ເປີດເຜີຍ 'ຄວາມລັບ' ຂອງລະຫັດ OTP.

ແຕ່ລະຄັ້ງທີ່ທ່ານເຂົ້າສູ່ລະບົບ ຫຼື ຊຳລະເງິນ, ລະຫັດ OTP ຈະໃຊ້ໄດ້ພຽງແຕ່ປະມານ 30 ວິນາທີເທົ່ານັ້ນກ່ອນທີ່ຈະຫາຍໄປ. ເປັນຫຍັງຈຶ່ງມີຂໍ້ຈຳກັດດັ່ງກ່າວ, ແລະ ລະບົບໃດທີ່ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງການສ້າງລະຫັດໄດ້ໄວ ໃນຂະນະທີ່ຍັງຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພຢູ່?

ລະຫັດ OTP ແຕ່ລະລະຫັດແມ່ນເປັນເອກະລັກໃນເວລາໃດກໍ່ຕາມ ແລະ ບໍ່ສາມາດເຮັດຊ້ຳກັນໄດ້.

ລະຫັດຜ່ານຄັ້ງດຽວ (OTP) ເປັນອົງປະກອບທີ່ຄຸ້ນເຄີຍໃນໂລກດິຈິຕອນໃນປະຈຸບັນ, ຕັ້ງແຕ່ການເຮັດທຸລະກຳທາງທະນາຄານຈົນເຖິງຄວາມປອດໄພຂອງບັນຊີສື່ສັງຄົມ. ມີໜ້ອຍຄົນທີ່ຮູ້ວ່າລຳດັບຕົວເລກຊົ່ວຄາວນີ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນໂດຍໃຊ້ກົນໄກການເຂົ້າລະຫັດທີ່ສັບສົນ, ເຊິ່ງລວມເອົາການປະມວນຜົນແບບເວລາຈິງ, ກະແຈສ່ວນຕົວ, ແລະ ອັລກໍຣິທຶມມາດຕະຖານ.

ການເຂົ້າໃຈວິທີການເຮັດວຽກຂອງ OTP ເຮັດໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ມີຄວາມສະຫງົບສຸກທາງໃຈຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ໃຫ້ຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບວິທີການຮັກສາຄວາມປອດໄພທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຈຸບັນ.

ກຳແພງ OTP

OTP ຫຍໍ້ມາຈາກ One Time Password, ຊຶ່ງໝາຍເຖິງລະຫັດຜ່ານທີ່ສາມາດໃຊ້ໄດ້ພຽງຄັ້ງດຽວເທົ່ານັ້ນ. ລະຫັດນີ້ປົກກະຕິແລ້ວປະກອບດ້ວຍ 6 ຕົວເລກ, ຖືກສ້າງຂຶ້ນແບບສຸ່ມ, ແລະ ປາກົດຢູ່ໃນການດຳເນີນງານຕ່າງໆເຊັ່ນ: ການໂອນເງິນຜ່ານທະນາຄານ, ການເຂົ້າສູ່ລະບົບສື່ສັງຄົມອອນລາຍ, ຫຼື ການຢືນຢັນບັນຊີ.

ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ OTP ມີຄວາມພິເສດແມ່ນໄລຍະເວລາທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ສັ້ນຫຼາຍ, ພຽງແຕ່ 30 ຫາ 60 ວິນາທີເທົ່ານັ້ນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ລະຫັດຈະໝົດອາຍຸ ແລະ ຕ້ອງໄດ້ສ້າງໃໝ່ຖ້າບໍ່ໄດ້ໃຊ້. ສິ່ງນີ້ຊ່ວຍຫຼຸດຜ່ອນຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະຖືກນຳໃຊ້ໂດຍຜູ້ກະທຳຜິດ ຫຼື ການນຳໃຊ້ລະຫັດເກົ່າຄືນໃໝ່.

ປະຈຸບັນຫຼາຍທະນາຄານໃນຫວຽດນາມໃຊ້ OTP (ລະຫັດຜ່ານຄັ້ງດຽວ) ເພື່ອກວດສອບທຸລະກຳທາງອອນລາຍ. ຜູ້ໃຊ້ຈະໄດ້ຮັບລະຫັດທີ່ສົ່ງໄປຫາໂທລະສັບຂອງເຂົາເຈົ້າ ແລະ ຕ້ອງໃສ່ລະຫັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງພາຍໃນເວລາທີ່ກຳນົດ. ໃນທຳນອງດຽວກັນ, ແພລດຟອມຕ່າງໆເຊັ່ນ Google ແລະ Facebook ຍັງໃຊ້ OTP ສຳລັບການພິສູດຢືນຢັນຕົວຕົນສອງປັດໄຈເພື່ອປົກປ້ອງບັນຊີ.

