Mỹ tấn công Iran giữa lúc đàm phán ở Doha

Các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu quân sự ở miền nam Iran diễn ra đúng thời điểm Tehran và Washington nối lại đàm phán tại Doha, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ đổ vỡ tiến trình hòa giải vốn đã mong manh tại Trung Đông.

Hình ảnh máy bay chiến đấu F-35 Lightning II của Không quân Mỹ, tháng 4/2026. Ảnh: Getty Images

Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang sau khi quân đội Mỹ hôm nay tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các bệ phóng tên lửa và tàu thuyền bị nghi đang triển khai thủy lôi ở miền nam Iran. Động thái được Washington mô tả là “hành động tự vệ” này diễn ra giữa lúc các nhà đàm phán Iran đang có mặt tại Doha (Qatar) để nối lại các cuộc thương lượng nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), chiến dịch nhằm “bảo vệ binh sĩ Mỹ trước các mối đe dọa từ lực lượng Iran”. Tuy nhiên, phía Mỹ không công bố chi tiết về quy mô hay thiệt hại của các cuộc tấn công, chỉ cho biết mục tiêu bao gồm các bệ phóng tên lửa và những tàu đang tìm cách “rải thủy lôi”.

Truyền thông nhà nước Iran xác nhận đã xảy ra nhiều tiếng nổ lớn gần thành phố cảng Bandar Abbas - vị trí chiến lược nằm cạnh eo biển Hormuz. Dù giới chức địa phương khẳng định tình hình vẫn trong tầm kiểm soát, vụ việc lập tức làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bùng phát một vòng xoáy xung đột mới tại khu vực vốn đang hết sức bất ổn.

Tàu sân bay USS George HW Bush ở Biển Ảrập hồi đầu tháng này. Ảnh: Hải quân Mỹ

Sức ép với tiến trình hòa đàm

Các cuộc không kích diễn ra trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, được thiết lập từ đầu tháng 4, vẫn đang được duy trì một cách mong manh. Trong nhiều tuần qua, các bên đã thúc đẩy đàm phán nhằm tìm kiếm một thỏa thuận chấm dứt xung đột và khôi phục lưu thông hàng hải tại eo biển Hormuz.

Việc Iran kiểm soát chặt hoạt động hàng hải tại khu vực này đã gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, khiến thị trường năng lượng liên tục biến động. Sau thông tin về các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ, giá dầu thế giới tiếp tục dao động mạnh, phản ánh tâm lý bất an của giới đầu tư trước nguy cơ bất ổn kéo dài.

Dù vậy, Washington vẫn phát đi tín hiệu cho thấy cánh cửa ngoại giao chưa khép lại. Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết, các cuộc đàm phán tại Doha vẫn đang diễn ra và hai bên đã có những trao đổi về “ngôn ngữ cụ thể” trong dự thảo thỏa thuận ban đầu.

“Hôm nay đã có một số cuộc đàm phán diễn ra ở Qatar, vì vậy chúng ta sẽ theo dõi xem liệu có thể đạt được tiến triển nào không. Tôi nghĩ rằng đang có rất nhiều cuộc thảo luận qua lại về ngôn ngữ cụ thể trong văn bản ban đầu, vì vậy sẽ mất vài ngày”, ông Rubio nói với các phóng viên trong chuyến thăm Ấn Độ.

“Tổng thống Donald Trump muốn đạt được một thỏa thuận. Hoặc đó sẽ là một thỏa thuận tốt, hoặc sẽ không có thỏa thuận nào”.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trả lời phóng viên trên máy bay tại sân bay quốc tế Jaipur trong chuyến thăm Ấn Độ. Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, triển vọng đạt đồng thuận đang ngày càng phức tạp khi các yêu cầu giữa các bên tiếp tục bị đẩy lên cao. Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố, Iran phải chuyển giao lượng uranium đã làm giàu cho Mỹ tiêu hủy hoặc phá hủy dưới sự giám sát quốc tế. Đây được xem là một trong những điều kiện cứng rắn nhất Washington đưa ra kể từ khi xung đột bùng phát.

Trong khi đó, Tehran khẳng định vấn đề chương trình hạt nhân chỉ có thể được thảo luận sau khi đạt được một thỏa thuận khung ban đầu về chấm dứt chiến sự và dỡ bỏ các biện pháp gây sức ép.

Trung Đông trước nguy cơ mở rộng xung đột

Không chỉ dừng ở hồ sơ Iran, căng thẳng khu vực còn bị đẩy lên cao bởi diễn biến tại Lebanon. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu mới đây tuyên bố sẽ tăng cường chiến dịch quân sự nhằm vào Hezbollah, lực lượng được Iran hậu thuẫn.

Ông Netanyahu cho biết đã yêu cầu quân đội “đẩy nhanh hơn nữa” các hoạt động quân sự sau khi cáo buộc Hezbollah tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào lực lượng Israel.

Động thái này có nguy cơ khiến tiến trình hòa đàm thêm phức tạp, bởi Iran lâu nay yêu cầu mọi thỏa thuận hòa bình phải bao gồm cả việc chấm dứt xung đột tại Lebanon.

Song song với đó, Tổng thống Donald Trump cũng tiếp tục thúc đẩy mở rộng Hiệp định Abraham - bộ thỏa thuận bình thường hóa quan hệ với Israel do Mỹ làm trung gian từ năm 2020. Ông kêu gọi hàng loạt quốc gia Trung Đông, trong đó có Ảrập Xêút, Qatar, Ai Cập và Jordan, tham gia khuôn khổ này như một phần của giải pháp hòa bình với Iran.

Tuy nhiên, nhiều quốc gia Ảrập vẫn tỏ ra dè dặt. Ảrập Xêút và Qatar nhiều lần nhấn mạnh sẽ không bình thường hóa quan hệ với Israel nếu chưa có một nhà nước Palestine độc lập.

Trong bối cảnh này, thay vì các cuộc không kích, dư luận quốc tế kỳ vọng các bên liên quan sẽ kiềm chế, ưu tiên đối thoại và tìm kiếm một cơ chế ổn định lâu dài, nhằm ngăn Trung Đông tiếp tục trượt sâu vào vòng xoáy bất ổn mới.

Nguồn: https://daibieunhandan.vn/my-tan-cong-iran-giua-luc-dam-phan-o-doha-10418134.html