Etnik minoriti memelihara bahasa ibunda mereka.

Dengan trend integrasi, kumpulan etnik hidup bersama dan menggunakan bahasa yang sama. Banyak kumpulan etnik yang lebih kecil "enggan" untuk berkomunikasi dalam bahasa ibunda mereka. Dalam keluarga: Datuk dan nenek jarang bertutur dalam bahasa etnik mereka sendiri. Kanak-kanak pergi ke sekolah bukan sahaja untuk mempelajari bahasa yang sama tetapi juga untuk mempelajari sekurang-kurangnya satu bahasa asing. Akibatnya, bahasa ibunda dalam kalangan etnik minoriti semakin pudar.

Di sekolah, kanak-kanak daripada kumpulan etnik minoriti belajar dalam bahasa umum (Vietnam) - Gambar diambil di Sekolah Berasrama Etnik Thai Nguyen .

Kekurangan persekitaran untuk menggunakan bahasa ibunda seseorang.

Saya sering pergi ke pasar tanah tinggi komune Lam Vi, Than Sa, dan Nghinh Tuong, duduk di gerai pasar sambil minum arak jagung bersama "budak hutan", mendengar perbualan mereka yang rancak tentang mengumpul rebung dan menangkap ikan sungai. Perkara yang paling menarik ialah mendengar sedikit sebanyak perbualan mereka kerana "budak hutan" berbual antara satu sama lain dalam bahasa etnik mereka sendiri.

Tetapi itu bertahun-tahun yang lalu. Dalam era ekonomi pasaran digital, penduduk di lembah pergunungan kini boleh membeli barang dengan satu klik tetikus, dan penghantar menghantarnya terus ke depan pintu rumah mereka. Namun, pasaran tradisional tidak hilang. Ia masih mengadakan mesyuaratnya, dan "budak gunung" yang saya temui bertahun-tahun yang lalu kini sudah menjadi datuk dan nenek. Generasi baharu "budak gunung" lebih dinamik; mereka bercakap antara satu sama lain dalam bahasa Vietnam standard.

Berkongsi dengan kami, Encik Nong Dinh Long, seorang minoriti etnik Tay dari dusun Khau Dieu, komune Binh Yen, berkata: "Lebih 50 tahun yang lalu, kami kanak-kanak tidak berani bertutur dalam bahasa etnik kami di sekolah kerana takut diejek oleh rakan sekelas kami. Walau bagaimanapun, di rumah, orang tua kami masih bertutur antara satu sama lain dalam bahasa Tay, jadi kami dapat belajar daripada mereka."

Melihat pergunungan yang tiada pokok besar, ladang-ladang yang kini diusahakan oleh penduduk tempatan menggunakan jentera dan bukannya buruh kasar, dan jalan raya berturap yang luas yang merangkumi lereng gunung, golongan muda yang sihat dibawa ke zon perindustrian. Mereka adalah generasi baharu, yang tahu bagaimana merebut peluang untuk keluar dari kemiskinan.

Encik Duong Van Phong, seorang minoriti etnik Mong dari dusun Dong Tam, komune Phu Luong, berkata: "Kebanyakan orang yang berumur bekerja keluar bekerja. Untuk memudahkan komunikasi, semua orang perlu tahu bagaimana untuk bertutur dalam bahasa yang sama. Walaupun bekerja jauh, orang ramai hanya boleh bertutur dalam bahasa etnik mereka sendiri apabila menghubungi saudara-mara di rumah."

Dalam persekitaran di mana orang daripada pelbagai kumpulan etnik tinggal dan bekerjasama, adalah perkara biasa bagi setiap orang untuk mencari titik persamaan dan berkompromi. Bertutur dalam bahasa etnik sendiri boleh terasa janggal. Artisan Trieu Van Tuan, seorang minoriti etnik Dao dari komune Quan Chu, berkongsi: "Parti dan Negara mempunyai banyak dasar keutamaan untuk etnik minoriti, termasuk memelihara bahasa mereka, tetapi bahasa masih semakin pudar. Pada masa ini, sangat sedikit golongan muda dalam komuniti San Diu yang tahu bagaimana untuk bertutur dalam bahasa etnik mereka sendiri."

Dalam masyarakat, kanak-kanak daripada etnik minoriti berkomunikasi dalam bahasa yang sama; hanya apabila mereka tinggal di rumah saudara-mara barulah mereka berpeluang untuk bertutur dalam bahasa ibunda mereka.

Saya telah bertemu ramai artisan daripada kumpulan etnik minoriti. Mereka bangga kerana fasih berbahasa ibunda mereka, tetapi jauh di lubuk hati mereka sentiasa membawa kesedihan kerana anak-anak dan cucu-cucu mereka enggan mempelajari bahasa ibunda mereka. Ini kerana anak-anak mereka bersekolah. Untuk cemerlang dalam pelajaran, mereka perlu mahir dalam bahasa umum dan mempelajari sekurang-kurangnya satu bahasa asing.

Bahasa ibunda dalam kalangan komuniti etnik minoriti semakin pudar dari semasa ke semasa. Ini tidak dapat dielakkan, kerana anak-anak mereka bersekolah dan belajar dalam bahasa umum (Vietnam). Ramai kanak-kanak tidak lagi boleh bertutur dalam bahasa ibunda mereka.

