລະພາບ, ລາວໄດ້ແບ່ງປັນກ່ຽວກັບການເດີນທາງຂອງລາວໃນການ "ເດີນໄປຕາມເສັ້ນທາງທີ່ບໍ່ຄ່ອຍມີຄົນເດີນທາງ".
ການເຊື່ອມຕໍ່ຂອງຂ້ອຍກັບການສຶກສາຈີນ-ຫວຽດນາມ.
ການພົບກັບທ່ານດຣ. ຫວໍ ມິງ ຫາຍ ທີ່ເຮືອນສ່ວນຕົວຂອງລາວ, ເຊິ່ງຝາຜະໜັງເຕັມໄປດ້ວຍປຶ້ມ, ຄວາມປະທັບໃຈທຳອິດຂອງລາວແມ່ນທ່າທາງທີ່ສະຫງົບ ແລະ ບໍ່ຮີບຮ້ອນ - ເຊິ່ງເປັນລັກສະນະຂອງນັກວິຊາການຄົ້ນຄວ້າຈີນ-ຫວຽດນາມ.
ລາວເວົ້າວ່າ ການພົວພັນຂອງລາວກັບຕົວລະຄອນຈີນ-ຫວຽດນາມໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຕັ້ງແຕ່ຍັງນ້ອຍ, ໃນຊ່ວງປີຮຽນປະຖົມ, ເມື່ອລາວໄດ້ຮຽນຢູ່ໂຮງຮຽນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຊຸມຊົນຈີນໃນເມືອງ ກວີຍເຍິນ, ເຊັ່ນ: ຊອງເຍິນ (ປະຈຸບັນແມ່ນໂຮງຮຽນປະຖົມເຈິ່ນຮຶງດາວ), ຟຸກກຽນ ແລະ ເຍີນຖາວ (ປະຈຸບັນແມ່ນໂຮງຮຽນປະຖົມເຈິ່ນກວກຕວນ).
ດຣ. ຫວໍມິງຫາຍ, ຮອງຫົວໜ້າຄະນະ ວິທະຍາສາດ ສັງຄົມ ແລະ ມະນຸດສາດ (ມະຫາວິທະຍາໄລກວີ່ນ), ໄດ້ສືບຕໍ່ຄົ້ນຄວ້າການສຶກສາຈີນ-ຫວຽດນາມຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເປັນເວລາຫຼາຍກວ່າ 20 ປີ. ພາບ: ຫງອກຍວນ
* ເຈົ້າມາສຶກສາກ່ຽວກັບຈີນ-ຫວຽດນາມຄືກັບວ່າມາຈາກ "ໂຊກຊະຕາ". ເຈົ້າສາມາດເລົ່າຄືນການເດີນທາງນັ້ນໄດ້ບໍ?
- ຕາມຈິງແລ້ວ, ຕອນຂ້ອຍຍັງນ້ອຍ, ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ຮູ້ສຶກເຖິງມັນຫຼາຍປານໃດ; ຂ້ອຍພຽງແຕ່ຮູ້ສຶກວ່າຄຳເວົ້າ ແລະ ບັນຍາກາດທາງວັດທະນະທຳຢູ່ໂຮງຮຽນປະຖົມທີ່ຂ້ອຍເຂົ້າຮຽນໃນຕອນນັ້ນໜ້າສົນໃຈຫຼາຍ. ມັນບໍ່ແມ່ນຈົນກວ່າຂ້ອຍຈະໄປຮຽນມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ການເຊື່ອມຕໍ່ນີ້ກາຍເປັນທາງເລືອກອາຊີບຂອງຂ້ອຍຢ່າງແທ້ຈິງ.
ຂ້ອຍໄດ້ຮຽນວິຊາວັນນະຄະດີ, ໂດຍສະເພາະແມ່ນວັນນະຄະດີຫວຽດນາມຍຸກກາງ, ຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລສຶກສາທິການ ກວີ່ນ (ປະຈຸບັນແມ່ນມະຫາວິທະຍາໄລ ກວີ່ນ). ໂຊກດີ, ຫຼັກສູດໃນເວລານັ້ນລວມມີຫຼາຍຫຼັກສູດໃນການສຶກສາພາສາຈີນ ແລະ ຈີນ-ຫວຽດນາມ, ເຊິ່ງຊ່ວຍໃຫ້ຂ້ອຍເຂົ້າຫາການສຶກສາແບບຄລາສສິກໃນລັກສະນະທີ່ເປັນລະບົບ.
