Mùa lên rẫy trỉa lúa ở vùng cao Gia Lai

Những cơn mưa đầu mùa vừa xuất hiện cũng là lúc đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa của tỉnh Gia Lai bắt đầu lên nương trỉa (gieo) lúa, mở đầu một vụ mùa mới.

Báo Sài Gòn Giải phóng•30/05/2026

Clip Mùa lên nương trỉa lúa

Người dân dùng cây chọc lỗ để trỉa lúa. Ảnh: HỮU PHÚC

Theo người dân, lúa nương có thời gian sinh trưởng khoảng 6 tháng, mỗi năm chỉ gieo trồng một vụ. Đây là cách sản xuất truyền thống có từ lâu. Khác với lúa nước, giống lúa này thường cao cây hơn, thích hợp với những vùng đất thiếu nước tưới và phụ thuộc nhiều vào nguồn nước tự nhiên. Vào tháng 5, khi những cơn mưa đầu mùa đổ xuống, cũng là lúc bắt đầu xuống giống.

Ghi nhận tại xã Al Bá, tỉnh Gia Lai, những nương rẫy nằm nép mình dưới chân đồi đã được người dân phát dọn cỏ, làm đất để chuẩn bị xuống giống. Từ sáng sớm, từng tốp người mang theo hạt giống, dụng cụ lên nương trỉa lúa trong không khí khẩn trương.

àds.jpeg — Sau khi chọc lỗ, người dân sẽ đổ hạt giống vào lỗ và lấp lại. Ảnh: HỮU PHÚC

Có hai cách trỉa lúa phổ biến. Cách truyền thống là dùng cây nhọn chọc xuống đất tạo thành từng lỗ nhỏ, sau đó người đi phía sau bỏ hạt giống vào rồi lấp đất lại. Phương pháp này hoàn toàn thủ công, tốn nhiều công sức và người làm phải liên tục cúi người trên nương.

Bên cạnh đó, nhiều hộ đã sử dụng dụng cụ trỉa lúa bằng bánh xe có gắn các mũi nhọn. Người dân chỉ cần đổ hạt giống vào khoang chứa rồi đẩy bánh xe di chuyển trên mặt đất. Khi bánh lăn, các mũi nhọn tạo lỗ và hạt giống tự rơi xuống đất, giúp giảm sức lao động và rút ngắn thời gian gieo trỉa.

Trên các nương rẫy, người dân đi trỉa lúa theo từng nhóm, người trước người sau nhịp nhàng dưới nắng. Sau buổi làm việc, họ nghỉ chân dưới những tán cây cổ thụ, dùng bữa cơm mang theo.