ເຖິງວ່າມັນຈະມີຮູບລັກສະນະທີ່ງ່າຍດາຍ ແລະ ຊົ່ວຄາວ, OTP ແມ່ນໜຶ່ງໃນມາດຕະການຄວາມປອດໄພທີ່ມີປະສິດທິພາບທີ່ສຸດໃນປະຈຸບັນ. ຄວາມກະທັດຮັດຂອງລະຫັດນີ້ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງບັງເອີນ, ແຕ່ຖືກຄວບຄຸມໂດຍລະບົບການສ້າງລະຫັດທີ່ຄວບຄຸມຢ່າງເຂັ້ມງວດ, ໂດຍອີງໃສ່ຫຼັກການການກຳນົດເວລາ ແລະ ການເຂົ້າລະຫັດສະເພາະ.

ລະຫັດດຽວ, ການນຳໃຊ້ຄັ້ງດຽວ: ມັນມາຈາກໃສ?

ລະຫັດ OTP ສ່ວນໃຫຍ່ໃນປະຈຸບັນແມ່ນສ້າງຂຶ້ນໂດຍໃຊ້ກົນໄກ TOTP, ເຊິ່ງຫຍໍ້ມາຈາກ Time-Based One-Time Password. ນີ້ແມ່ນລະຫັດປະເພດໜຶ່ງທີ່ອີງໃສ່ການຈັບເວລາແບບເວລາຈິງ, ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວຈະຢູ່ໄດ້ພຽງແຕ່ປະມານ 30 ວິນາທີກ່ອນທີ່ຈະຖືກປ່ຽນແທນດ້ວຍລະຫັດໃໝ່.

ນອກຈາກ TOTP ແລ້ວ, ຍັງມີກົນໄກອື່ນທີ່ເອີ້ນວ່າ HOTP, ເຊິ່ງໃຊ້ຕົວນັບແທນເວລາ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, HOTP ບໍ່ຄ່ອຍພົບເຫັນເພາະວ່າລະຫັດບໍ່ໝົດອາຍຸໂດຍອັດຕະໂນມັດຫຼັງຈາກໄລຍະເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້.

ເພື່ອສ້າງລະຫັດ OTP ແຕ່ລະອັນ, ລະບົບຕ້ອງການສອງອົງປະກອບຄື: ລະຫັດລັບຄົງທີ່ທີ່ກຳນົດໃຫ້ກັບແຕ່ລະບັນຊີ ແລະ ເວລາປັດຈຸບັນຕາມໂມງຂອງລະບົບ. ທຸກໆ 30 ວິນາທີ, ເວລາຈະຖືກແບ່ງອອກເປັນສ່ວນເທົ່າໆກັນ ແລະ ລວມກັບລະຫັດລັບເພື່ອສ້າງລະຫັດໃໝ່. ດັ່ງນັ້ນ, ບໍ່ວ່າທ່ານຈະໃຊ້ແອັບພລິເຄຊັນການພິສູດຢືນຢັນຕົວຕົນຢູ່ໃສກໍຕາມ, ຕາບໃດທີ່ເວລາໃນອຸປະກອນຂອງທ່ານກົງກັບເວລາຂອງເຊີບເວີ, ລະຫັດ OTP ຈະຖືກຕ້ອງ.

ແຕ່ລະຊ່ວງເວລາ 30 ວິນາທີຖືກຖືວ່າເປັນ "ຊ່ວງເວລາ". ເມື່ອເວລາຍ້າຍໄປໜ້າຕໍ່ໄປ, ລະຫັດໃໝ່ຈະຖືກສ້າງຂຶ້ນ. ລະຫັດເກົ່າຈະບໍ່ຖືກລຶບອອກ, ແຕ່ມັນຈະກາຍເປັນບໍ່ຖືກຕ້ອງໂດຍອັດຕະໂນມັດເພາະວ່າມັນບໍ່ກົງກັບເວລາປັດຈຸບັນອີກຕໍ່ໄປ. ກົນໄກນີ້ໝາຍຄວາມວ່າລະຫັດ OTP ແຕ່ລະລະຫັດສາມາດໃຊ້ໄດ້ພຽງແຕ່ໃນຊ່ວງເວລາສະເພາະນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ແລະ ບໍ່ສາມາດນຳມາໃຊ້ຄືນໄດ້ຫຼັງຈາກເວລາຜ່ານໄປສອງສາມສິບວິນາທີ.

  ຂະບວນການສ້າງລະຫັດປະຕິບັດຕາມມາດຕະຖານສາກົນ RFC 6238, ໂດຍໃຊ້ອັລກໍຣິທຶມ HMAC SHA1 ສຳລັບການເຂົ້າລະຫັດ. ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີພຽງ 6 ຕົວເລກເທົ່ານັ້ນທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນ, ແຕ່ລະບົບກໍ່ມີຄວາມສັບສົນພຽງພໍທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ການຄາດເດົາຖືກຕ້ອງເກືອບເປັນໄປບໍ່ໄດ້. ຜູ້ໃຊ້ແຕ່ລະຄົນມີລະຫັດທີ່ເປັນເອກະລັກ, ແລະເວລາສ້າງລະຫັດແມ່ນແຕກຕ່າງກັນ, ດັ່ງນັ້ນຄວາມເປັນໄປໄດ້ຂອງລະຫັດທີ່ຊໍ້າກັນແມ່ນເກືອບເປັນສູນ.