ສິ່ງທີ່ສຳຄັນກວ່ານັ້ນ, ຂ້ອຍໄດ້ຮັບການຊີ້ນຳຈາກຄູອາຈານຂອງຂ້ອຍ, ໂດຍສະເພາະທ່ານ ຮວິ່ງເຈືອງຮຸ່ງ, ຜູ້ທີ່ມີອິດທິພົນຢ່າງເລິກເຊິ່ງຕໍ່ເສັ້ນທາງການສຶກສາຕໍ່ມາຂອງຂ້ອຍ.
* ອາດເວົ້າໄດ້ວ່າທ່ານ ຮວິ່ງເຈືອງຮຸ່ງ ແມ່ນຜູ້ທີ່ "ກະຕຸ້ນ" ຄວາມມັກຂອງທ່ານ?
- ເພິ່ນບໍ່ພຽງແຕ່ໃຫ້ຄວາມຮູ້ເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງປູກຝັງຈິດໃຈແບບມືອາຊີບອີກດ້ວຍ. ເພິ່ນໄດ້ສອນຂ້ອຍກ່ຽວກັບວິທີການເຂົ້າໃຈບົດເລື່ອງຈີນ-ຫວຽດນາມຢ່າງລະອຽດ, ເຄົາລົບແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ ແລະ ຍຶດໝັ້ນໃນເສັ້ນທາງທີ່ຂ້ອຍເລືອກ. ໃນເດືອນຕຸລາ 2001, ເພິ່ນໄດ້ມອບສຳເນົາ *ບົດປະພັນຂອງຂົງຈື້* ໃຫ້ຂ້ອຍ - ບົດເລື່ອງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ເກັບກຳມາໃນລະຫວ່າງການໄປທັດສະນະສຶກສາ - ແລະ ບອກວ່າ, "ກັບບ້ານ ແລະ ລອງແປມັນເບິ່ງ." ໃນເວລານັ້ນ, ຂ້ອຍຍັງເປັນນັກຮຽນ, ບໍ່ມີຄອມພິວເຕີ, ສະນັ້ນການແປຫຼາຍກວ່າ 50 ໜ້າຈຶ່ງຖືກຂຽນດ້ວຍມືໃນປື້ມບັນທຶກໂຮງຮຽນຂອງຂ້ອຍ. ຂ້ອຍໄດ້ແປຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຈົນຮອດເດືອນພຶດສະພາ 2002, ເມື່ອຂ້ອຍສຳເລັດ. ເປັນຄັ້ງທຳອິດ, ຂ້ອຍເລີ່ມເຊື່ອວ່າຂ້ອຍສາມາດໄປໄດ້ໄກກັບການສຶກສາຈີນ-ຫວຽດນາມ.
ດຣ. ຫວໍມິງຫາຍ (ຂວາໃນຮູບ) ປະຈຸບັນກຳລັງຮ່ວມມືກັບສູນເອກະສານປະຫວັດສາດແຂວງໃນການແປ ແລະ ຄົ້ນຄວ້າລັດຖະດຳລັດ ແລະ ເອກະສານຈີນ-ຫວຽດນາມ. ຮູບພາບ: ຫງອກຍວນ
ເລືອກອາຊີບທີ່ງຽບໆ.
ໃນປີສຸດທ້າຍຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ, ດຣ. ຫວໍ ມິງ ຫາຍ ໄດ້ປະເຊີນກັບຈຸດຕັດກັນຄື: ຂຽນວິທະຍານິພົນກ່ຽວກັບນິທານພື້ນເມືອງ ຫຼື ສຶກສາຕໍ່ຈີນ-ຫວຽດນາມ - ເຊິ່ງເປັນຂະແໜງການສຶກສາທີ່ຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ມີນັກສຶກສາໜ້ອຍ. ລາວໄດ້ເລືອກເສັ້ນທາງທີ່ຫຍຸ້ງຍາກ.
* ການຕັດສິນໃຈນັ້ນຄົງບໍ່ແມ່ນເລື່ອງງ່າຍເນາະ ທ່ານ?
