Âm thầm giữ lửa, trao truyền đam mê
Thành danh từ Đoàn cải lương Kim Chung trước năm 1975, Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Thanh Tuấn sớm định hình phong cách ca mùi mẫn, chuẩn mực, giàu nội lực. Hai bài vọng cổ mà ông để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả là Chuyến xe Tây Ninh của tác giả Thanh Hiền và Nhớ Nha Trang của tác giả Minh Thùy.
NSND Thanh Tuấn chia sẻ: “Nhiều năm giữ vai trò giám khảo cuộc thi Chuông vàng Vọng cổ, tôi hiểu được hạn chế của các thí sinh tham gia. Hơn hết, tôi cũng muốn trao truyền đam mê ca vọng cổ và tạo điều kiện cho mọi người học bài bản nên thành lập Trung tâm Dạy nghệ thuật ca vọng cổ.
Tôi không chọn cách đào tạo ồ ạt, nhất là luôn đặt ra yêu cầu người học cần phải có đam mê và theo đuổi đam mê đến cùng. Tôi trực tiếp giảng dạy từ câu vọng cổ, từng nhịp phách phải chuẩn, bởi chỉ cần lệch một chút là mất “hồn” của bài bản. Với tôi, người học không chỉ học ca mà học cách giữ đạo nghề”.
“Dạy đúng - dạy chuẩn - dạy đến nơi đến chốn” là phương châm hoạt động của Trung tâm. Chính vì vậy, lớp học của ông trở thành nơi “gạn đục khơi trong”, trả lại cho vọng cổ sự tròn trịa, đúng bài bản - điều mà nhiều NS gạo cội vẫn đang trăn trở. Nhiều học viên sau thời gian rèn luyện đã tự tin bước lên sân khấu, tham gia các cuộc thi, dần khẳng định mình bằng giọng ca đúng chuẩn.
NSND Thanh Tuấn cho biết: “4 năm thành lập Trung tâm Dạy nghệ thuật ca vọng cổ là quãng thời gian chưa dài nhưng nhìn lại, tôi tâm đắc nhất chính là học trò ca đúng từng nhịp phách của bài ca vọng cổ, không pha tạp, không biến dạng. Và hơn hết là tạo ra sân chơi lành mạnh, kết nối các học viên bằng các hoạt động thường xuyên như: mỗi tháng, trung tâm sẽ tổ chức buổi họp mặt một lần để các học viên ca hát cùng nhau.
Ngoài ra, tôi còn sắp xếp đưa các học trò đi diễn tại nhiều tỉnh, thành phố để các bạn thêm tự tin khi giao lưu với khán giả và cuối năm, tất cả học viên sẽ cùng quay chung một sản phẩm ca vọng cổ với mình. Tôi nghiêm túc trong cách dạy ca nhưng không quá nghiêm khắc, không tạo áp lực cho học viên của mình mà để cho các bạn cảm nhận được môi trường “vừa học, vừa kết nối, vừa giao lưu”. Đây là cách tôi giữ lửa và trao truyền đam mê ca cổ cho thế hệ hôm nay”.
Di sản chạm vào đời sống
Tại tỉnh Tây Ninh, ngày càng có nhiều lớp dạy đờn ca tài tử và cải lương được mở ra, thu hút nhiều người mộ điệu tham gia. Và cũng từ những lớp học này đã nuôi dưỡng ước mơ và chắp cánh cho đam mê nghệ thuật của nhiều người như chị Nguyễn Phan Minh Nguyệt (nghệ danh Hương Lúa, ngụ phường Long An). Vốn dĩ yêu thích ca hát, đặc biệt là những bài vọng cổ, năm 2017, chị được giới thiệu đến học lớp dạy đờn ca tài tử (ĐCTT) và cải lương của Nghệ nhân dân gian Đức Nhẫn.
Sau khoảng 1 năm tập luyện, chị tự tin thử sức mình qua những cuộc thi về ĐCTT và cải lương trên địa bàn tỉnh. Chị cũng tìm đến Nghệ nhân Ưu tú Kim Thanh để được hướng dẫn và chỉnh sửa thêm cách ca diễn. Năm 2020, tài năng của chị được khẳng định với giải Nhất cuộc thi ĐCTT tỉnh Long An, giải Khuyến khích và giải Thí sinh được yêu thích nhất trong cuộc thi Bông Lúa Vàng do Đài Tiếng nói Nhân dân TP.Hồ Chí Minh (VOH) tổ chức.
Chị Hương Lúa chia sẻ: “Hiện tại, tôi may mắn được khán giả yêu thương kêu show, mời đi diễn. Tôi rất vui vì không những được sống với đam mê mà còn có thu nhập ổn định từ việc đi hát. Dù hiện nay có nhiều loại hình giải trí hấp dẫn nhưng nhiều người vẫn yêu cầu tôi thể hiện những bài ca cổ mà họ yêu thích nên tôi tin rằng, bài ca vọng cổ luôn có sức sống riêng, sẽ không mất vị thế vì đó là văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam. Yêu ca cổ chính là yêu quê hương của mình”.
Nhằm phát huy giá trị của bộ môn nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ mà đất Tây Ninh nổi tiếng với nhạc sư Nguyễn Quang Đại - bậc tiền nhân đã đặt nền móng cho loại hình nghệ thuật này, hằng năm, Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh phối hợp các địa phương tổ chức tập huấn truyền dạy nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ. Nội dung tập huấn gồm kiến thức cơ bản về nguồn gốc, lịch sử và đặc điểm nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ; giới thiệu hệ thống 10 bài tổ; hướng dẫn sử dụng và hòa điệu các nhạc cụ cơ bản;…
Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Lê Thị Cẩm Châu cho biết: “Việc tập huấn, truyền dạy nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ nhằm cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng và Nhà nước về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong tình hình mới; bảo tồn di sản nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ, trong đó có bài ca vọng cổ; nâng cao kỹ năng nghệ thuật cho nghệ nhân đờn, ca, tạo nguồn lực kế thừa, phát triển phong trào nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ trong cộng đồng”.
Trong thời đại với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, những sân khấu truyền thống quy mô, những đêm diễn lung linh ánh đèn dần được thay thế bằng những “sân khấu số”, nghệ thuật truyền thống vì thế đang đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt từ các loại hình giải trí hiện đại. Vậy mà, nhiều người vẫn âm thầm, bền bỉ giữ nhịp phách, gieo hồn quê vào những câu ca mộc mạc và cũng thật trân quý biết bao những người vì đam mê mà từ quê lên phố tìm học ca vọng cổ, góp phần tiếp nối di sản và giữ mạch nguồn ĐCTT Nam Bộ, cải lương./.
Nguồn: https://baotayninh.vn/ngan-mai-cau-vong-co-tham-duom-tinh-que-149978.html







