ເປັນຫຍັງການປ່ຽນແປງຄວາມໝາຍນີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ? ດີ, " ຢ່າງກະທັນຫັນ " ເປັນຄຳສັບທີ່ມີຫຼາຍພາສາ; ການຕີຄວາມໝາຍຂອງມັນແມ່ນຂຶ້ນກັບສະພາບການທາງສັງຄົມ ແລະ ຍຸກສະໄໝ.
ຕົວອັກສອນ "Du" (突) ໄດ້ປາກົດເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນອັກສອນກະດູກຂອງລາຊະວົງຊາງ, ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍສອງສ່ວນຄື: ສ່ວນເທິງແມ່ນຕົວອັກສອນສຳລັບ " ຖ້ຳ" (穴), ແລະສ່ວນລຸ່ມແມ່ນ ຕົວອັກສອນສຳລັບ "ໝາ" (犬). ຮູບແບບບູຮານຂອງ "Du" ຄ້າຍຄືກັບໝາທີ່ຟ້າວແລ່ນອອກຈາກຖ້ຳ; ຄວາມໝາຍເດີມຂອງມັນແມ່ນຟ້າວແລ່ນອອກໄປຢ່າງໄວ ( ບັນທຶກຂອງສາມອານາຈັກ, ບັນທຶກ Wei, ບັນທຶກຂອງ Emperor Wu ). ຄວາມໝາຍນີ້ໄດ້ຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນ Shuowen Jiezi: "Du, ໝາ ອອກມາຈາກຖ້ຳຊົ່ວຄາວ."
ຕໍ່ມາ, ຄຳວ່າ "đột " (ກະທັນຫັນ/ບໍ່ຄາດຄິດ) ໄດ້ຂະຫຍາຍຄວາມໝາຍຂອງມັນໃຫ້ລວມເຖິງ "ການໂຈມຕີ", "ການດູຖູກ", "ວ່ອງໄວ" ແລະໂດຍສະເພາະແມ່ນ "ສະຖານະການທີ່ປ່ຽນແປງໄວແລະບໍ່ຄາດຄິດ"...
ງອກ (兀) ເປັນຕົວອັກສອນທີ່ປາກົດເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນອັກສອນກະດູກທຳນາຍ ແລະ ຈາລຶກທອງສຳລິດຂອງລາຊະວົງຊາງ. ຄວາມໝາຍເດີມຂອງມັນແມ່ນ "ຫົວມະນຸດ." ຫົວແມ່ນຈຸດສູງສຸດຂອງຮ່າງກາຍມະນຸດ, ສະນັ້ນ ງອກ ຈຶ່ງໝາຍເຖິງສູງຕระหง่าน ແລະ ຍື່ນອອກມາ.
ນອກຈາກນັ້ນ, "ງໍ້" ຍັງໃຊ້ເພື່ອໝາຍເຖິງ "ຮູບລັກສະນະທີ່ສູງ ແລະ ໂດດເດັ່ນ" (ຄຳນຳຂອງ ບົດກະວີ Nam Duong Cong Tap ໂດຍ Luu Chieu Lan); "ຄວາມເປັນເອກະລາດ" ( Tram Luon ໂດຍ Uc Dat Phu); "ສາຍຕາທີ່ສັບສົນ ແລະ ບໍ່ຮູ້ເລື່ອງ" ( Du Thien Thai Son Phu ໂດຍ Ton Chuoc) ຫຼື "ການພັກຜ່ອນ" ( Van Phu ໂດຍ Luc Co)...
ຄຳປະສົມ " ຢ່າງກະທັນຫັນ " (突兀) ໄດ້ຖືກພົບເຫັນເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນບົດກະວີ " Hai Fu" ຂອງ Mu Hua ຈາກລາຊະວົງຈິນຕາເວັນຕົກ. ຄຳນີ້ມີຄວາມໝາຍຫຼາຍຢ່າງ, ເຊັ່ນ "ໂດດເດັ່ນ" ( Shishuo Xin Yu, Pin Zao ) ຫຼື "ແປກ, ແຕກຕ່າງ" ( Mo Ji ຂອງ Wang Zhi, ລາຊະວົງຊົ້ງ).
ໃນຊ່ວງລາຊະວົງຖັງ, ຄຳວ່າ "ກະທັນຫັນ" ຍັງເປັນຄຳສັບທີ່ໃຊ້ເພື່ອອະທິບາຍພູມສັນຖານທີ່ "ສູງຕระหง่าน ແລະ ຊັນ" ( "Mao Wu Wei Qiu Feng Suo Po Ge" ຂອງ Du Fu) ຫຼື "ເຫດການທີ່ເກີດຂຶ້ນຢ່າງບໍ່ຄາດຄິດ" ( "Song Zeng Cheng Guan " ຂອງ Han Yu).