- ຖືກຕ້ອງ. ໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ວາງແຜນທີ່ຈະຂຽນວິທະຍານິພົນກ່ຽວກັບນິທານພື້ນເມືອງ ແລະ ປະຕິບັດຕາມທິດທາງການຄົ້ນຄວ້າຂອງສາດສະດາຈານ ເຈິ່ນຊວນຕວານ, ຜູ້ຄວບຄຸມທີ່ອຸທິດຕົນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ສຶກສະເໝີວ່າຂ້າພະເຈົ້າຢາກເຮັດວຽກຢ່າງເລິກເຊິ່ງກວ່ານີ້ກັບວັດທະນະທໍາວັນນະຄະດີ, ດ້ວຍຕົວລະຄອນຈີນ-ຫວຽດນາມ. ດັ່ງນັ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຕັດສິນໃຈຂຽນວິທະຍານິພົນກ່ຽວກັບຄວາມສໍາຄັນທາງວັດທະນະທໍາຂອງຄໍາວ່າ "ຕາເວັນອອກ - ຕາເວັນຕົກ" ໃນວັນນະຄະດີຫວຽດນາມໃນຍຸກກາງ.
ວິທະຍານິພົນຂອງຂ້ອຍໄດ້ຮັບການຈັດອັນດັບດີເລີດ, ຊ່ວຍໃຫ້ຂ້ອຍຈົບການສຶກສາດ້ວຍກຽດນິຍົມ ແລະ ເປີດໂອກາດໃຫ້ຂ້ອຍຢູ່ຕໍ່ ແລະ ສອນຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລຕັ້ງແຕ່ເດືອນພະຈິກ 2003, ຕອນນັ້ນຂ້ອຍມີອາຍຸພຽງ 22 ປີ. ໃນເວລານັ້ນ, ໃບຢັ້ງຢືນການສຶກສາຂອງຂ້ອຍມີພຽງແຕ່ວິທະຍານິພົນ ແລະ ການແປ, ແຕ່ທັງສອງຢ່າງແມ່ນຢູ່ໃນການສຶກສາຈີນ-ຫວຽດນາມ. ຕັ້ງແຕ່ປີ 2009, ຂ້ອຍໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໃນການລວບລວມປຶ້ມແບບຮຽນ "ບົດເລື່ອງພາສາຈີນຄລາສສິກທີ່ເລືອກ". ໃນປີ 2012, ຂ້ອຍໄດ້ຮັບລາງວັນທີສາມໃນລາງວັນນັກວິທະຍາສາດໜຸ່ມຂອງ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ຝຶກອົບຮົມ ດ້ວຍຫົວຂໍ້ "ວັນນະຄະດີຈີນ-ຫວຽດນາມ - ທິດສະດີ ແລະ ການນຳໃຊ້".
* ເຈົ້າເຄີຍເວົ້າວ່າ: ຕົວໜັງສືຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມແບບຄລາສສິກແມ່ນອາຊີບຂອງຄວາມງຽບ. ເປັນຫຍັງ?
- ນີ້ແມ່ນຂົງເຂດທີ່ສິ່ງຕ່າງໆບໍ່ສາມາດເຮັດໄດ້ໄວ, ແລະແນ່ນອນວ່າບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການສະເຫຼີມສະຫຼອງ. ເພື່ອໃຫ້ປະສົບຜົນສຳເລັດ, ທ່ານຕ້ອງການຄວາມອົດທົນ ແລະ ການສະສົມຄວາມຮູ້ຢ່າງງຽບໆ. ແຕ່ປະມານປີ 2012 ຫາ 2020, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ໃຊ້ເວລາສ່ວນໃຫຍ່ໃນການດຳເນີນວຽກງານພາກສະໜາມ ແລະ ເກັບກຳເອກະສານຢູ່ແຂວງບິ່ງດິ້ງ (ປະຈຸບັນແມ່ນແຂວງຢາລາຍ) ແລະ ແຂວງອື່ນໆໃນພາກກາງໃຕ້ເຊັ່ນ: ແຂວງກວາງຫງາຍ, ແຂວງກວາງນາມ (ປະຈຸບັນແມ່ນເມືອງດານັງ), ແຂວງແຄງຮວ່າ... ນັ້ນແມ່ນໄລຍະກະກຽມສຳລັບໂຄງການຕໍ່ມາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.