ສິ່ງທີ່ໜ້າສົນໃຈແມ່ນແອັບພລິເຄຊັນຕ່າງໆເຊັ່ນ Google Authenticator ຫຼື Microsoft Authenticator ສາມາດສ້າງລະຫັດ OTP ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເຊື່ອມຕໍ່ອິນເຕີເນັດ ຫຼື ສັນຍານໂທລະສັບມືຖື. ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບລະຫັດສ່ວນຕົວເບື້ອງຕົ້ນແລ້ວ, ແອັບພລິເຄຊັນພຽງແຕ່ຕ້ອງການປະສານກັບເວລາທີ່ຖືກຕ້ອງເພື່ອເຮັດວຽກເປັນອິດສະຫຼະ. ສິ່ງນີ້ເພີ່ມຄວາມຍືດຫຍຸ່ນໃນຂະນະທີ່ຍັງຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພໃນລະຫວ່າງຂະບວນການກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງ.

ຄວາມສ່ຽງທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບລະຫັດ OTP ແລະວິທີການປົກປ້ອງຕົວທ່ານເອງ.

OTP ເປັນຊັ້ນປ້ອງກັນທີ່ມີປະສິດທິພາບ, ແຕ່ມັນບໍ່ປອດໄພຢ່າງແທ້ຈິງ. ໃນການຫຼອກລວງຫຼາຍໆຄັ້ງທີ່ຜ່ານມາ, ອາດຊະຍາກອນບໍ່ຕ້ອງການການໂຈມຕີທີ່ຊັບຊ້ອນ; ພວກເຂົາພຽງແຕ່ຫຼອກລວງຜູ້ເຄາະຮ້າຍໃຫ້ສະໜອງລະຫັດ OTP ຂອງພວກເຂົາ.

ການໂທປອມທີ່ປອມຕົວເປັນພະນັກງານທະນາຄານ, ຂໍ້ຄວາມປອມແປງດ້ວຍລິ້ງເຂົ້າສູ່ລະບົບປອມ, ຫຼື ການແຈ້ງເຕືອນລາງວັນປອມ ລ້ວນແຕ່ມີຈຸດປະສົງເພື່ອເອົາລະຫັດ OTP ພາຍໃນໄລຍະເວລາທີ່ໃຊ້ໄດ້.

ມັນແວບາງຊະນິດສາມາດອ່ານຂໍ້ຄວາມທີ່ມີ OTP ໄດ້ຢ່າງງຽບໆ ຖ້າຜູ້ໃຊ້ໄດ້ໃຫ້ສິດອະນຸຍາດແກ່ແອັບພລິເຄຊັນທີ່ບໍ່ຮູ້ຈັກ. ນີ້ແມ່ນເຫດຜົນທີ່ວ່າບໍລິການຕ່າງໆກຳລັງປ່ຽນໄປໃຊ້ແອັບເພື່ອສ້າງລະຫັດຂອງຕົນເອງ, ແທນທີ່ຈະສົ່ງຜ່ານຂໍ້ຄວາມ. ວິທີການນີ້ເຮັດໃຫ້ລະຫັດຂຶ້ນກັບເຄືອຂ່າຍມືຖືໜ້ອຍລົງ ແລະ ຍາກທີ່ຈະດັກຈັບໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ.

ເພື່ອປົກປ້ອງບັນຊີຂອງທ່ານ, ຜູ້ໃຊ້ບໍ່ຄວນແບ່ງປັນລະຫັດ OTP ຂອງເຂົາເຈົ້າໃຫ້ກັບໃຜເດັດຂາດ. ຖ້າທ່ານໄດ້ຮັບສາຍໂທ, ຂໍ້ຄວາມ ຫຼື ລິ້ງທີ່ຜິດປົກກະຕິທີ່ຮ້ອງຂໍລະຫັດ, ໃຫ້ຢຸດ ແລະ ກວດສອບຢ່າງລະອຽດ. ການໃຊ້ການພິສູດຢືນຢັນຕົວຕົນສອງປັດໄຈກັບແອັບຕ່າງໆເຊັ່ນ Google Authenticator ຫຼື Microsoft Authenticator ກໍ່ເປັນວິທີທີ່ສຳຄັນໃນການປັບປຸງຄວາມປອດໄພ.

ທັນ ພະຫັດ

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: https://tuoitre.vn/he-lo-bi-mat-ma-otp-20250704115450312.htm