"ທັນທີທັນໃດ" ຍັງສາມາດເປັນຄຳສັບທີ່ອະທິບາຍເຖິງຮູບລັກສະນະໄດ້, ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ "ທ່ານັ່ງຊື່ໆ" ( "Bai Ai Shi " ຂອງ Du Fu) ຫຼື "ຮູບລັກສະນະທີ່ສູງສົ່ງແລະໜ້າປະທັບໃຈ" ("Preface to Nan Yang Gong Ji " ຂອງ Lu Zhaolin).
ຕັ້ງແຕ່ລາຊະວົງມິງ ແລະ ຊິງເປັນຕົ້ນມາ, ຄວາມໝາຍອື່ນໆກໍ່ເກີດຂຶ້ນ ຢ່າງກະທັນຫັນ , ເຊັ່ນ: ການປ່ຽນແປງຢ່າງກະທັນຫັນໃນເນື້ອເລື່ອງຂອງນະວະນິຍາຍ.
ໂດຍທົ່ວໄປ, ຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ 10 ເປັນຕົ້ນມາ, ຕົວອັກສອນຈີນຄ່ອຍໆແຜ່ຂະຫຍາຍຫຼາຍຂຶ້ນໃນປະເທດຂອງພວກເຮົາ. ຄຳວ່າ "ກະທັນຫັນ " (突兀) ຍັງຄົງສະແດງຄວາມໝາຍທີ່ໄດ້ກ່າວມາຂ້າງເທິງ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ໃນສະຕະວັດທີ່ຜ່ານມາ, ຄຳນີ້ຍັງຄົງມີຄວາມໝາຍພຽງແຕ່ສອງສາມຢ່າງເທົ່ານັ້ນ:
- " ທັນໃດນັ້ນ " (突兀) ໝາຍເຖິງ "ງົງງັນ, ບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍ: ມາຮອດຢ່າງກະທັນຫັນ" ( Dai Nam Quoc Am Tu Vi ໂດຍ Huynh-Tinh Paulus Cua, 1895, ໜ້າ 719).
- " ທັນໃດນັ້ນ " ໝາຍເຖິງ "ຢ່າງກະທັນຫັນ, ຢ່າງບໍ່ຄາດຄິດ: ເກີດຂຶ້ນຢ່າງກະທັນຫັນ, ເກີດຂຶ້ນຢ່າງກະທັນຫັນ" ( ວັດຈະນານຸກົມຫວຽດນາມ ໂດຍ Le Van Duc, ແກ້ໄຂໂດຍ Le Ngoc Tru, ເຫຼັ້ມທີ 1, 1970, ໜ້າ 490).
- " ຢ່າງກະທັນຫັນ " ໝາຍເຖິງ "ຢ່າງບໍ່ຄາດຄິດ, ໂດຍບໍ່ມີສັນຍານເຕືອນໃດໆ: ອາກາດປ່ຽນເປັນໜາວເຢັນຢ່າງກະທັນຫັນ" ( ວັດຈະນານຸກົມຫວຽດນາມ , op. cit., ໜ້າ 370).
ດັ່ງນັ້ນ, ໃນພາສາຫວຽດນາມ, "ທັນທີທັນໃດ" ຈຶ່ງມີຄວາມໝາຍຄືກັນກັບສອງຄຳຄື: "ກະທັນຫັນ" ແລະ "ບໍ່ຄາດຄິດ ".
1. ທັນທີທັນໃດ , ຂຽນດ້ວຍຕົວໜັງສື Nôm ເປັນ 声灵 ແລະ 盛令, ໄດ້ປະກົດຢູ່ໃນເລື່ອງລາວຂອງ ຫງຽວນ Đình Chiểu Dương Từ-Hà Mậu ( ໃນທັນໃດນັ້ນ, ມີການຖືພາຢ່າງກະທັນຫັນ ) ຫຼືໃນ Nhị độ mai diễn ( ໃນຕາຕະລາງ ).
2. ຄຳວ່າ "bất ngờ" (ແປກໃຈ), ເຊິ່ງເປັນການປະສົມກັນຂອງສອງຄຳຄື: "bất" (ພາສາຈີນ) ແລະ "ngộ" (ພາສາຫວຽດນາມ), ໄດ້ປາກົດຢ່າງໜ້ອຍຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນສະຕະວັດທີ 20, ຕົວຢ່າງເຊັ່ນໃນປຶ້ມຂອງ Nguyen Lan ທີ່ມີຊື່ວ່າ * Le Petit Campagnard * (1925), ແປໂດຍ Alfred Bouchet (ໜ້າ 67) ຫຼື ໃນປະໂຫຍກທີ່ວ່າ "ໃຜສາມາດຫຼີກລ່ຽງຄວາມແປກໃຈຂອງຊີວິດໄດ້?" ( ໜ້າ ຂອງ Lan Khai, ສຳນັກພິມ Tan Van, 1939).
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://thanhnien.vn/dot-ngot-la-cao-chot-vot-185250822215348278.htm
(0)