ຈາກພື້ນຖານດັ່ງກ່າວ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຜີຍແຜ່ຜົນງານຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເຊັ່ນ: ພາສາຂອງເມືອງຕຣຸຍງກຽ່ວ ຈາກທັດສະນະທາງວັດທະນະທຳ (2020); ຄຳປາໄສງານສົບຂອງທ້າວຮັນໂນມ ບິ່ງດິ້ງ (2021); ວັນນະຄະດີຮັນໂນມ ພາກກາງຫວຽດນາມພາກໃຕ້: ຮູບລັກສະນະ ແລະ ລັກສະນະ (ບັນນາທິການ, 2022); ສາລະສຳຄັນຂອງການວິເຄາະໂດຍ ຫງວຽນຟຸກ ອູງຈີ້ງ (2024); ການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ຄຳເຫັນກ່ຽວກັບນັກຂຽນຮັນໂນມ ບິ່ງດິ້ງ (2025); ພາສາ ແລະ ວັດທະນະທຳໃນວັນນະຄະດີສະໄໝໄຕເຊີນ (2025); ວັດທະນະທຳການສອບເສັງ ແລະ ຫ້ອງສອບເສັງ ບິ່ງດິ້ງ (2025)...
ນອກຈາກການຄົ້ນຄວ້າແລ້ວ, ດຣ. ຫວໍ ມິງ ຫາຍ ຍັງໄດ້ອຸທິດເວລາ ແລະ ຄວາມພະຍາຍາມສ່ວນໃຫຍ່ໃຫ້ກັບການສິດສອນ ແລະ ຝຶກອົບຮົມຄົນລຸ້ນໜຸ່ມໃນຂົງເຂດການສຶກສາຈີນ-ຫວຽດນາມ. (ຮູບພາບ: ສະໜອງໃຫ້ໂດຍຜູ້ໃຫ້ສຳພາດ)
"ຂຸດຄົ້ນ" ຊັບສົມບັດຂອງ ຮັນນອມ (ຈີນ-ຫວຽດນາມ) ຢູ່ແຂວງບິ່ງດິ້ງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.
ປະຈຸບັນ, ດຣ. ຫວໍມິງຫາຍ ກຳລັງເຮັດວຽກຢ່າງໃກ້ຊິດກັບສູນເອກະສານປະຫວັດສາດແຂວງຢາລາຍ ໃນການແປລັດຖະດຳລັດຂອງຈັກກະພັດ ແລະ ເອກະສານຈີນ-ຫວຽດນາມ.
ທ່ານກຳລັງອຸທິດຄວາມພະຍາຍາມຫຼາຍເພື່ອຄົ້ນຫາຊຸດສະສົມບົດເລື່ອງ ຮັນໂນມ (ຈີນ-ຫວຽດນາມ) ທີ່ອຸດົມສົມບູນຢູ່ໃນແຂວງບິ່ງດິ້ງບໍ?
- ບິ່ງດິ້ງມີຄັງສົມບັດອັນໃຫຍ່ຫຼວງຂອງວັນນະຄະດີຈີນ-ຫວຽດນາມ (ຮັນນອມ) ຕັ້ງແຕ່ພະລາຊະບັນຍັດຂອງຈັກກະພັດ, ຄຳປາໄສງານສົບ, ລຳດັບເຊື້ອສາຍຄອບຄົວ, ລະຄອນ, ຈົນເຖິງບົດຂຽນຂອງນັກວິຊາການທີ່ມີຊື່ສຽງ. ຖ້າບໍ່ມີການສຳຫຼວດ ແລະ ການປ່ຽນເປັນດິຈິຕອລຢ່າງທັນການ, ເອກະສານຫຼາຍຢ່າງອາດຈະສູນເສຍໄປຢ່າງຖາວອນພາຍໃນສອງສາມປີ. ເປົ້າໝາຍໄລຍະຍາວຂອງຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນການສ້າງຖານຂໍ້ມູນທີ່ເປັນລະບົບຂອງວັນນະຄະດີຈີນ-ຫວຽດນາມຂອງບິ່ງດິ້ງ, ຕັ້ງແຕ່ນັກຂຽນທີ່ສຳຄັນເຊັ່ນ: ດາວເຕີນ, ຫງວຽນຢ້ຽວ, ໂຮ່ສີຕາວ, ແລະ ດາວຟານດວນ ຈົນເຖິງນັກຂຽນທີ່ບໍ່ຄ່ອຍມີຊື່ສຽງ.
ໃນຄວາມຄິດເຫັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ການພິສູດວ່າແຂວງບິ່ງດິ້ງເປັນ "ດິນແດນແຫ່ງສິລະປະການຕໍ່ສູ້ ແລະ ພອນສະຫວັນທາງວັນນະຄະດີ" ບໍ່ສາມາດບັນລຸໄດ້ຜ່ານການປາກເວົ້າຢ່າງດຽວ, ແຕ່ຕ້ອງການເອກະສານຕົ້ນສະບັບ. ພວກເຮົາຈຳເປັນຕ້ອງດຳເນີນການສຳຫຼວດ, ປ່ຽນຂໍ້ມູນເປັນດິຈິຕອລ, ສ້າງຖານຂໍ້ມູນເປີດ, ຈັດກອງປະຊຸມ, ແລະ ເຜີຍແຜ່ສິ່ງພິມພິເສດ - ຄ້າຍຄືກັບວິທີທີ່ເມືອງເຫວ້ ແລະ ແຂວງກວາງນາມໄດ້ເຮັດສິ່ງຕ່າງໆຢ່າງເປັນລະບົບໃນອະດີດ.
ສິ່ງໃດທີ່ເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຍັງຄົງຢູ່ໃນເສັ້ນທາງທີ່ບໍ່ຄ່ອຍມີຄົນເດີນທາງນີ້?
- ສຳລັບຂ້ອຍ, ມັນບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນຄວາມມັກເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ດິນແດນທີ່ຂ້ອຍເກີດ ແລະ ເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນມາ. ຜູ້ທີ່ມາພາຍຫຼັງຕ້ອງຮູ້ສຶກຂອບໃຈຜູ້ທີ່ມາກ່ອນ, ສືບທອດດ້ວຍການຄິດຢ່າງມີວິຈານ, ແລະ ສືບຕໍ່ສິ່ງທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່. ຕົວອັກສອນຈີນ ແລະ ຫວຽດນາມແບບຄລາສສິກແມ່ນຂົງເຂດທີ່ຍາກ, ຊ້າໆ ແຕ່ມີຄວາມດຶງດູດໃຈໜ້ອຍ, ແຕ່ຖ້າບໍ່ມີໃຜເຮັດມັນ, ຊັບສົມບັດນັ້ນຈະຄົງຢູ່เฉยๆ. ຂ້ອຍເລືອກເສັ້ນທາງນີ້ບໍ່ໃຫ້ແຕກຕ່າງ, ແຕ່ຍ້ອນວ່າຂ້ອຍເຊື່ອວ່າມັນຕ້ອງການໃຫ້ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງຍ່າງມັນ.
ປະຈຸບັນ, ຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງສຸມໃສ່ການຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບວັນນະຄະດີຈີນ-ຫວຽດນາມ, ວັດທະນະທຳໝູ່ບ້ານຂອງພາກໃຕ້ພາກກາງຫວຽດນາມຜ່ານເອກະສານຈີນ-ຫວຽດນາມ, ແລະ ການອະນຸລັກ ແລະ ສົ່ງເສີມມໍລະດົກຈີນ-ຫວຽດນາມ. ໃນອະນາຄົດ, ຂ້າພະເຈົ້າວາງແຜນທີ່ຈະເຜີຍແຜ່ຜົນງານເພີ່ມເຕີມເຊັ່ນ: ບັນທຶກປະຫວັດສາດປ້ອມໂດ່ບານຂອງ ຫງວຽນວັນຫຽນ; ເອກະສານບິ່ງດິ້ງຜ່ານລາຊະວົງຫງວຽນ; ລັດຖະດຳລັດບິ່ງດິ້ງ; ວັດຂົງຈື້ບິ່ງດິ້ງ; ບົດເລື່ອງຈີນ-ຫວຽດນາມກ່ຽວກັບປ້ອມຮວ່າງເດ; ລຳດັບເຊື້ອສາຍຄອບຄົວໃນບິ່ງດິ້ງຜ່ານເອກະສານຈີນ-ຫວຽດນາມ...
ຂອບໃຈສຳລັບການສົນທະນາ!
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://baogialai.com.vn/di-con-duong-it-nguoi-di-post577616.html
(0)