Mỹ Thuận lo bài toán thủy lợi

VĨNH LONG Triều cường dâng cao, mưa lớn thất thường khiến xã Mỹ Thuận (tỉnh Vĩnh Long) đối mặt bài toán thủy lợi, đòi hỏi đầu tư căn cơ để bảo vệ sản xuất nông nghiệp.

Thủy lợi, nỗi lo thường trực của vùng thuần nông

Là xã thuần nông, sản xuất lúa, hoa màu và cây ăn trái giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu kinh tế, Mỹ Thuận hiểu rõ hơn ai hết vai trò của hệ thống thủy lợi đối với sinh kế người dân. Những năm gần đây, khi triều cường dâng cao, mưa lớn xuất hiện nhiều hơn và khó lường, bài toán thủy lợi ngày càng trở nên cấp bách, không chỉ trong mùa mưa mà gần như quanh năm.

Ông Trần Thanh Sang, Chủ tịch UBND xã Mỹ Thuận cho biết, thủy lợi hiện là mối quan tâm lớn nhất của địa phương trong công tác phòng, chống thiên tai. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.

Theo UBND xã Mỹ Thuận, toàn xã hiện có 65 tuyến thủy lợi với tổng chiều dài khoảng 268 km. Tuy nhiên, phần lớn các tuyến kênh, bờ bao được đầu tư từ nhiều năm trước, đến nay đã xuống cấp. Một số bờ bao bị lún thấp, không còn đủ cao trình để chống chọi với các đợt triều cường ngày càng cao. Thực tế cho thấy, trong những đợt nước lớn vừa qua, nhiều đoạn bờ bao bị tràn, gây nguy cơ ngập úng lúa, cây màu và cây ăn trái, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất của người dân.

Chủ tịch UBND xã Mỹ Thuận ông Trần Thanh Sang cho biết, thủy lợi hiện là mối quan tâm lớn nhất của địa phương trong công tác phòng, chống thiên tai. “Xã làm nông nghiệp, nếu không giữ được bờ bao, không chủ động được nước thì mọi nỗ lực sản xuất đều rất rủi ro. Đây là bài toán mà Mỹ Thuận phải tính lâu dài, không thể xử lý theo kiểu tình thế”, ông Sang chia sẻ.

Chủ động ứng phó nhưng chưa thể yên tâm

Trước áp lực ngày càng lớn từ thiên tai, Mỹ Thuận đã chủ động triển khai nhiều giải pháp để “vá” những điểm yếu của hệ thống thủy lợi. Hàng năm, trước mùa mưa, địa phương tập trung tuyên truyền, vận động người dân chằng chống nhà cửa, kiểm tra và gia cố bờ bao nội đồng, nạo vét kênh mương, khơi thông dòng chảy để hạn chế ngập úng.

Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự xã được kiện toàn, thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, tổ chức trực ban và báo cáo kịp thời khi có thiên tai xảy ra. Nhờ sự chủ động này, trong năm 2025, dù chịu tác động của thời tiết bất thường, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã vẫn cơ bản ổn định. Giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản đạt hơn 960 tỷ đồng, vượt kế hoạch; diện tích đất nông nghiệp được khai thác đạt 100%.

Đoạn đê bao trên địa bàn ấp Thành Sơn đã nhiều lần được chắp vá nhưng đến mùa triều cường lại tiếp tục xuống cấp. Ảnh: Hồ Thảo.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo xã, các giải pháp hiện nay chủ yếu mang tính “chống đỡ”, khắc phục trước mắt. Việc gia cố tạm thời chỉ giúp giảm thiệt hại trong ngắn hạn, chưa thể giải quyết tận gốc bài toán thủy lợi khi mực nước triều ngày càng cao và diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan.

“Có những đoạn bờ bao đã nhiều lần được đắp vá, nhưng mỗi mùa triều cường lại tiếp tục xuống cấp. Người dân rất lo lắng, nhất là những khu vực trồng lúa, màu và cây ăn trái tập trung”, ông Trần Thanh Sang thẳng thắn nhìn nhận.

Cần lời giải dài hạn cho bài toán thủy lợi

Thực tế cho thấy, với tỷ trọng lao động trong nông nghiệp chiếm khoảng 75%, mọi biến động liên quan đến thủy lợi đều tác động trực tiếp đến thu nhập và đời sống của người dân Mỹ Thuận. Những khu vực có bờ bao vững chắc, hệ thống thủy lợi khép kín thường ít bị thiệt hại, người dân yên tâm sản xuất. Ngược lại, nơi bờ bao xuống cấp luôn trong tình trạng “canh nước”, sản xuất thiếu ổn định.

Theo UBND xã Mỹ Thuận, để giải quyết căn cơ bài toán thủy lợi, địa phương rất cần sự quan tâm, hỗ trợ của cấp trên trong việc đầu tư các công trình thủy lợi trọng điểm, nâng cấp đồng bộ bờ bao, cống điều tiết và kênh mương nội đồng. Đây không chỉ là đầu tư cho phòng, chống thiên tai, mà còn là nền tảng để tổ chức lại sản xuất, áp dụng các mô hình canh tác thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển nông nghiệp bền vững.

Nước từ đập bị vỡ tràn vào vườn mãng cầu của người dân, làm vườn bị ngập nặng và cây chết hàng loạt. Ảnh: Hồ Thảo.

Chủ tịch UBND xã Trần Thanh Sang nhấn mạnh, nếu không sớm có lời giải dài hạn cho bài toán thủy lợi, rủi ro trong sản xuất nông nghiệp sẽ ngày càng lớn. “Thủy lợi là then chốt. Có thủy lợi tốt thì người dân mới yên tâm làm ăn, địa phương mới tính được chuyện phát triển lâu dài”, ông Sang nói.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, bài toán thủy lợi của Mỹ Thuận không còn là câu chuyện riêng của một địa phương, mà là vấn đề chung của nhiều vùng nông thôn Đồng bằng sông Cửu Long. Giải được bài toán này sẽ là chìa khóa để Mỹ Thuận bảo vệ sản xuất, giữ sinh kế cho người dân và hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/my-thuan-lo-bai-toan-thuy-loi-d793987.html