Đón đầu nhu cầu nhân lực mới
Sự phát triển mạnh mẽ của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh và hội nhập quốc tế đang làm thay đổi nhu cầu nhân lực của thị trường lao động. Đây cũng là lý do nhiều trường đại học điều chỉnh cơ cấu ngành nghề đào tạo, bổ sung những lĩnh vực mới được dự báo có nhu cầu nhân lực lớn trong tương lai.
Năm 2026, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế công bố thêm hai ngành đào tạo trình độ cử nhân là Digital Marketing và Kinh doanh quốc tế. Đồng thời, nhà trường mở ngành Kế toán ở bậc thạc sĩ và Quản lý kinh tế ở bậc tiến sĩ.
Theo lãnh đạo nhà trường, việc phát triển các chương trình đào tạo mới thể hiện định hướng chủ động, linh hoạt trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển dịch mạnh mẽ dưới tác động của hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Đặc biệt, ngành Digital Marketing được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực phục vụ hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.
Trường Đại học Giao thông vận tải TPHCM có một số chuyên ngành mới được đưa vào tuyển sinh như Khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, Blockchain và AI, Smart Logistics, Logistics xanh và phát triển bền vững, Kinh tế số và trí tuệ nhân tạo, Quản lý và công nghệ UAV hay Kỹ thuật điều khiển thiết bị bay không người lái.
Ở khối sư phạm, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội mở thêm các ngành Trí tuệ nhân tạo, Khoa học dữ liệu, Giáo dục học, Quốc tế học, Địa lý học, Huấn luyện thể thao và Ngôn ngữ Pháp. Trong khi đó, Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng tuyển sinh các ngành mới gồm Công nghệ giáo dục, Hỗ trợ giáo dục người khuyết tật và Nông nghiệp thông minh.
Điểm chung của các ngành học mới là được xây dựng theo hướng liên ngành, tích hợp công nghệ và kỹ năng số. Người học không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn tiếp cận dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ và các kỹ năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại.
Thêm lựa chọn từ các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bên cạnh ngành học gắn với kinh tế số và chuyển đổi số, nhiều trường đại học cũng mở rộng đào tạo ở các lĩnh vực công nghệ chiến lược, tạo thêm cơ hội lựa chọn cho thí sinh.
Các trường thành viên của Đại học Đà Nẵng mở thêm nhiều ngành/chuyên ngành mới, tập trung vào công nghệ cao, bán dẫn, logistics, kinh tế số và các lĩnh vực được xác định là động lực phát triển trong tương lai.
Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng mở mới chương trình cử nhân Tài năng ngoại thương (IBS-ELITE). Chương trình được giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh, hướng tới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực thương mại quốc tế, tài chính, logistics và kinh doanh toàn cầu.
Theo GS.TS Lê Văn Huy, Hiệu trưởng nhà trường, các chương trình đào tạo mới như Kinh tế số, Tài chính, Trí tuệ nhân tạo hay Công nghệ cao được xây dựng theo hướng liên ngành và ứng dụng. Nhà trường tích hợp mạnh các nội dung về dữ liệu, AI và công nghệ số vào các lĩnh vực kinh tế, quản trị và tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong bối cảnh mới.
Trong khi đó, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng mở mới các chương trình đào tạo Kỹ thuật phương tiện đường sắt tốc độ cao, Điện hạt nhân, An toàn thông tin trên không gian số và chuyên ngành Cơ khí hàng không bằng tiếng Anh. Đây đều là những lĩnh vực thuộc nhóm công nghệ chiến lược, được kỳ vọng sẽ có nhu cầu nhân lực lớn trong thời gian tới.
Đặc biệt, năm 2026, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng tuyển sinh 7 chương trình đào tạo Kỹ sư tài năng thuộc lĩnh vực STEM gồm Công nghệ thông tin, Kỹ thuật Cơ điện tử, Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa, Kỹ thuật Điện, Kỹ thuật Điện tử - Viễn thông, Kỹ thuật Xây dựng và Kỹ thuật Ô tô.
Các chương trình được thiết kế dành cho thí sinh có năng lực học tập tốt, yêu thích nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, muốn theo đuổi các lĩnh vực kỹ thuật công nghệ mũi nhọn.
Một lĩnh vực khác đang thu hút sự quan tâm của xã hội là công nghiệp bán dẫn. Năm nay, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng chính thức tuyển sinh chuyên ngành Vật liệu bán dẫn.
Chương trình được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về đội ngũ kỹ sư và chuyên gia cho ngành công nghiệp bán dẫn. Sinh viên được trang bị kiến thức về vật liệu bán dẫn, công nghệ chế tạo, phân tích và đánh giá vật liệu, quy trình sản xuất linh kiện điện tử cùng nhiều công nghệ hiện đại đang được ứng dụng trong ngành.
Chọn ngành phù hợp thay vì chạy theo xu hướng
PGS.TS Đặng Hữu Mẫn, Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng cho rằng, nhiều ngành học mới hiện nay có lợi thế ở tính liên ngành. Sinh viên không chỉ học một lĩnh vực riêng lẻ mà còn được tiếp cận thêm các mảng kiến thức về kinh tế, quản lý, công nghệ, dữ liệu, logistics, marketing số hay thương mại điện tử. Nhờ đó, cơ hội việc làm sau tốt nghiệp cũng linh hoạt hơn so với nhiều ngành đào tạo theo hướng chuyên biệt.
Theo ông Mẫn, các ngành học mới thường được xây dựng từ nhu cầu thực tế của thị trường lao động, nhất là ở những lĩnh vực đang phát triển nhanh hoặc còn thiếu nhân lực. Nếu chương trình đào tạo gắn với thực hành và doanh nghiệp, người học sẽ có thêm lợi thế khi tham gia thị trường lao động.
Về cơ hội trúng tuyển, ông Mẫn nhận định một số ngành mới có thể chưa có mức độ cạnh tranh cao như các ngành truyền thống. Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào chỉ tiêu, phương thức xét tuyển, mức độ quan tâm của thí sinh cũng như uy tín của từng cơ sở đào tạo.
PGS.TS Đặng Hữu Mẫn lưu ý thí sinh không nên lựa chọn ngành học chỉ vì tên gọi mới hoặc đang trở thành xu hướng. Điều quan trọng là tìm hiểu kỹ thông tin tuyển sinh chính thức của từng trường bởi cùng một tên ngành nhưng phương thức xét tuyển, tổ hợp xét tuyển, điều kiện phụ và cách thức tổ chức đào tạo có thể khác nhau.
Một số ngành hoặc chương trình mới có thể yêu cầu sơ tuyển, phỏng vấn, bài luận, chứng chỉ tiếng Anh hoặc điều kiện học tập ở một số môn nhất định. Với các chương trình đào tạo toàn phần hoặc bán phần bằng tiếng Anh, năng lực ngoại ngữ là yêu cầu cần được chuẩn bị từ sớm.
"Bên cạnh điều kiện xét tuyển, thí sinh cũng nên tìm hiểu về học phí, lộ trình đào tạo, tỷ lệ thực hành, cơ hội thực tập tại doanh nghiệp và triển vọng việc làm sau tốt nghiệp. Đối với các ngành có tính liên ngành cao, người học cần sẵn sàng thích ứng với môi trường học tập linh hoạt, thường xuyên cập nhật kiến thức và kỹ năng mới", PGS.TS Đặng Hữu Mẫn, Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng lưu ý.
Nguồn: https://giaoducthoidai.vn/nganh-hoc-moi-mo-them-co-hoi-cho-thi-sinh-post782851.html