Tanda-tanda positif

Di beranda rumahnya yang bertiang, Encik Chu Van Cam, seorang minoriti etnik Nung dari dusun Dong Luong, komune Quang Son, berkumpul bersama cucu-cucunya di sekeliling sebuah buku usang. Buku itu mengandungi asal-usul, adat resam, dan keindahan budaya yang dicatatkan oleh orang tua-tuanya dalam skrip Nung. Beliau dengan bangganya memberitahu kami: "Setiap kali saya mempunyai masa lapang, saya sering mengajar cucu-cucu saya membaca setiap huruf dalam abjad. Huruf-hurufnya sukar dipelajari, tetapi pada masa itulah saya membantu mereka mengembangkan pengetahuan dan kemahiran bahasa mereka."

Encik Chu Van Cam, dari dusun Dong Luong, komune Quang Son, sedang mengajar kanak-kanak skrip Nung Nôm.

Sejak bayi, betapa indahnya mendengar ibu kita menidurkan kita dengan lagu-lagu nina bobok, lagu-lagu yang diturunkan turun-temurun daripada nenek moyang kita. Lagu-lagu nina bobok inilah cara para ibu mengajar anak-anak mereka bahasa, alat komunikasi, dan pemeliharaan "jiwa budaya" bangsa mereka.

Sebaik sahaja tiba di komune Trai Cau dan bertanya tentang penyebaran bahasa ibunda dalam kalangan komuniti etnik minoriti, penduduk tempatan terus teringatkan Encik Trieu Van Thuan, seorang ahli etnik minoriti Dao…

Sebaik tiba di rumahnya, kami ternampak papan putih dan para pelajar sedang berlatih menulis skrip Nôm kumpulan etnik Dao dengan tekun. Apabila ditanya sama ada mereka seronok mempelajari bahasa ibunda mereka, para pelajar tersenyum malu dan berkata, "Kami sukakannya, tetapi skrip nenek moyang kami lebih sukar diingati daripada skrip standard." Encik Thuan berkata bahawa dalam tempoh sembilan tahun yang lalu, kira-kira 100 orang telah datang ke rumahnya untuk mempelajari skrip Dao Nôm.

Satu petanda positif ialah di kawasan-kawasan di mana ramai orang daripada kumpulan etnik yang sama tinggal bersama, seperti kampung-kampung Dao di komun Trai Cau, Quan Chu, dan Phu Xuyen; kampung-kampung Mong di komun Phu Luong, Van Lang, dan Than Sa; dan kampung-kampung San Diu di Tan Khanh, komun Nam Hoa dan wad Phuc Thuan… semasa kami melawat, ramai orang mahir dalam "dwibahasa" - menggunakan bahasa etnik mereka sendiri dan bahasa Vietnam yang lazim.

Berkongsi dengan kami, Encik Luc Thanh Lam, Ketua Dusun Da Bac, Komune Tan Khanh, berkata: Dusun ini mempunyai lebih daripada 210 isi rumah, kira-kira 1,000 orang, 99% daripadanya adalah orang etnik San Diu. Kebanyakan keluarga bertutur antara satu sama lain dalam bahasa ibunda mereka, jadi kanak-kanak pada asasnya tahu cara mendengar dan bertutur... pada tahap asas.

Sementara itu, Encik Trieu Trung Nguyen, dari dusun minoriti etnik Dao di Khe Khoang, komune Yen Trach, berkata: "Daripada 74 isi rumah di dusun itu, hanya terdapat seorang daripada kumpulan etnik yang berbeza (orang Muong). Itulah sebabnya bahasa Dao adalah bahasa umum di dusun itu."

Bagi mengelakkan hakisan bahasa ibunda dalam kalangan komuniti etnik minoriti, wilayah Thai Nguyen selama ini telah memberi banyak perhatian dan pelaburan dalam meningkatkan kualiti hidup komuniti ini, terutamanya dalam memelihara bahasa ibunda mereka.

Beratus-ratus pegawai wilayah telah dilatih dalam bahasa etnik Tay dan Mong oleh Jabatan Hal Ehwal Dalam Negeri. Jabatan Kebudayaan, Sukan dan Pelancongan telah mempergiatkan usaha untuk membina model dan contoh budaya dalam kalangan etnik minoriti; kelab budaya dan seni telah ditubuhkan, mewujudkan persekitaran yang baik untuk kumpulan etnik menyebarkan dan memelihara bahasa mereka.

Walaupun mereka mungkin belum banyak bertutur, ia merupakan petanda positif bahawa semakin ramai etnik minoriti mengambil bahagian dalam mempelajari bahasa ibunda mereka, menunjukkan kesedaran mereka untuk memelihara "jiwa kumpulan etnik mereka." Tetapi saya pasti bahawa tiada persekitaran yang lebih baik untuk memelihara dan mengekalkan bahasa etnik minoriti selain keluarga, puak, dan komuniti etnik. Itulah rumah keluarga dan sekolah pertama bagi setiap orang.

Sumber: https://baothainguyen.vn/van-hoa/202507/nguoi-dan-toc-thieu-so-giu-gin-tieng-me-de-bb9230b/